سیاست در عصر چرخش اطلاعات
گسترش ابتکارهای دیجیتال در سیاست خارجی در یک دهه اخیر، چیزی کمتر از انقلاب در رویه دیپلماسی نبوده و فناوریهای دیجیتال، روابط اجتماعی افراد و روش دولتها را در اعمال حاکمیت بینالمللی تغییر داده است. در سالهای اخیر، به وضوح نمونههایی از کاربرد دیپلماسی دیجیتال را در انتقال پیامهایی که در جوامع مختلف و بر اثر حوادث اجتماعی اتفاق افتاده مشاهده کردهایم. برای نمونه میتوان به کودتای اخیر در ترکیه پرداخت که در آن به مدد ابزارهای دیجیتالی که در اختیار همه شهروندان چه در داخل ترکیه و چه در بیرون از مرزهای این کشور وجود داشت، جزئیترین مسائل کودتا به وضوح و با سرعت منتقل و منتشر شد. امروز، نه تنها شاهد انتقال پیام از طریق فناوریهای نوین بین ملتها هستیم بلکه دولتها نیز از همین طریق به انتقال پیام خود به افکار عمومی کشورهای هدف اقدام میکنند تا اهداف خود را به بهترین شکل محقق سازند. در این میان، مقوله دیپلماسی که همواره بر دو عنصر اطلاعات و ارتباطات استوار بوده، بیش از سایر حوزههای اجتماعی در معرض تأثیرپذیری از مشخصههای عصر ارتباطات است. اتصال دورترین دولتها به یکدیگر از طریق شبکههای الکترونیکی، تسهیل ورود بازیگران جدید به عرصه روابط بینالملل، چرخش آزاد اطلاعات، حاکمیت بر فضای اینترنت و ... حاکی از روندی است که محتوا و شکل دیپلماسی را متحول و نیازمند بازتعریف و تغییرات ساختاری نموده و اشکال نوینی چون دیپلماسی دیجیتال را با توجه به نقش آن در مناسبات میان دولتها و سازمانهای بینالمللی تبدیل به مسئلهای پراهمیت کرده است. رسانههای مجازی از یک سو با بهکارگیری چرخه رسانهای کارآمد و اتخاذ دیدگاه تعاملی به جذب مخاطب فعال میپردازند و از سوی دیگر با بسیج افراد در شبکههای اجتماعی به همسوکردن اهداف و نمادینکردن آرمانهای گروهها و جماعتها پرداخته و بر روند تحولات جهانی تأثیرگذارند. مانند هر حوزه جدید مطالعاتی، دیپلماسی دیجیتال هم با فرصتها و چالشهایی در پژوهش همراه است. کتاب «دیپلماسی دیجیتال» نظریات اندیشمندان و سیاستگذاران مختلف را گرد آورده تا کمبودهای تحلیلی این حوزه تازهتأسیس را پر کند. هدف کتاب، نظریهپردازی ماهیت دیپلماسی دیجیتال، ارزیابی رابطه آن با اشکال سنتی دیپلماسی و نیز بررسی شرایطی است که در آن دیپلماسی دیجیتال به سیاست خارجی آگاهی میدهد و آن را تنظیم یا محدود میکند. کتاب با بررسی مفهوم دیپلماسی آغاز میشود و در ادامه، رویکرد دولتهای مختلف را در چگونگی بهکارگیری شیوههای نوین دیپلماسی مورد بررسی قرار داده است. هدف بررسی دینامیکهای پنهان قدرت ملازم با دیپلماسی دیجیتال است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.