|

لغزش از ابرقهرمان

«سینمای كریستوفر نولان» با عنوان فرعی تصور ناممكن، عنوان مجموعه‌مقالاتی است درباره سینمای نولان كه مدتی پیش با ترجمه نیوشا صدر در نشر چترنگ منتشر شد. جكلین فربی و استوارت جوی گردآورندگان مقالات حاضر در این كتاب هستند. نسخه اصلی این كتاب شامل هفده مقاله بوده اما مترجم كتاب با توجه به شرایط بازار كتاب ایران، تعدادی از مقاله‌ها را كنار گذاشته و نسخه فارسی آن یازده فصل را دربرگرفته است. نولان اهمیت زیادی در سینمای امروز جهان دارد و مترجم كتاب در مقدمه‌اش درباره دلایل اهمیت او نوشته: «اهمیتی كه بخش زیادی از آن برآمده از توانایی او در تحمیل بسیاری از خواسته‌هایش به هالیوود است. گرچه او اولین و تنها كارگردانی نیست كه تلاش می‌كند دست‌كم تا حدودی استقلالش را در این نظام حفظ كند، از معدود افرادی است كه از قدرت و نفوذ برخاسته از استقبال طرفدارانش، آشكارا در راستای آزمودن شیوه‌های نوین و بسیار پرخرج بیان در سینما، مانند بهره‌گیری متفاوت از آی‌مكس و ابعاد پرده آن به قصد انتقال معنا و نه صرفا برای تحت‌تأثیر قراردادن تماشاگر استفاده می‌كند.» كتاب به‌جز یازده فصلش،‌ یك پیشگفتار و یك دیباچه هم دارد و نویسندگان مقالات كتاب عبارتند از: ویل بروكر، استوارت جری، ارین هیل-پاركز، ‌الیسون ویتنی،‌ جاناتان آر اولسون، توشا تیلور، مارگارت ای.تات، فرن فزنت-كلی، تاد مك‌گاون، وارن باكلند، كوازو دیوید تمبو،‌ فلیكس انگل، ‌یانینا ویلدفویر و جكلین فربی. در ابتدای كتاب نیز فیلم‌شناسی نولان آمده است. ویل بروكر در پیشگفتاری با عنوان «آیا با دقت نگاه می‌كنی؟»، به ویژگی‌ها و موتیف‌های مشترك سینمای نولان اشاره می‌كند و در جایی از پیشگفتارش می‌نویسد: «مطالعه كلیت آثار نولان، لایه‌های متعدد فیلم‌های منحصربه‌فرد او را پیچیده‌تر و مضاعف می‌كند، سرنخ‌های بیشتری آشكار می‌كند و پرسش‌های بیشتری برمی‌انگیزد. ما می‌دانیم فیلم‌سازی او تا حدی مشغله‌ای خانوادگی است، با برادر جوان‌تر خود،‌ جاناتان نولان كه با داستان كوتاهی سرچشمه اقتباس یادآوری را مهیا كرده است و نویسنده مشترك برخی از فیلم‌‌نامه‌های دیگر اوست و همسر خود، اما توماس كه به‌طور پیوسته، ‌تهیه‌كننده او بوده است یا به‌طور مشترك تهیه اثرش را برعهده داشته است. پس ممكن است به پرسیدن این سوال وسوسه شویم كه كاركرد نمادین مایكل كین كه در پرستیژ، ‌تلقین،‌ میان‌ستاره‌ای و سه‌گانه شوالیه تاریكی، ‌هربار در جایگاه آموزگار بازمی‌گردد، برای كارگردانی كه اولین مواجهه او با فیلم از طریق دوربین سوپرهشت پدرش بوده چيست؟... این‌ها سوالاتی است پیش‌روی نظریه مولف، ‌برای بررسی؛ و این كتاب، موید آن است كه درحالی‌كه این نظریه حتی تا دهه 1970 به چندین جریان تفكیك شده بود، هنوز بسیار مانده كه چنین رویكردی به آفرینش سینمایی، به‌واسطه شخصیت كارگردان، ‌در دوره آی‌مكس به نقطه افراط برسد.» نویسندگان مقالات این كتاب به موضوعات مختلفی درباره سینمای نولان پرداخته‌اند؛ از جمله به ارتباط او با نوآر و یازده سپتامبر، به اهمیت گزینش‌های تكنیكی تجربی نولان و نیز به تاكید او بر نظارت و امتیازی كه برای سلولوئید در برابر دیجیتال قائل است. همچنین آن‌ها كارهای هنری فیلم‌برداران و آهنگ‌سازان نولان را می‌سنجند و نشان می‌دهند كه چگونه اغلب در حواشی داستان‌های نولان درباره همزادهای مذكر، زنان رها شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.