نکاتی درباره نمایشگاه نقاشی «هرمز مهمنش»
جهان مکشوف یک جراح نقاش
بهنام کامرانی. گردآورنده نمایشگاه «سایه خاموشی»
پروفسور هرمز مهمنش سالهاست در کنار کار حرفهای خویش نقاشی میکند. او که جزء چند جراح مهم روباتیک قلب است و از نـخبگان رشته تـخصصی خویش محسوب میشود، نقاشی را به شکل خودآموخته و خودانگیخته انـجام میدهد. برای مهمنش نقاشی شکلی از فعالیت هستیشناسانه است و به همین علت موضوعات وی مـملو از خاطرات، پرسشها، دلمشغولیها و خوابهایش است؛ نقاشیهایی که رنگها و شکلها در آنها خاطرهها و تـخیلی سرشار را نشان میدهند. هرچند آثار او متنوع و سرشار از آزمایشگری است، اما نقشمایههای انسان، درختان و پرندگان در آنها تکرار میشود. رابطه میان آسـمان و زمین و کشف ترکیبها و کار متنوع با رنگ ماده، این نقاشیها را متمایز میکند. هنرمندان خودآموخته به شکل طبیعی بیسبک هستند، ولی آثار مهمنش بیاینکه نـمایانگـر یا تقلیدگر جنبش اکسپرسیونیست معـاصر باشند با ترانس آوانگاردهـای ایتالیایـی قرابت دارند و بههمیندلیل وقتی کارها را میبینیم، مشابهتهایی با آثار فرانچسکو کلمنته یا میمو پالادینو مشاهده میشود، درحالیکه میدانم ایشان اصلا آن کارها را ندیده است. درواقع این مشابهت به دلیل آزادی و سمبلیکبودن کارها به وجود آمده است. نکته جالب در کارهای مهمنش این است که برخلاف بسیاری از هنرمندان خودآموخته، آثار بسیار متنوعی دارد. رفتارهای متنوعی با رنگ و عناصر نقاشانه در کارها دیده میشود و برای هر کار اسمی در نظر گرفته است. معمولا در فرهنگ تصویری نقاشانه ایران کارهای خامدستانه چندان جدی گرفته نمیشوند یا حتی اگر نقاشانی این کار را بکنند آن خامدستی خیلی کنترلشده است. درحالیکه خود این بیانگرایی و نوع رفتار خامدستانه در نقاشی، سابقه طولانی در تاریخ هنر دارد. در تعدادی از کارهای مهمنش این خصلت دیده میشود و به نظر میرسد صرفنظر از خودآموختهبودن ایشان، این کارها حتی برای فضای تجسمی هم میتواند نکات تازهای دربر داشته باشد. این نمایشگاه بهخوبی نشان میدهد که هنر مربوط به دسته و گروه خاصی نیست و همه مردم میتوانند از آن بهرهمند شوند. جنبههای بیانگر این نقاشیها حالتی مکاشفهوار و بیانگر به آنها میدهد. شوقی بکر و جهانی مکشوفشده در این نقاشـیها وجود دارد که بیننده را همراه میکند. برای مهمنش نقاشی جوششی ذاتـی است و شاید اهمیت نـمایش این آثار در فضای کنونی نیز همین باشد، چراکه امروزه اهـداف متفاوت تولید اثر هنری، خـاص و آزادبودن و یکهبودن آن را گـاه مخدوش میکنند. این مجموعه بازنـمای غرقشدن در شور و کشف و غنای هنر است؛ اینبار از دریچه فکر و نگاه کسی که نقاشی را نه برای فروش و نه حتی عرضه میخواسته است. این نقاشیها جوششی بوده از یک ذهن شورمند و البته خلاق که لـحظات و دغدغههای خود را ثبت و خالی کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.