روحیه فردی و انتخاب ائتلافی
سیدهاکرم میرزایی. مشاور و مدرس دانشگاه
انتخابات هرچه که باشد، نمونهای از تلاش ما برای زندگی فردی است. اگر این گفته نقل به مضمون افلاطون را بپذیریم، بسیاری از مناسبات سیاسی از جمله انتخابات شورای شهر را میتوانیم با وضعیت روحی و خاستگاههای فردی و اجتماعی افراد بررسی کنیم. انتخابات شوراهای شهر و روستا، به دو دلیل در بسیاری از موارد تابع ائتلافها و جمعها و گروهها میشود. در این موارد به جای انتخاب یک فرد، فهرستی از چند نامزد به توافقرسیده بهعنوان لیست پیشنهادی ائتلاف مطرح میشود تا مردم بتوانند از میان ازدحام کاندیداهای مختلف- که در شهرهای بزرگ بعضا برای عموم ناشناخته هستند- به افرادی با سلایق نزدیکتر به خود رأی دهند. نظام رسیدن به چنین ائتلافهایی گاه ساده - خصوصا در شهرهای کوچک- و گاه بسیار پیچیده است چراکه هر ائتلافی برای بهدستآوردن مشارکت حداکثری مردم ناچار است که دست به انتخابهای جدی و با تأکید بر موضوعات کلیدی بزند. رسیدن به یک ائتلاف میتواند مردم متمایل به جریان مورد نظر را از اتلاف وقت، سردرگمی و اضطراب نجات دهد. در اینجا، مسئله این است که مردم برای همه کاندیداهای طیف نزدیک به خود احترام قائلند اما رأی خود را به فهرست ائتلافی میدهند به سه دلیل که عموما منشأ روانی دارد: 1-اعتماد به ریشسفیدها 2-دوری از تنشهای پس از اعلام نتایج 3 دوری از تنشهای گروهی با همفکران خود که رأی نیاورده یا در فهرست نبودهاند. در این میان اما یک نکته را نباید نادیده گرفت، هر انتخابی که براساس فهرست ائتلافی صورت میگیرد (در مورد فهرستهایی که عموما به تأیید ریشسفیدان جریانهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی) میرسد این ظرفیت را برای فرد رأیدهنده به وجود میآورد که پس از رأیآوردن نامزدهای فهرست، از طریق همان ریشسفید از آنها طلب مطالبه کند. عموما ائتلافهایی که اخیرا در انتخابات پنجمین دوره شورای شهر صورت گرفت، فهرستهایی بدون ریشسفید به همراه داشت. این موضوع به خودی خود نشاندهنده افزایش روحیه کار گروهی نامزدها بوده و طبعا چه از نظر محیطزیستی و چه از نظر اثربخشی سیاسی قابل تقدیر است اما فهرستی که منبع و مرجع گزینش آنها، فردِ سرلیست است چطور میتواند برای رأیدهندگان فضای مطالبهگری را ایجاد کند؟ براساس دانش مشاورهای، مطالبهگری جمعی و مطالبهگری فردی دو تفاوت مهم دارند. شما بهعنوان شهروند یک کشور، پس از انتخاب رئیسجمهور، چه به او رأی داده باشید و چه نداده باشید، حق مطالبهگری دارید این موضوع اما در مورد مطالبهگری جمعی با چالشهایی همراه است. تعدد افرادی که به شوراهای شهر راه پیدا میکنند، مجال مطالبه فردی را از فردِ رأیدهنده میگیرد و به نوعی او را تحت این فشار قرار میدهد که « اگر به فرد یا افرادی که مرجعیتی فردی آنها را برای من گزینش نکرده رأی بدهم چه ضمانتی وجود دارد که آن افراد مطالبهگر مطالبات من باشند؟» چنین پرسشهایی صرفا پرسشهای سیاسی نیستند، ما در نظام خانواده و تربیت هم با چنین سؤالاتی مواجه هستیم و شاید به همین دلیل است که از کودکی، سعی میکنیم نظام خانواده را براساس و حول محور یک فرد (پدر یا مادر) باور کنیم و در مراتب بعدی، خواهان این هستیم که پیوندهای خانوادگی و فامیلی ما با مرجعیت ریشسفید فامیل عمیقتر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.