5 رمضان در اصفهان
مصطفي ايزدي
اصفهان در جريان انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي، از پيشتازان مبارزه و جهاد به حساب ميآمد. اصفهانيهايي كه از 50سالگي گذشتهاند، به ياد ميآورند كه فضاي سياسي اين شهر پرآوازه، پيش از سال 57 نيز مانند آتش زير خاكستر، آماده يك اتفاق بود تا جانانه وارد ميدان مبارزه با طاغوت و طاغوتيان شود. سال 56 پيش از آنكه به ماه دي و خيزش قم در 19 دي برسد، فضايي آماده براي رويدادهاي بعدي بود. در بسياري از مسا جد و سالنهاي مناسب نمايشگاه كتاب برگزار و جلساتي تشكيل ميشد كه بعضا از روحيه انقلابي بهرهمند بود. در تابستان 56، در مسجد حكيم اصفهان كه جزء بزرگترين مساجد شهر است، جمعيت انبوهي گرد ميآمدند تا به سخنان آتشين حسن روحاني (رئيسجمهور فعلي) گوش دهند و از مسائل روز آگاه شوند؛ چراكه در حاشيه مراسمي با حضور نزديك به 10 هزار نفر از مقلدان و مريدان آيتاللهالعظمي خميني، شبنامهها و اعلاميههاي عموما ممنوعه پخش ميشد و به دست حضار ميرسيد. درگذشت مشكوك آيتالله مصطفي خميني و حوادث بعدي آن، اصفهان را نيز به تحرك واداشت. تظاهرات دهم فروردين 57 كه به مناسبت چهلم حادثه خونبار تبريز (29 بهمن 56) صورت گرفت، زمينه را براي اعتراضات مرداد 57 فراهم كرد.از آغاز سال 57 به بعد، بسياري از شخصيتهاي حوزوي و دانشگاهي و در رأس آنها، مرحوم آيتالله سيدجلالالدين طاهري، از هر فرصتي براي افشاي جنايات حكومت و آمادهكردن مردم بهويژه جوانان در راستاي مبارزه با مفاسد دربار پهلوي استفاده ميكردند. در پي اين سخنرانيها و افشاگريها و بهخصوص اخباري كه از رويدادهاي قم و تهران ميرسيد، گاه به گاه تظاهرات مختصري در خيابانها و كوچهپسكوچههاي شهر اصفهان و بعضا شهرهاي پيراموني مانند نجفآباد شكل ميگرفت. اين وضع، مأموران رژيم را وادار كرد كه دست به مقابله بزنند. بنابراين با دستگيري تعدادي از چهرههاي سرشناس، ازجمله آيتالله طاهري، آتشها به مرور از زیر خاکستر بیرون میزد و آثار خود را عیان میكرد، در نیمه مرداد 57 اقشار گوناگون مردم مانند بازاریان، دانشجویان، طلاب، دانشآموزان و... در یک اقدام شجاعانه، دست به تحصن در بیت مرحوم آیتالله سیدحسین خادمی از عالمان درجه اول اصفهان زدند تا ضمن اعلام انزجار از اقدامات مردمستیزانه رژیم پهلوی، از مقامات سیاسی - امنیتی بخواهند که دستگیرشدگان را از زندان آزاد كنند. تحصن مردم كه روزبهروز دامنهدارتر میشد و انقلابیون از شهرهای اطراف همانند نجفآباد، همایونشهر، لنجان و... ...برای شرکت در تحصن خود را به بیت آیتالله خادمی میرساندند، هرچهبیشتر بر نگرانی دستگاههای امنیتی، نظامی و انتظامی شاه افزوده میشد. چندروزی گذشت تا اینکه پنجم رمضان 1398 قمری، نوزدهم مرداد 1357 فرارسید. روزی که قوای مسلح پهلوی تصمیم گرفتند اعتصاب 10روزه مبارزان را به هر صورت ممکن پایان دهند. برای آنان ناگوار بود که مردم روزهدار، به وسيله بازاریان متدین اطعام شوند و به سخنان روحانیون انقلابی و چهرههای مبارز که پیوسته به افشای جنایت رژیم وابسته به آمریکا ميپرداختند، گوش دهند و شعارهای تند علیه دربار و به نفع امام خمینی و علمای راستین بدهند. در اصفهان و 11 شهر دیگر حکومت نظامی اعلام شد. مقررات حکومت نظامی از طریق رادیو به گوش مردم میرسید. متحصنان و انقلابیون، بیتوجه به مقررات حکومت نظامی، فعالیت خود را ادامه میدادند تا اینکه مأموران مسلح، تحت فرماندهي نظامی اصفهان که همان فرمانده مرکز توپخانه اصفهان بود، تحصنکنندگان را مورد حمله قرار دادند. با شهیدشدن یک نفر از انقلابیون، وخامت اوضاع افزایش یافت. خیابانها و کوچهها، صحنه تظاهرات شده بود. مردم در اطراف منزل آیتالله خادمی در جنگ و گریز با مزدوران آمریکا بودند. شهدا و مجروحان این درگیریها رو به افزایش میگذاشت. تعداد شهدای پنجم رمضان به هشت نفر رسید. مهدی قیومیان، سیدحسن دوازدهامامی، رسول باطنی، محمدحسن منتظرینجفآبادی، صفرعلی قهدريجاني، رسول نمنبات و عباسعلی ذاکریحسینآبادی، شهدای قیام پنجم رمضان اصفهان هستند.خون این شهیدان در اصفهان آثار خود را گذاشت. از آن هنگام تا بهمنماه 57 که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، هیچگاه نصف جهان از تب و تاب مبارزه نيفتاد. تظاهرات به مرور روزانه شد و سراسر شهر اصفهان و شهرهای استان و در حد وسیع، روستاهای کوچک و بزرگ را فراگرفت. در این میان جوانان برومند بروز و ظهور پیدا کردند که حضورشان پس از پیروزی انقلاب، در جای جای میهن اسلامی، به ویژه در مناطق محروم و بالاخص در میدانهای گسترده دفاع مقدس و بر قله افتخار باعث سربلندی مردم استان اصفهان شد. امشب به یاد شهدای پنج رمضان و به یاد همه کسانی که در شکلدهی مبارزات مردم دیار زایندهرود، نقش داشتند، مراسمی رأس ساعت 21:30 در مسجد سید اصفهان برگزار میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.