|

دونالد ترامپ به روسیه اطلاعات محرمانه داده است

دردسر جدید یک رئیس‌جمهور خام‌دست

«دوباره روزنامه‌های آمریکایی را خوانده‌اید». این جمله جواب «ماریا زاخاروف»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه بود به ده‌ها پیامی که بعد از انتشار گزارش واشنگتن‌پست دریافت کرده بود؛ گزارشی که دوشنبه‌شب به نقل از مقام‌هایی ناشناس منتشر شد و به‌سرعت در صدر اخبار رسانه‌ها قرار گرفت. این گزارش‌ها می‌گویند «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری آمریکا در جریان دیدار هفته گذشته خود با «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه آمریکا و سفیر روسیه در ایالات‌ متحده، اطلاعات محرمانه آمریکا درباره داعش را در اختیار روسیه قرار داده است. آن‌طور که واشنگتن‌پست در گزارش خود مدعی شده، ترامپ جزئیات اطلاعاتی را که از طریق منبع اطلاعاتی متحد آمریکا در اختیار واشنگتن قرار گرفته به مقامات روسیه داده است. این روزنامه مدعی شده پس از این دیدار، مقامات کاخ سفید با توجه به آسیب‌های بالقوه، سازمان سیا و آژانس امنیت ملی را از جزئیات این دیدار و اطلاعات تبادل‌شده مطلع کرده‌اند. به‌ گزارش رسانه‌های مختلف، ظاهرا ترامپ در این دیدار، جزئیاتی را درباره تهدیدهای داعش، با استفاده از لپ‌تاپ در هواپیما، در اختیار مقامات روس قرار داده است. اگرچه دادن این اطلاعات محرمانه از سوی ترامپ با توجه به شخصیت او تعجب‌برانگیز و دور از ذهن نیست، اما آنچه این خبر را باورپذیرتر می‌کند هشدار امنیتی چندی پیش دولت آمریکاست. دولت آمریکا اخیرا و به دنبال دریافت تهدیدهای تروریستی، همراه داشتن شماری از لوازم شخصی مانند لپ‌تاپ را در جریان سفرهای هوایی از برخی مبدأها، به مقصد این کشور ممنوع اعلام کرد. جنجال رسانه‌ای اخیر گرچه خون مخالفان ترامپ را به ‌جوش آورده و بر افکار عمومی آمریکا تأثیر گذاشته، اما از یک نکته تاحدودی غافل مانده است و آن اینکه رئیس‌جمهوری ایالات‌متحده از اختیاراتی گسترده برخوردار است و حتی اجازه دارد اسرار دولتی را در برخی موارد و به مصلحت فاش کند. ازهمین‌رو حتی اگر صحت خبر اخیر را بپذیریم، به‌نظر‌ نمی‌رسد اقدام ترامپ غیرقانونی باشد. این خبر فارغ از نگرانی‌های امنیتی و غیرمسئولانه بودن اظهارات ترامپ، تأییدی است بر این نکته که یکی از کشورهای هم‌پیمان آمریکا، همچنان روابط دوستانه‌ای با داعش دارد و به احتمال زیاد این کشور یا عربستان‌سعودی است یا قطر. بااین‌حال حساسیت این روزهای رسانه‌ها و مقامات آمریکایی، درباره رابطه دولت ترامپ و روسیه، این زاویه را کم‌رنگ کرد. دیدار ترامپ و لاوروف، پیش از این هم به دلیل زمان‌بندی اخراج «جیمز کومی»، رئیس‌ اف‌بی‌آی حساسیت‌برانگیز شده بود. ترامپ دقیقا یک روز پیش از دیدار با وزیر خارجه روسیه، در تصمیمی بحث‌برانگیز کومی را اخراج کرد. دولت پیشین آمریکا مدعی شده بود روسیه در انتخابات ریاست‌جمهوری 2016 و پیروزی ترامپ نقش داشته و ازهمین‌رو نهاد تحت رهبری کومی در حال پیش‌بردن تحقیقی در این رابطه بود. گرچه کاخ سفید می‌گوید اخراج کومی به این تحقیق ربطی ندارد، اما بسیاری از ناظران نظر دیگری دارند. شک و شبهه‌ها درباره ربط داشتن این اخراج با دیدار ترامپ و لاوروف پس از آن بیشتر شد که خبرنگاران و عکاسان آمریکایی و عکاسان رسانه‌های روسی از ورود به کاخ سفید و پوشش این دیدار منع شدند. تکذیب فوری خبر با همه اینها واکنش این روزهای دولتمردان آمریکایی به این اخبار تنها به تکذیب محدود شده است. خبر اخیر گرچه