جشنواره جهانی فیلم، یک فستیوال معتبر و استاندارد
مهرزاد دانش : معمولا وقتی از اقدامات مثبت در حوزه سینما در دوران دولت حسن روحانی یاد میشود، عموما به دو نکته بازگشایی خانه سینما و نیز راهاندازی گروه هنر و تجربه اشاره میکنند. این دو، البته قدمهای مهمی در مهار بحرانهای صنفی و نیز سامانیافتهترشدن وضعیت اکران فیلمهای خاصتر بودند، ولی یک اقدام دیگر که جلوهاش را همین هفته گذشته شاهد بودیم، معمولا در این یادآوریها فراموش میشود و آن عبارت از احیای بعد بینالمللی جشنواره فیلم فجر است؛ روندی که اکنون سومین دورهاش نیز سپری شد و مخصوصا از سال قبل که سیدرضا میرکریمی متولی اداره آن شد، نشانههای ارتقا و بهبود بهروشنی در فضایش هویداست. جداسازی بخش خارجی جشنواره فیلم فجر از بخش داخلی، با وجود اینکه منتقدانی داشت و دارد، اقدامی بسیار درست بود. واقعیت آن است که جشنواره فجر ما که هر سال بهمنماه برگزار میشود، کمتر نشانی از یک فستیوال سینمایی شستهرفته با معیارهای متعارف دارد و علت آن هم به کارکرد پیچیدهای برمیگردد که در بافت این محفل تنیده شده و قرار است انتظارات و توقعات قشرهای زیادی را فراتر از حد و حدود یک جشنواره سینمایی تأمین کند. این جشنواره، نامش جشنواره است؛ ولی موقعیت وجودیاش به یک دورهمی و محفل هنری، مدیریتی، صنفی، سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، جامعهشناسانه و... نزدیکتر است. در جشنواره فجر قرار است بیلان سیاستگذاری یکساله مدیران سینمایی ارشاد در معرض ارزیابی ناظران قرار داده شود، وضعیت جواز نمایش فیلمها معلومتر شود، فیلمسازها در بازخوردهایی که از مخاطبان میبینند اصلاحات مقتضی در آثارشان انجام دهند، سینمادوستان یا علاقهمندان به سلبریتیهای سینمایی به تفریحشان برسند، منتقدان سینمایی نقدشان را بنویسند، جناحهای سیاسی بیانیههای خود را به بهانه نفی و اثبات فیلمها علیه یا له دولت بنویسند، اکران سال آینده مشخصتر شود و... در چنین وضعیت پرزاویهای، حالا اگر قرار باشد فیلمهای خارجی هم در زمینههای مختلف منطقهای، موضوعی، هنری، تاریخی و... به نمایش درآیند و با هم رقابت کنند، کار به همان اوضاعی میکشد که تا قبل از دولت یازدهم برقرار بود: اینکه عموم این آثار دیده نمیشد و در غبار بحبوحه و جنجالهای جاری در بخش فیلمهای ایرانی اهمیتشان گم میشد. کار بزرگ میرکریمی و همکارانش در اعتباربخشی دوباره به وجهه بینالمللي این جشنواره از طریق اختصاص زمان و مکان جداگانه برگزاریاش از یک طرف و تمرکزسازی و طراحی هدفمند بر معرفی و نمایش فیلمهای مطرح جهان فارغ از گندهنماییهای بیبرنامهای که تا قبل از این در نمایش غیرمنضبط هر فیلمی از هر کجا برقرار بود از طرف دیگر شکیلسازی استاندارد کموکیف حضور علاقهمندان در جشنواره و نظم قابل تحسین امور رسانهای آن از جانبی دیگر، حالا دیگر این اطمینان را به وجود آورده است که میتوان به افقهای بالاتر و مهمتر در سالهای بعد اندیشید. جشنواره جهانی فیلم فجر، حالا یک فستیوال منطبق بر تعریفها و معیارهای فرهنگی و جهانی است و این دستاورد اندکی نیست. بله... محفلهایی هم هستند که عمدتا بنا بر وابستگیشان به عناصر جناحی و قدرتخواه دولت پیشین، همواره با غرولندهای رقتبار در باب اینکه هزینه فلان بخش چقدر شد و چرا همسایه باجناق پسرعموی مدیر فلان بخش در جشنواره دارد راه میرود و چرا فلان فیلم ترسناک ما را نترساند، وظیفه تشکیلاتی/سیاسی خود را انجام میدهند و صدالبته عرض خود میبرند، بیآنکه زحمت کسی بدارند!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.