با حضور «حمید کشمیرشکن» گردآورنده اثر
کتاب آثار «شیشهگران» در لندن رونمایی شد
شرق: مرکز فرهنگی Asia House در مرکز لندن، ششم اردیبهشت، میزبان جلسه رونمایی و معرفی کتاب مجموعه آثار «کوروش شیشهگران» به انتخاب و گردآوری «حمید کشمیرشکن» بود. در ابتدای این مراسم که به همت «بنیاد میراث ایران» و با حضور درخور توجه گالریداران، کارگزاران هنری، دانشگاهیان و علاقهمندان هنر برگزار شد، دکتر جان کرتیس، سرپرست سابق بخش خاورمیانه موزه بریتانیا و مدیر اجرائی بنیاد میراث ایران، ضمن خیر مقدم به حاضران به معرفی جلسه پرداخت و در باب اهمیت این کتاب و نیز آثار شیشهگران نکاتی را بیان کرد. در ادامه دکتر حمید کشمیرشکن، پژوهشگر و استاد دانشگاه و سردبیر سابق فصلنامه دوزبانه «هنر فردا»، درباره تازهترین کتاب خود درباره کوروش شیشهگران به سخنرانی پرداخت. کشمیرشکن سخنش را با سپاسگزاری از مسئولان بنیاد میراث ایران و نویسندگان همکارش در کتاب و حاضران مراسم آغاز کرد و سپس توضیحاتی درباره دلیل نگارش این کتاب و جایگاه شیشهگران در بستر هنر مدرن و معاصر ایران ارائه کرد و گفت: «هنر معاصر ایران در یک دهه گذشته شاهد تحولات و رشد در زمینههای مختلفی بوده است. یکی از این زمینهها، رشد چشمگیر هنر ایرانی در نمایشگاهها و مراکز هنری در خارج از ایران و بهویژه در اروپا، آسیا و آمریکای شمالی بوده است. همزمان با برپایی نمایشگاههای گروهی، نمایشگاههای انفرادی همراه با برنامههای ویژهای برای معرفی جنبههایی از این هنر در بستر بینالمللی برگزار شده که از نظر تعداد و کیفیت به گذشته شباهتی ندارد. همچنین در سطح مارکت هنر رویدادهای متعددی بهویژه در منطقه خاورمیانه و تا حدودی در خارج از آن، حضور اشکالی از هنر مدرن و معاصر ایرانی تأملبرانگیز است. در راستای معرفی و توسعه هنر ایرانی در سالهای اخیر، فعالیتهای کلیدی نیز در حوزههای پژوهشی و دانشگاهی آغاز شده است و همزمان شاهد برپایی نشستها، کنفرانسها و گفتوگوهای علمی و البته انتشار تعدادی از منابع ارزشمند بودهایم. بااینحال همچنان کمبود آثار پژوهشی و علمی در این حوزه بسیار محسوس است. علاوه بر نیاز به مطالعه در حوزه عمومی هنر ایرانی در عصر حاضر، باید به کمبود جدی نمونههایی اشاره کرد که به بررسی و تحلیل بازیگران اصلی این عرصه پرداختهاند. انتشار کتابهای مونوگراف هنرمندان با پرداختی تحلیلی و علمی تابهحال متأسفانه بهجز درباره چند هنرمند معدود، هنوز اتفاق نیفتاده است. برای نمونه، منابع نوشتاری- پژوهشی قابل ملاحظهای درباره بسیاری از هنرمندان تأثیرگذار ایرانی، چه به زبان فارسی و بهویژه به انگلیسی، وجود ندارد. این در حالی است که برخی از این هنرمندان، قابلیت بالایی برای معرفی به مخاطبان در عرصه مطالعات و تاریخ هنر خارج از کشور دارند که از نمونههای بارز آن کوروش شیشهگران است که هنر و کارهایش بازتابی درخور توجه از تاریخ و فرهنگ ایران در پنج دهه اخیر است». کشمیرشکن در ادامه افزود: «شاید تنها وجهی از کار کوروش شیشهگران که بیشتر شناخته شده، مربوط به نمونههایی باشد که در سالهای اخیر در نمایشگاهها