بار دیگر مسئله روابط غیرمعمول واشنگتن و مسکو را به سطح اخبار رساند، اما همان‌طور که انتظار می‌رفت مقامات دولتی آمریکا که در این دیدار حضور داشته‌اند، بلافاصله بعد از این خبر آن را تکذیب کردند و وقوع هر اتفاق نابجایی را رد کردند. به گفته «هربرت مک‌مستر»، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ؛ رئیس‌جمهوری آمریکا و وزیر خارجه روسیه در این دیدار به مرور شماری از تهدیدهای ناشی از گروه‌های تروریستی، از جمله تهدیدهای مربوط به هوانوردی پرداخته‌اند. این مقام کاخ سفید افزوده است: در هیچ زمانی، در مورد هیچ منبع یا روش کسب اطلاعاتی بحث نشده و هیچ عملیات نظامی فاش نشده و آنچه مورد بحث قرار گرفت را همگان می‌دانستند. «رکس تیلرسون»، وزیر خارجه ایالات متحده هم گفته است: «در جریان دیدارِ رئیس‌جمهوری ترامپ و لاوروف، درباره موضوعات مختلف، از جمله تلاش‌های مشترک ضدتروریستی و تهدیدهای مشترک برآمده از آنها، گفت‌وگو شد. ولی آنها درباره منبع، روش‌ها یا عملیات نظامی صحبتی نکردند». سیلی به صورت آمریکایی‌ها با این‌همه، واکنش نمایندگان کنگره آمریکا حاکی از نگرانی جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها از درز این اطلاعات محرمانه است. سناتور «مارک وارنر»، نماینده ارشد حزب دموکرات در کمیته اطلاعاتی سنا در واکنش به این موضوع، گفت: «اگر این ادعاها درست باشد، مانند «سیلی به صورت» جامعه اطلاعاتی آمریکاست». سناتور «باب کورکر»، رئیس ‌جمهوری‌خواه کمیته روابط خارجی سنا نیز گفته، گزارش‌های منتشرشده، «نگران‌کننده» است. کورکر به خبرنگاران گفته است: «تیم امنیت ملی خیلی خوبی درحال‌حاضر در کاخ سفید مشغول فعالیت است و رخدادهای خوب سازنده‌ای هم از سوی آنها و دیگران در حال وقوع است، اما آشفتگی ناشی از فقدان انضباط، فضای نگران‌کننده‌ای را به‌وجود آورده‌است». ارتباط حاشیه‌دار روسیه و دولت ترامپ ماه‌هاست بخش عمده‌ای از فضای رسانه‌ای ایالات‌متحده را به خود اختصاص داده و این خرق عادت از سوی دولت آمریکا بسیاری را نگران کرده است. نظرسنجی‌ اخیر اِن‌بی‌سی و وال‌استریت‌ژورنال حاکی از آن است که حدود 80‌ درصد آمریکایی‌ها می‌گویند تحقیقاتی مستقل و پیگیرانه باید در این زمینه صورت گیرد.

سايه جنگ بر اتاق بيضي‌شكل روز گذشته که خبر افشای اطلاعات بسیار محرمانه از سوی «دونالد ترامپ»، جنجالی در عرصه سیاسی ایالات متحده به پا کرد، این «هربرت مک‌مستر» بود که کوشید با انکار همه چیز، غائله را بخواباند. مک‌مستر که بعد از استعفا «مایکل فلین» به سمت مشاور امنیت ملی گماشته شد، چهره‌ای است که این روزها از او به عنوان یکی از چهره‌های اصلی و تأثيرگذار در پیشبرد سیاست ترامپ در منطقه خاورمیانه یاد می‌شود؛ منطقه‌ای که او در جنگ خلیج‌فارس و حمله به عراق به عنوان فرمانده نظامی سابقه و تجربه حضور در آن را دارد. در آن سال‌ها مک‌مستر به لطف تاکتیک‌های پيچیده جنگی‌اش در مقابله با شورشیان و جنگ‌های نامنظم، نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت. حال یک بار دیگر و با افشاگری روزنامه «واشنگتن‌پست» درخصوص اینکه رئیس‌جمهور آمریکا اطلاعاتی بسیار محرمانه را در اختیار روس‌ها قرار داده، مک‌مستر در کانون توجه‌ها قرار گرفته است. طبق ادعای واشنگتن‌پست، دونالد ترامپ در دیداری با «سرگئی لاوروف» در اتاق بیضی کاخ سفید اطلاعاتی محرمانه را در اختیار هیئت روسی قرار داده است؛ اطلاعاتی که به علت اهمیت‌شان تاکنون با هیچ‌یک از شرکای ایالات متحده در میان گذاشته