|

مروري كوتاه بر پیامدهای گرمایش جهانی

زمین تب دارد

فاطمه کاظمی: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی كه در سال‌های اخیر در رسانه‌ها بسیار مطرح می‌شود، موضوع گرمایش جهانی و تأثیر آن بر تغییر اقلیم است. در پاسخ می‌توان گفت وقتی به روند تغییرات آب‌و‌هوایی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که شیب یا جهت این تغییرات دمایی در 50 سال اخیر به سمت افزایش دما، کاهش بارش، ذوب‌شدن کوه‌های یخی و بالاآمدن سطح آب دریاست که نشانه‌های گرمایش جهانی است. پس ما چهار شاهد برای گرمایش جهانی داریم. در نظر داشته باشیم که گرمایش جهانی فقط به معنای افزایش دما نیست، بلکه همراه با افزایش دما، پیامدهای دیگری هم دارد. شواهد مختلفی که سازمان‌های بین‌المللی بررسی کردند، نشان می‌دهد که این تغییرات هماهنگ و سازگار است با افزایش غلظت گاز گلخانه‌ای کربن‌دی‌اکسید (CO2) در جو زمین. به بیان دیگر این گرمایش، ناشی از توسعه صنعتی و تولید بی‌رویه گازهای گلخانه‌ای است. فعالیت‌های صنعتی انسان باعث افزایش گازهای گلخانه‌ای در جو زمین شده و این گازهای گلخانه‌ای، باعث گرمایش زمین شده و در نهایت هم گرمایش جهانی باعث بروز چنین تغییراتی شده است. بر اساس بیانیه سازمان هواشناسی جهانی، تغییر اقلیم موجب افزایش شدت و تعداد دفعات وقوع پدیده‌های حدی جوی و اقلیمی شده است. دقت کنیم که گرمایش جهانی و تغییر اقلیم موجب افزایش شدت و تعداد دفعات وقوع پدیده‌های حدی جوی و اقلیمی شده است، نه‌اینکه این پدیده‌ها را به وجود آورده باشد. این اطلاعات نشان می‌دهد که جامعه بشری، در مقابل گرمایش جهانی و تغییر اقلیم، آسیب‌پذیر است و مخاطراتی که بشر را تهدید می‌کند، در حال افزایش است. وضعیت اقلیمی یک منطقه خاص، نوسان‌هایی دارد؛ یعنی یک سال کم باران می‌بارد، دوسال زیاد می‌بارد و باز هم دو سال کم می‌بارد، اما وقتی متوسط 50 سال را نگاه می‌کنیم، می‌بینیم میزان بارش ما در 50 سال گذشته تغییر قابل‌توجهی ندارد؛ یعنی با آنکه یک سال پربارش بود و یک سال کم‌بارش، ولی درمجموع تغییر قابل‌ملاحظه‌ای نداشته است. همین موضوع را در مورد نوسان‌های دمای زمین نیز می‌توان مطرح کرد. به بیان دیگر نوسان‌های دما، باعث تغییر در متوسط دما نمی‌شود، اما در تغییر اقلیم، خط متوسط دما یک شیب ملایم به سمت بالا دارد؛ یعنی وقتی به متوسط دما در 50 سال اخیر نگاه کنیم، می‌بینیم حدود یک درجه افزایش داشته است. این افزایش دما که همان گرمایش جهانی است، دیگر برگشت‌پذیر نیست. هیئت بین‌دولتی تغییرات آب‌وهوایی (IPCC) می‌گوید تغییرات جوی که در سراسر جهان مشاهده می‌شود، به احتمال بسیار زیاد ناشی از عواملی است که بشر در آنها دست دارد. آکادمی ملی علوم آمریکا نیز فعالیت انسان‌ها و تولید گازهای گلخانه‌ای را علت اصلی این پدیده معرفی می‌کند. دانشمندان با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده از گیاهان، یخچال‌ها و دیگر نمونه‌ها به این نتیجه رسیدند که فعالیت‌های انسانی بر آب‌و‌هوا تأثیر می‌گذارد. خوشبختانه نگرانی‌های زیادی در این مورد در میان سران کشورهای جهان به وجود آمده است. بسیاری از دانشمندان معتقدند که بازگشت به گذشته امکان‌پذیر نیست و نمی‌توان انواع خاصی از تخریب مثل یخ‌های ذوب‌شده‌ قطبی را بازگرداند، اما عده‌ای اعتقاد دارند که این سیاره می‌تواند این زخم را نیز التیام بخشد، اگرچه برای این کار زمان لازم است. درواقع برای ازبین‌بردن این میزان گسترده از گازهای گلخانه‌ای که از سوی انسان به جو وارد شده است، صدها و شاید ‌هزاران‌سال زمان لازم است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.