|

موانع عشق معلمی

صفیه بسیم. کنشگر صنفی ‌ رسانه‌ای، کرج

بسیاری از معلمان با عشق آموزش و هدایت نسل آینده پای به مدرسه می‌گذارند. سال‌های اول کارشان با تلاش‌ها و کوشش‌های بسیاری که ناشی از شوروشوق تعلیم است، همراه است. از وقت‌هایی که صرف می‌کنند تا خلاقیت‌هایی که در آموزش به‌کار می‌برند، همگی نشان از شوروشوق آموختن و آموزاندن است. اما چه می‌شود که معلمان پس از چند سال به‌ویژه نیمه دوم سنوات خدمتشان دچار رکود و سکون می‌شوند؟ چه عامل یا عواملی باعث کاهش این شوروشوق و عشق به تدریس می‌شود؟ عوامل زیادی بر این امر اثرگذار است. اگر از عامل معیشتی بگذریم، آنچه قابل توجه است عوامل روحی و روانی کاهش شور و شوق معلمی‌ است که عمدتا حاصل سیستم بی‌تحرک و ناکارآمد هستند. معلمان مادامی‌ که احساس اثرگذاری داشته باشند، با تمام وجود برای امر آموزش تلاش می‌کنند اما همین که تلاش‌های خود را در آموزش بی‌تأثیر ببینند، دچار سرخوردگی و بی‌انگیزگی می‌شوند. سالیان سال است که قوانین تحصیلی در ایران آموزش را فرمالیته کرده است و دانش‌آموزان با هر اندازه استعداد و توانایی مقاطع را طی کرده و مدرک می‌گیرند. تبصره‌ها و ماده‌واحده‌هایی که قبولی دانش‌آموزان را تضمین کرده، نیاز به تلاش را در دانش‌آموزان به شدت کاهش داده، معلمان را به افرادی بی‌اثر در سرنوشت تحصیلی آنان بدل کرده است. هیچ‌کس منکر تأثیر روش‌های خلاقانه و تلاش‌های مضاعف معلمان در کشف و شکوفایی دانش‌آموزان مستعد نیست اما وقتی اهرم سنتی معلمی‌ از دستش گرفته شده است نمی‌توان انتظار داشت که دانش‌آموز در این سطح فکری- سنی خود، درک درستی از نیازهای امروز و فردایش داشته باشد و قدم در راه آموزش پایدار بگذارد. عبور تمام دانش‌آموزان از سد سنجش‌های پایانی، دانش‌آموزان را بی‌تحرک کرده و این گمان را در بین معلمان قوت بخشیده که تلاش‌هایشان تأثیری در سرنوشت تحصیلی دانش‌آموزان ندارد و روش‌های مختلف آنان بی‌تأثیر است. به عبارتی تلاش کنند یا نکنند، نتیجه یکی است و همه قبول‌اند. این عامل آنقدر قوی بوده که بی‌انگیزگی معلم و شاگرد را توأمان درپی داشته است. فشار مدیران و ادارات آموزش و پرورش بر نمره‌دهی باعث کاهش شوروعشق معلمی‌ شده و معلم خود را در امر آموزش کنارگذاشته می‌بیند. وجود تبصره‌های قبولی دانش‌آموزان را از این مطلب آگاه کرده است که با هر میزان یادگیری قبول می‌شوند و دست معلمان در سرنوشت تحصیلی آنها کوتاه است. این آگاهی‌ شأن و منزلت معلم را در نزد دانش‌آموزان کاسته و یکی از علل عمده کاهش عشق و نشاط معلمی‌ است. فرادستان با هر نیت و تدبیری دست به این تغییرات در سیستم‌های سنجش زده‌اند بماند ولی امید است که به آثار زیان‌بار آنها نیز توجه کرده و قدمی ‌درجهت بهبود شرایط بردارند و با اصلاح قوانین موجود سنجش و آزمون‌ شأن و منزلت معلم و اثرگذاری او در سرنوشت تحصیلی دانش‌آموزان را احیا کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.