|

ويژگي‌هاي مستند جهانگيري

وحید فرازان، منتقد و نویسنده سینما: در دوره قبلی انتخابات ریاست‌جمهوری با چند مستند جان‌دار از نامزدها مواجه شدیم: 1- مستند آقای عارف که یک مستندساز خوب و استاندارد ساخته بود؛ کار مجید برزگر 2- مستند آقای روحانی که باز هم معلوم بود یک مستندساز حرفه‌ای پشت فیلم است، ولی راستش در دوره فعلی در دو مستندی که از دو نامزد شاخص اصلاح‌طلبان پخش شده است، چندان جای پای یک مستندساز حرفه‌ای نمایان نیست. در مستند آقای روحانی، با کمک جلوه‌های ویژه‌ با صدا و تصویر بیشتر بازی شده است؛ اکوي صدا و فیدآوت و فید‌این‌ها و دیزالو‌هایی که در سینمای مدرن فعلی با تعریف یک مستند استاندارد فاصله دارد و حقیقت این است که آنچه باعث شد تا این فیلم تبلیغاتی خوب دیده شود، بیشتر حاصل دستپخت هيئت نظارت و رسانه ملی! بود تا حاصل زحمت سازنده‌ یا سازندگان فیلم. با حذف و تعدیل‌های توذوق‌زننده و تابلویی که این عزیزان انجام داده بودند، مردم طبعا از رسانه رسمی پخش‌کننده‌ فیلم فاصله گرفتند و به سراغ شبکه‌های اجتماعی رفتند تا چنددقیقه‌ ممیزی‌شده‌ این مستند را بدون دخالت دیگران تماشا کنند؛ فیلمی که شاید اگر به صورت کامل پخش می‌شد، این‌گونه مورد توجه مردم قرار نمی‌گرفت و بارهاوبارها دیده نمی‌شد. گاهی رسانه‌ای با حذف و تعدیل‌های بی‌مورد و گاه غرض‌ورزانه‌ خود نعل وارونه می‌زند و مردم بیشتر به دیدن حذفیات تشویق می‌شوند. ناهم‌خوانی‌های مذکور با دیدن اولین فیلم مستند جهانگیری بیشتر تو ذوق می‌زند، گرچه به نظر نگارنده، مستند جهانگیری از جهاتی بهتر از مستند روحانی است، ولی چرا؟ در مستند روحانی، بیشتر با خطابه‌های مستقیم ایشان با جمعیتی که مستمع هستند مواجهیم، ولی در دومی گویی جمعی دوستانه را می‌‌بینیم که جهانگیری در میان آنها نشسته و توضیحاتی درباره سؤالات، نقدها و نظرات حاضران می‌دهد. «همه برای ایران» شعار اصلی آقای جهانگیری است كه در بک‌راند صحبت‌ها دیده می‌شود و طبعا بیشتر با «دیالوگ» مواجهیم تا «مونولوگ»؛ دیالوگی که جامعه ما سخت به آن محتاج است. ترکیبی که جهانگیری یا تیم مشاورش برای این نشست انتخاب کرده هم ترکیب جالبی است: دو نفر در سمت راست ایشان بیشتر اهل فرهنگ و هنر- آقای بهشتی و خانم طائرپور- و سه نفر چهره سیاسی، اجتماعی- دکتر زیباکلام، خانم توحیدلو و سعید لیلاز- چهره‌هایی که اغلب در دولت‌های نهم و دهم در محاق بودند یا با گرفتاری‌هایی دست‌وپنجه نرم می‌کردند که در حد این نوشته نیست تا به آن بپردازد. از آنجا که آقای جهانگیری در مستند اولش، جواب‌دادن به مسائل و مشکلات قشر روشنفکر را برگزیده، آن‌هم در وقت اندک، بنابراین مونتاژ چکشی و سریعی را شاهدیم که چندان با نشست‌های حوصله‌سربر این سال‌ها همخوانی ندارد؛ نشست‌هایی که اکثر اوقات با تعارفات معمول شروع می‌شود و سرآخر هم بی‌حاصل پایان می‌گیرد، ولی در نشستی که بیشتر از 28 دقیقه فرصت برای این حجم از سؤالات وجود ندارد، بهترین تمهید، همین سرعت در مونتاژ و گاه دیزالوي صداها در همدیگر است؛ نشستی که معلوم است بیش از دو ساعت طول کشیده، ولی اینجا با خلاصه مختصر و مفید آن مواجهیم. فراموش نکنیم که ما درباره جهانگیری صحبت می‌کنیم که منش پوپولیستی را مبنای تبلیغات خود قرار نداده است، بنابراین در این مستند/ نشست جایی برای تصاویر دوربین‌های کاشته‌شده قبل از حضور کاندیدا در خانه مستمندان و روستايیان عزیز نیست. به قول دکتر بهشتی در همین فیلم خطاب به جهانگیری: «دولتمردان ما تو ایران دو گروه‌اند: یک گروهی که خودشان را دوست دارند، یک گروهی که ایران را دوست دارند... شما چرا ایران را دوست دارید؟»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.