گزارش روز ششم جشنواره فیلم کن
زندهباد سینمای ایران
لادن موسوی، خبرنگار اعزامی «شرق» : دیروز سهشنبه، ٢٢ می (دوم خرداد) کن حالوهوای خاصی برای ما ایرانیان داشت و پر از خاطره بود. از یکسو آخرین اثر استاد عباس کیارستمی در کن و بهعنوان «رویداد هفتادمین سال کن» نمایش داده شد و در ساعت شش به وقت فرانسه هم مراسم بزرگداشتی برای این هنرمند و علی معلم که یکی از بزرگان در روزنامهنگاری ایران و مدیرمسئول مجله دنیای تصویر بود، با حضور ایرانیان در کن برگزار شد. فیلم «٢٤ فریم» استاد کیارستمی دوبار؛ یکبار در سالن اصلی (لویی لومیر) و دیگری در سالن شصتمین به نمایش درآمد تا کن بار دیگر یادآور این بزرگمرد سینمای ایران و جهان باشد. قبل از شروع فیلم، تیری فرمو، مدیر جشنواره کن، روی سن آمد تا چند جملهای درباره کیارستمی و سینمایش صحبت کند. او حرفهایش را با تسلیت به قربانیان حملات تروریستی منچستر انگلیس آغاز کرد و گفت که خود چندی قبل در سالن کنسرتی همین تجربه تلخ را داشته است. او همچنین گفت که در ساعت سه بعدازظهر برای ادای احترام به قربانیان این حادثه دقیقهای سکوت در همه سالنهای جشنواره منظور شده است. اما او بعد درباره عباس کیارستمی سخن گفت؛ اینکه جایش چقدر در کن و کلا در سینمای جهان خالی است؛ هنرمندی که دقیقهای آرام نمینشست و همیشه در حال خلق آثار مختلف بود؛ عکاسی، فیلمسازی، نوشتن و ... . او همچنین گفت که این فیلم حاصل تلفیق نگاه این هنرمند از نقاشی و عکاسی و فیلمسازی است؛ فیلمی که کیارستمی خواسته با آن نوعی جدید از سینما را تجربه کند. او همچنین از حاضران خواست تا احمد کیارستمی را که در سالن و برای تماشای فیلم پدرش حضور داشت تشویق کنند. او همچنین اضافه کرد از اینکه امروز سالن مملو از ایرانیان است خوشحال است و در آخر سخنرانیاش را با این جمله به پایان برد: زندهباد سینمای ایران. کیارستمی در مورد این فیلمش نوشته: «من همیشه از خودم میپرسم در چه حد و اندازهای هنرمندان به دنبال این هستند تا واقعیت یک صحنه را نمایش دهند. نقاشان و عکاسان فقط یک لحظه را ثبت میکنند و نه هرآنچه قبل و بعد از آن وجود دارد. بنابراین برای ٢٤ فریم من تصمیم گرفتم تا از عکسهایی که در چندسال اخیر گرفتهام استفاده کنم و هرآنچه را که فکر میکردم قبل و بعد از آن صحنه وجود داشته به آن اضافه کردم». فیلم ٢٤ فریم کیارستمی فیلمی خاص و جدا از فیلمهای کن و شاید جدا از هر فیلمی است که از کیارستمی دیدهایم. فیلم از ٢٤ پرده تشکیل شده است؛ ٢٤ پرده که هرکدام بین دو تا پنجدقیقه هستند. در تمام این پردهها که از فریم ١ تا ٢٤ نامگذاری شدهاند، کارگردان دوربینش را به طور ساکن قرار داده است. گاه موسیقی این فریمها را همراهی میکند و گاه تنها صدای اطراف شنیده میشود. قاببندی فریمها گاه مانند تابلو نقاشیای زنده است و گاه مانند عکسی زنده. در هر دو حالت اما قابها زیبایی نفسبری دارند. سکون این فریمها انگار به تماشاگر وقت و مکان میدهد تا از تصور خود استفاده کند و قبل و بعد از آن قاب را متصور شود. این فریمها گاه رنگی و گاه سیاهوسفیدند و المانهایی چون پنجره، دریا، حیوانات و مخصوصا پرندگان در آنها بسیار استفاده شدهاند. تا فریم ١٥ اثری از انسانها نیست و اگر نشانهای از آنها وجود دارد برای برهمزدن آرامش است. این فیلم که بیشباهت به هر فیلم دیگری است، بار دیگر و برای آخرینبار نشان داد که کیارستمی، چه سینمایش را دوست داشته باشیم و چه نه، هنرمندی با ایدههایی بیمانند است که هیچگاه از تجربهکردن نترسید. بیپروا بود و همواره تلاش کرد تا سینمایش را نو کند و جوری دیگر ببیند. مطمئنم همانطور که تیری فرمو گفت، عباس کیارستمی دیروز در سالن حضور داشت و در کنار ما فیلمش را دید. امیدوارم که روحش هم اندازه ما از دیدن اثرش شاد و راضی باشد. در ساعت شش اما همانطور که گفتم، ایرانیهای حاضر در کن همگی زیر چتر بازار دور هم جمع شدند تا یاد و خاطره این استاد بزرگ و علی معلم را که بیش از 20 سال یکی از ستونهای اصلی روزنامهنگاری ایران در کن بود زنده کنند. بهمن فرمانآرا، کمال تبریزی، سیدغلامرضا موسوی، فاطمه معتمدآریا، مهدی کرمپور، محمدمهدی عسگرپور و... در کنار دیگر عوامل سینمای ایران، پخشکنندگان و خبرنگاران حاضر بودند و هرکدام خاطرهای را از این دو میگفتند. حرف همگی این بود که باید یاد و خاطره این عزیزان را زنده نگه داشت و اما به یاد زندگان و بزرگانی که همچنان در سینمای ایران هستند و ستونهای این سینما محسوب میشوند بود تا بعد از نبودشان دچار حسرت نشویم. این مراسم ساده و صمیمی بعد از تشکر امید معلم، پسر علی معلم که امسال بهجای پدرش به کن آمده تا راهش را ادامه دهد و چراغ مجله دنیای تصویر را با کمک مادر و برادرش روشن نگاه دارد و ذکر فاتحهای برای این دو مرحوم به پایان رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.