و مارکت هنر ارائه شدهاند؛ درحالیکه کارنامه هنری او وجوه متنوعی را در استفاده از رسانههای گوناگون و اتخاذ رویکردهای پیشگامانه شامل میشود که در واقع نهتنها مورد کنکاش و بررسی جدی در بافتار فرهنگی ایران و نیز همسانیهای آن با هنر پیشرو در بستر بینالمللی، قرار نگرفته است، بلکه در بسیاری از موارد حتی دیده نشدهاند». کشمیرشکن در ادامه سخنان خود با استفاده از اسلاید و نمایش تصاویر به معرفی بخشهای مختلف کتاب پرداخت. بعد از صحبتهای کشمیرشکن، فیلمی 20 دقیقهای شامل گاهشمار زندگی شیشهگران از کودکی تا دوران اخیر در قالب تصویر همراه با متن و عکس به نمایش درآمد. در ادامه هم حاضران در نشست، پرسشهایی را درباره کتاب و کارهای شیشهگران مطرح کردند و کشمیرشکن پاسخگوی سؤالها شد. از نکات جالب این جلسه که در پرسش و پاسخ مخاطبان نیز به چشم میخورد، شگفتی حاضران از تنوع و گستردگی کارهای دیدهنشده شیشهگران بود. در پایان هم تعدادی کتاب توسط کشمیرشکن برای حاضران و علاقهمندان امضا شد. کتاب مجموعه آثار کوروش شیشهگران را نشر «ساکی بوکز» (Saqi Books) لندن، در 306 صفحه و به زبان انگلیسی منتشر کرده است. در بخش نخست کتاب، پس از مقدمه جامع گردآورنده، مقالاتی از حمید دَباشی، دیوید گَلووِی، حمید کشمیرشکن، علیرضا سمیعآذر و عباس دانشوری در تحلیل نگرش و مسیر هنری این هنرمند مطرح ایرانی میخوانیم. این کتاب که با دقت آکادمیک درخور توجهی تدوین شده، در بخش دوم، آثار مختلف هفت دوره کاری کوروش شیشهگران را بهصورت جامع و متناسب با سالهای خلق آنها به تصویر میکشد: «آثار تکثیری»، «اجراهایی از آثار نقاشان بزرگ»، «هنر پستی»، «هنر+هنر و هنر غلط»، «پوسترهای سیاسی اجتماعی»، «طراحیهای جنگ»، «خطخطیها» (در دو بخش اسکیسها و نقاشیها). پس از مقالات و ارائه آثار هنرمند، یک گاهشمار (Chronology) جامع در مرور کارنامه هنرمند دیده میشود و کتاب با اطلاعات کاملی از فهرست تصاویر، کتابشناسی و منابع، معرفی نگارندگان و نمایه به اتمام میرسد. کوروش شیشهگران متولد 1323در قزوین است. او در مدرسه هنرهای زیبای تهران درس خوانده و شاگرد استادانی از جمله حسین کاظمی، محسن وزیریمقدم، لیلیت تِریان و پرویز مؤیدعهد بوده است. حمید کشمیرشکن، گردآورنده این کتاب هم نویسندهای است که نامش بیشتر با تاریخ هنر گره خورده. او که کارشناسی نقاشی را از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد همین رشته را از دانشکده هنر تربیت مدرس و سپس در رشته چاپ خلاقه از رویال کالج لندن گرفته، دکترای تاریخ هنر را از دانشگاه لندن و فوق دکترای همین رشته ر ا از دانشگاه آکسفورد دریافت کرده است. او سالها در زمینههای تدریس در دانشگاههای انگلستان و ایران و پژوهش و نگارش تاریخ و تئوری هنر معاصر فعالیت کرده است. او همزمان با برنامهریزی و مدیریت کنفرانسها و رویدادهای بینالمللی، سخنرانیهای متعدد در همایشهای بینالمللی در نقاط مختلف جهان، کتابها و مقالات بسیاری را در مجلات معتبر دانشگاهی به زبانهای انگلیسی و فارسی منتشر کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.