پول و تاریخ هنر
«پانزدهسالی میشود که کیفیت هنر معاصر سقوط کرده است. احتمالا دلایل موجهی برای این اتفاق وجود دارد، اما در نهایت هیچیک از این دلایل اساس این قضیه را روشن نکردهاند. عصر ما هنرمندان ردهبالای زیادی تولید نکرده است و نمیتوان تشریح کرد که چرا در اواخر دهه چهل و اوایل دهه پنجاه، و بعد اواخر دهه پنجاه و اوایل دهه شصت، این همه هنرمند داشتهایم. البته بسیاری از چیزها در جامعه ما روند درستی ندارند، ظهور هنرمندان جدید پیش از هرچیز به خودشان ربط پیدا میکند: و این کنش نهایی، کنشی سخت است. در سپتامبر 1984، هنرمند امریکایی دانلد جاد (1994-1928)، معرف مشهور هنر مینیمال، تأثیر متقابل مابین جامعه و هنرمندانی را که آن جامعه تولید میکند مورد بررسی قرار داد. کنش نهایی، کنش سخت. او مکانیسمهایی را که بر بهرسمیتشناختن هنرمندان از سوی جامعه حاکماند تجزیهوتحلیل کرد. مردم فقط یک چیز را به حساب میآورند، باید هنری که میبینند شبیه چاپهایی باشد که در کتابها دیدهاند. یادشان نیست که آثاری که امروزه چاپ میشوند در زمانه خودشان نوآورانه و اصیل بودهاند و نمیتوان آنها را به مثال یک نمونه شناخت.» این سطور بخشی از کتاب «نقاشها همیشه پول دوست داشتهاند» جودیت بنهامو-هوئه است که به تازگی با ترجمه لیلی گلستان منتشر شده. موضوع اصلی کتاب را میتوان تاریخ هنر از منظر پول و سرمایه دانست. نویسنده کتاب به قواعد بازار هنر پرداخته و رابطه میان کیفیت اثر هنری و بازار را بررسی کرده است. نویسنده در پیشگفتارش نوشته: «هرکدام از فصلهای این کتاب، درست مانند همین پیشگفتار با جذبه یک حقیقت معاصر بررسی شده است. روندی که سعی دارد ایدهها را به صورتی دگرگون محقق کند. این ایدهها، نه متعلق به اندی وارهولاند، نه دمین هرست، نه جف کونز و نه تاکاشی موراکامی... که میل به پولدرآوردن را در اندازهای بس بزرگ به وجود آوردهاند. روبنس و دیگرانی هم هستند که درسهایی برای آنها دارند. آنها هم با استادی تمام طلاساختن را بلد بودند. در واقع، این قضیه هنرمندان بسیاری را شامل میشود. به این معنا که اگر به تاریخ هنر نگاه کنیم، متوجه میشویم که بسیار کسان بودهاند که استعداد کمتری داشتهاند، اما توانستهاند پول بیشتری دربیاورند. بازار هنر در مورد کیفیت اثر داوری نمیکند. یک هنرمند ممکن است خوب باشد یا خوب نباشد، موفق شود یا موفق نشود. در این حیطه حساس که نامش خلاقیت است باز هم بیعدالتی کار خودش را میکند. درست از اواخر قرن نوزدهم، پدیدهای رمانتیک ظهور میکند که از خود هنرمند اثر هنری میسازد. و این وقتی به اوج خود میرسد که زمانهاش به او روی خوش نشان نداده باشد و در یک نقاشی برآمده از درد و رنج و بدون مخاطب مظهر شهید غیردینی میشود». کتاب سیزده فصل دارد که هریک به یک هنرمند مربوطاند. عناوین برخي از آنها عبارتند از: دورر: مردی که بلد بود آثارش را بفروشد، کراناخ: مردی که از سایهاش هم تندتر نقاشی میکرد، تیسین: زیر باران طلایی دانائه، گوستاو کوربه: سلطان کسبوکار هنر، کلود مانه: در کسبوکار هرگز امپرسیونیسم وجود ندارد، ونسان ونگوگ: موفقیت برآمده از بداقبالی، پیکاسو: یک سکهزن واقعی و مگریت: وسواس کپیکردن... آثار خودش.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.