|

سود جاسوس‌افزارها با مچ‌گیری

شنیدن نام جاسوس‌افزارها مخاطب را عموما به یاد مجرمان اینترنتی یا هکرها می‌اندازد یا نگاه‌ها را به سوی رژیم‌های سرکوبگری می‌چرخاند که از امکانات دنیای مجازی برای سیطره‌ هرچه‌بیشتر بر جامعه‌ سوءاستفاده می‌کنند. اتفاقا بخش اعظم سودآوری از بازار جاسوس‌افزارها که شاید چون «بی‌خطر» به نظر می‌رسد، تا حد زیادی از نظرها دور مانده، فروش این فناوری به قیمت ارزان به شهروندان عادی است؛ معامله‌ای به قیمت سیراب‌کردن عطش حسادت یا پارانویای زوج‌هایی که با هم در رابطه هستند اما به هم شک دارند. دویچه‌وله دراین‌باره می‌نویسد: استفاده از جاسوس‌افزارها برای زیرنظرگرفتن شریک زندگی، همسر یا یار نزدیک، عمری حدود دودهه دارد. اما این پدیده هرگز به صورت گسترده مورد توجه نبوده است. نخستین جاسوس‌افزارها برای مشتریان خانگی برای دستگاه‌های مبتنی بر ویندوز نوشته شدند؛ در ادامه برنامه‌هایی برای سیستم‌عامل سیمبیان و بلک‌بری به بازار ‌آمدند. در 10 سال اخیر کار به جایی رسیده که برخی از سازندگان جاسوس‌افزارها به‌صورت تخصصی روی خانواده‌ها و زوج‌ها متمرکز شده‌اند و به افراد حسود و پدر و مادرهای فضول «Stalkerware» می‌فروشند؛ واژه‌ای ترکیبی از stalker به معنای کسی که دیگری را مخفیانه تعقیب می‌کند و ware به معنای افزار. پرونده‌های قضائی مرتبط با شنودهایِ برخاسته از حسادت روی دیگر این سکه است. جاسوسی‌های مرتبط با روابط عاشقانه گاه به جنایت هم منتهی می‌شوند. با جست‌وجویی ساده در اینترنت اخبار مرتبط با این موضوع را می‌توان یافت. افزون بر این، شنود افراد بدون اجازه قانونی در بسیاری از کشورها جرم است. برخی ارائه‌کنند‌گان نرم‌افزارهای جاسوسی که از بدافزارهای آنها برای سرک‌کشیدن به کار و کاسبی رقبای اقتصادی استفاده شده، با جریمه‌های سنگین مالی و حکم حبس روبه‌رو شده‌اند. از این گذشته، کنترل مخفیانه فرزند یا همسر نقض حریم خصوصی افراد نیز هست. کنترل‌هایی از این دست ممکن است به محدودکردن افراد یا خشونت خانگی هم منتهی شود. پایگاه اینترنتی «مادربورد» اسنادی را در اختیار دارد که هکرها از نفوذ به سرورهای دو شرکت تولیدکننده جاسوس‌افزارهای خانگی به دست آورده‌اند. اسناد یادشده که برخی هم در سایت‌های افشاگر منتشر شده‌اند، ابعاد کار و ساختار این شرکت‌ها و تقاضای موجود برای محصولات آنها را نشان می‌دهد. اسناد یادشده نشان می‌دهد که حدود ۱۳۰‌ هزار نفر نزد دو شرکت حساب کاربری فعال دارند و از خدمات جاسوسی این شرکت‌ها استفاده می‌کنند. سایت اینترنتی مادربورد بر پایه‌ اطلاعات نشت‌کرده از سازندگان جاسوس‌افزارها، نقشه‌ای منتشر کرده که در آن موقعیت قربانیان با استفاده از اطلاعات جی‌پی‌اس موبایلشان ثبت شده است. براساس این نقشه، دو قربانی اطراف تهران و شیراز بوده‌اند. زیر نقشه نوشته شده که برای جلوگیری از شناسایی موقعیت دقیق افراد، مختصات جی‌پی‌اس قربانیان تا حدی دست‌کاری شده است. با این حساب قربانیان احتمالا در تهران و شیراز بوده‌اند. برخی پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که سود فروش ابزارهای مانیتورینگ تا سال ۲۰۱۹ به ۳/۱ میلیارد دلار می‌رسد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.