نشده است. مک‌مستر روز گذشته و در جمع خبرنگاران کل ماجرا را یک داستان ساختگی خواند و این‌طور عنوان کرد که ترامپ و لاوروف در جلسه مذکور فقط به بررسی و تبادل‌نظر در خصوص تهدیدات مشترک‌ متوجه این دو کشور پرداختند. مک‌مستر با اشاره به حضور «رکس تیلرسون»، وزیر خارجه، در این دیدار مدعی شد تیلرسون نیز بر اظهارات او درباره جزئیات این جلسه مهر تأيید خواهد زد. اكنون اين مشاور جنجالي در حالی ادعای گزارش واشنگتن‌پست را انکار می‌کند که گفته می‌شود او در کنار چهره‌هایی مانند «جیمز متیس»، وزیر دفاع، «رکس تیلرسون»، وزیر خارجه، «مایک پومپئو»، مدیر سیا و «استیو بنن»، استراتژیست ارشد ترامپ، یکی از افراد ذی‌نفوذ در بحث سیاست خارجی دولت ترامپ محسوب می‌شود. البته مک‌مستر اندکی با تأخیر به دولت ترامپ اضافه شد یعنی زمانی که مایکل فلین به خاطر پنهان‌کاری در خصوص ارتباطش با سفیر روسیه از کار برکنار شد. انتخاب مک‌مستر به سمت مشاور امنیت ملی تحسین چهره‌های برجسته‌ای مانند «ديويد پترائوس» و «جان مک‌کین» را نیز به دنبال داشت. درواقع انتصاب مک‌مستر با این هدف صورت گرفت که چهره‌ای مقبول و متعارف بعد از فلین این مسئولیت را برعهده گیرد. البته شواهد و قرائن حاکی از آن است که مک‌مستر نیز در دوره‌ای مانند فلین حکم یک چهره جنجالی را در ارتش و در میان هم‌رزمان خود داشته است. رساله او درباره جنگ ویتنام نیز که در سال 1997 منتشر شد، خشم بسیاری از نظامیان بلندپایه را برانگیخت تا حدی که در ارتش از او به عنوان یک شورشی یاد می‌شد. با این حال موفقیت‌ها و پیروزی‌هایش در جنگ خلیج‌فارس که برای او یک مدال نقره را به ارمغان آورد، ورق را برگرداند. درواقع او مسیری خلاف فلین را طي کرد و از چهره‌ای جنجالی به چهره‌ای مقبول و قابل‌احترام میان نخبگان امنیت ملی در هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات بدل شد. مک‌مستر بیشتر به خاطر تاکتیک‌های جنگی پیشرفته و هوشمندانه‌اش در میدان نبرد شناخته می‌شود و همین روحیه جنگ‌آوری‌اش باعث شده تا به‌دفعات دونالد ترامپ را به مداخله نظامی تمام‌عیار در خاک سوریه ترغیب کند. با وجود واکنش‌های مثبت به انتخاب مک‌مستر در سمت مشاور امنیت ملی، او دشمنانی نیز در کاخ سفید دارد که در رأس آنها استیو بنن، استراتژیست اصلی ترامپ قرار دارد که تلاش می‌کند او را از میدان به در کند. تلاش برای کنارزدن مک‌مستر در شرایطی شروع شده است که دولت ترامپ باید درباره سیاست خود در قبال افغانستان تصمیم بگیرد؛ امری که اختلاف‌نظر بر سر آن، موجبات تقابل هرچه بیشتر میان مک‌مستر و بنن را فراهم آورده است. گفته می‌شود مک‌مستر قصد دارد با حمایت جیمز متیس، وزیر دفاع، سیاست ارسال سه تا پنج هزار نیرو به افغانستان را با هدف کمک به نیروهای امنیت ملی این کشور در مبارزه با طالبان، القاعده و داعش پیش ببرد. از نظر مک‌مستر، حمله گسترده به مواضع این گروه‌های شورشی باعث می‌شود تا آمریکا در پای میز مذاکره دست بالاتری را پیدا کند. البته این امر از سوی چهره‌هایی مانند بنن نتیجه و حاصلی جز تحمیل هزینه‌های هنگفت نظامی بر دولت ندارد. در چنین شرایطی تحولات روز گذشته می‌تواند تأثیری منفی بر حسن شهرت مک‌مستر داشته باشد. اگر این مسئله که ترامپ اطلاعاتی محرمانه را در اختیار روس‌ها گذاشته، صحت داشته باشد، بعید است این کار بدون هماهنگی با مک‌مستر صورت گرفته باشد؛ مسئله‌ای که می‌تواند سرنوشت فلین را برای مک‌مستر نیز رقم بزند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.