توافق سران شورای همکاری خلیج فارس و آمریکا برای تأسیس مرکز مبارزه با تروریسم
دست دوستی به سوی رفقای قدیمی
به نظر میرسد دونالد ترامپ قصد دارد از سفر به عربستان بهعنوان فرصتی برای ترمیم روابط آمریکا با کشورهای اسلامی و همچنین سخنگفتن با جمعیت 1.8میلیاردی مسلمان جهان بهره گیرد. ترامپ از سران کشورهای اسلامی خواست تا در مبارزه با تروریسم، صفی متحد را تشکیل دهند. حال اخبار واصله از ریاض حاکی از آن است که اعضای شورای همکاری خلیج فارس وعده دادهاند که در مبارزه با تأمین مالی تروریستها از هیچ اقدامی مضایقه نکنند. هرچند سندی درباره این توافق هنوز منتشر نشده؛ ولی «دینا پاول»، مشاور ترامپ، ابزار امیدواری کرده که این تفاهم با بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی دستاوردی بزرگ در زمینه مبارزه با تأمین مالی تروریسم محسوب میشود که هرگونه تلاش برای تأمین مالی تروریستها در این کشورها را با اقدامی قضائی مواجه خواهد کرد. به نظر نکته اصلی سخنرانی ترامپ نیز این است که چالش افراطگرایی را به جای تقابلی میان ادیان به نبردی میان خیر و شر بدل کرده و از حدود 50 کشور مسلماننشین بخواهد تا در مبارزه با تروریسم با هم متحد شوند. دیدار با سران کشورهای عربی در دومین روز از سفر رئیسجمهور آمریکا به عربستان و پیش از سخنرانی در جمع اعضای شورای همکاری خلیج فارس، ترامپ دیدارهایی را با سران چند کشور عربی از قبیل مصر، بحرین و قطر برگزار کرد. او در دیدار با «عبدالفتاح السیسی»، رئیسجمهور مصر، از او به خاطر آزادی «عیا حجازی»، فعال خیریه آمریکای- مصری، تشکر کرد که نزدیک به سه سال پیش در این کشور دستگیر شده بود. السیسی نیز ترامپ را شخصیتی منحصربهفرد خواند که قادر با انجام کارهای غیرممکن است و از او برای سفر به مصر دعوت به عمل آورد؛ اظهارنظری که تأیید ترامپ را به دنبال داشت. ترامپ نیز مصر را از لحاظ امنیت بسیار قوی دانست و با اشاره به صحبتهای بسیاری مهمی که میان او و السیسی رد و بدل شده، از عزم خود برای سفر به مصر در آینده نزدیک خبر داد. مصر یکی از متحدین نزدیک واشنگتن در خاورمیانه محسوب میشود که سالانه 3.1میلیارد دلار کمک نظامی از آمریکا دریافت میکند؛ بااینحال، در دولت «باراک اوباما» سلف او، و به علت سرکوب شدید اسلامگراها بعد از سقوط دولت «محمد مرسی» در مصر، روابط این دو کشور رو به سردی گذاشته بود. ترامپ همچنین در دیدار با «شیخ حمد عیسی آل خلیفه» پادشاه بحرین، از ارتقای مناسبات میان دو کشور خبر داد و گفت که مشکلات دولت قبلی درباره بحرین در دولت او از میان برداشته خواهد شد. همین مدتی پیش بود که دولت ترامپ تصمیم گرفت قرارداد فروش 19 جنگنده اف 16 با تجهیزات مرتبط به ارزش پنج میلیارد دلار را با بحرین دوباره به جریان بیندازد؛ قراردادی که سال گذشته به دلایل دغدغههای حقوقبشری معوق ماند. حال به نظر میرسد که این دیدار فتح بابی برای نهاییشدن این قرارداد باشد. او همچنین محورهای دیدار خود با امیر قطر را گفتوگو در باب فروش تجهیزات نظامی به این کشور اعلام کرد. همچنین ازجمله برنامههای جانبی سفر ترامپ به عربستان نیز میتوان به حضور او در مراسم گشایش مرکز ضدتروریستی در ریاض به همراه سلطان سلمان اشاره کرد. گفته میشود که هدف از راهاندازی این مرکز مبارزه ایدئولوژیک با داعش و دیگر گروههای اسلامگرای افراطی است. حقوق بشر قربانی فروش تجهیزات نظامی همانطور که اشاره شد، در دولت اوباما به علت مسائل حقوقبشری، روابط ایالات متحده با برخی از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس رو به سردی گذاشت؛ اما ترامپ با وجود لحن تندش در انتقاد از کشورهای عربی و مسلمان به خاطر حمایت از تروریسم، در عمل نشان داده که بهراحتی میتواند نقض حقوق بشر از سوی کشورهای جهان را نادیده بگیرد. بههمینخاطر به نظر نمیرسد که مباحث حقوقبشری جای چندانی در سخنرانی ترامپ خطاب به کشورهای اسلامی-عربی داشته باشد. ترامپ در سخنرانی خود میگوید: «ما اینجا نیستیم که موعظه کنیم و به دیگران بگوییم که چطور زندگی کنند، چه کار کنند و چه باشند. ما اینجا هستیم تا برای ساختن آیندهای بهتر برای همه ما پیشنهاد همکاری و شراکت دهیم». بااینحال با توجه به گرایشهای اسلامستیزانه ترامپ، به سختی بتوان او را در قامت مردی صلحطلب که شاخه زیتون به دست رهبران اسلامی-عربی میدهد، تصور کرد. بااینحال، شرایط درباره عربستان اندکی متفاوت است. سران سعودی از اوباما دل چندان خوشی نداشتند تاجاییکه در آخرین سفر اوباما به این کشور، سلطان سلمان برای خوشامدگویی به اوباما به فرودگاه نرفت؛ اما روز شنبه، این پادشاه 81 ساله بر روی فرش قرمزی که بر روی باند فرودگاه ریاض پهن شده بود، به استقبال ترامپ رفت. علاوه بر این، در خلال مراسمی که در دادگاه عالی پادشاهی سعودی برگزار شد، سلطان سلمان نشان عبدالعزیز السعود را به ترامپ اهدا کرد که عالیترین افتخار شهروندی در نظام پادشاهی این کشور محسوب میشود. پایان سیاست یک بام و دو هوا ترامپ بعد از ایراد سخنرانیاش در جمع رهبران کشورهای اسلامی، ریاض را به مقصد اورشلیم ترک کرد تا یک روز از سفر 9 روزهاش را به اسرائیل اختصاص دهد. برای ترامپ این بهترین فرصت است تا به تمام رسواییها و تردیدهایی که درباره دولتش وجود دارد، پایان دهد. انتظار میرود که سخنرانی او در اورشلیم مسیری را که قرار است از طریق آن صلح نهایی میان اسرائیل و فلسطین برقرار شود، تشریح کند. بااینحال، «دن شاپیرو»، سفیر سابق آمریکا در اسرائیل، با اشاره به بیتجربگی دولت و همچنین وضعیت نابسامان داخلی خیلی مطمئن نیست که ترامپ بتواند کاری از پیش ببرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.