|

پول و مرگ

«بينگو» با عنوان فرعي «صحنه‌هايي از پول و مرگ»، عنوان نمايشنامه‌اي است از ادوارد باند كه به‌تازگي با ترجمه بابك اشرف‌خاني در نشر اختران منتشر شده است. «بينگو» نمايشنامه‌اي است در دو پرده كه در سال 1973 نوشته شده و يكي از دلايل شهرت و اهميت‌اش، حضور شكسپير در اين نمايشنامه است. در «بينگو»، شكسپير در دام تعدادي عمده‌مالك قرار مي‌گيرد كه مي‌خواهند به‌نوعي دست به اصلاحات ارضي بزنند و اين موضوع بر درآمدي كه شكسپير از اجاره‌بهاي زمين‌هاي خود دريافت مي‌كند تاثيرگذار است. شكسپير دو راه پيش‌رو دارد؛ اينكه با عمده‌مالكان توافق كند يا با آنها مخالفت كند و به فقرا كمك كند. آن‌طور كه در توضيحات كتاب آمده، نويسنده اين نمايشنامه، ادوارد باند، از جمله نمايشنامه‌نويساني است كه با بازنويسي متون گذشته و اسطوره‌زدايي از تاريخ، گستره جديدي را در تئاتر بريتانيا رقم زده است. وي را شايد بتوان يكي از تكميل‌كنندگان همان سنت تئاتر حماسي دانست كه برشت طلايه‌دار آن بود. تئاتر باند به‌صحنه‌بردن انساني است كه تغييرپذيري او در ارتباط با شرايط تعريف مي‌شود. باند تئاتر را جدي‌ترين ميعادگاه عمومي بحث در مورد مسائل فرهنگي مي‌شناسد. باند پيرو همان سنت ادبيات رئاليستي قرن نوزدهم است اما با اين تفاوت كه واقع‌گرايي او در امتداد رئاليسم ديالكتيك برشت- لوكاچ حركت مي‌كند. رئاليسم باند، رئاليسمي خرده‌بيان و مخالف رئاليسم كلاسيك است زيرا او معتقد است رئاليسم كلاسيك، اصولي را كه بر آن مبتني است كتمان مي‌كند و مانع بازنمود تناقضات عريان مي‌شود. همين امر مانع اصلاحات اساسي است. در پايان كتاب مقاله‌اي با عنوان «تئاتر عقلاني ادوارد باند، ميراث مكتب برشت» آمده كه در بخشي از آن مي‌خوانيم: «باند با اين باور كه آگاهي ذهن هر انسان، آگاهي ذهن يك طبقه اجتماع است، تعارضات و تعاملات بين شخصيت‌ها را برخاسته از تناقضات موجود در جامعه‌اي مي‌داند كه بر مبناي فاصله طبقاتي استوار است. تئاتر باند وراي مسائل روان‌شناختي، بيننده را از حقايق سياسي پنهان در روابط اجتماعي آگاه مي‌سازد. تئاتر باند تصوير علت‌هاي سيه‌روزي بشر است. او در تفسير تئاتر عقلاني خود مي‌نويسد: بايد تصور يا تفسير(از يك موقعيت، و نه يك شخصيت) مصداق يك احساس باشد، و اين تصور يا تفسير يا انديشه است كه اجرا مي‌شود. اين كار شخصيت را چنان به رويدادي اجتماعي مربوط ساخته كه وي داستان‌پرداز قصه خودش مي‌شود.» باند در آثارش به تاريخ توجه زيادي دارد و به خوانش تاريخي‌اش برگرفته از «نگاه تاريخ‌گرايانه» برشت است كه روايت‌هاي خود را در چارچوب واقعيت‌هاي تاريخي قيد مي‌كند. باند به تعامل ادبيات و تاريخ توجه زيادي دارد و از تاريخ به منظور «بازسازي نظم اجتماعي» موجود بهره‌ مي‌گيرد. باند نيز چون برشت به تاريخ نقب مي‌زند و مسائل تاريخي را در خدمت اهداف سياسي خود به‌كار مي‌گيرد. «بينگو»، نمايي از زندگي شكسپير، به‌عنوان هنرمندي كه به‌نوعي نهاد فرهنگي جامعه انگليس به‌شمار مي‌رود ارايه مي‌دهد. باند در اين نمايشنامه با پرداختن به رابطه ميان شكسپير و زمين‌داران، به طرح پرسش ديرينه نقش هنرمند و تعهدش به جامعه در جهان معاصر مي‌پردازد. او با به‌كارگيري موضوعي تاريخي، امكاني براي تئاترش ايجاد مي‌كند تا اهداف نقادانه‌اش را مطرح كند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.