در هر جايي، حضور خود را نشان دهید
شهلا لاهیجی
«جنسیت و فلسفه سیاسی انتخابات» اثر دکتر عباس محمدیاصل یکی از دهها کتابی است که این پژوهشگرِ خستگیناپذیرِ کتابهایی با محوریت وضعیت زنان، قلم زده است. درباره جنسیت، دکتر محمدیاصل 75 اثر منتشرشده دارد و چندین کتاب دیگر در دست انتشار. اما آنچه این کتاب را از میان آثار او به همراه دو اثر دیگر از همین نویسنده با موضوعی مشابه، متمایز میکند، اهمیتی است که دکتر محمدیاصل برای مشارکت زنان در امور سیاسی و اجتماعی قائل است. او حتی در اولین کتاب خود به نام «جنسیت و مشارکت» که سالها پیش از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شد، این واقعیت را حتی به صورت گلایه از خودِ زنان درباره عدم علاقه آنها به مشارکت سیاسی اعلام کرد. او در آن کتاب اشاره کرد زنان نباید در فضایی که برای آنان از پیش چیده شده و وجود آنها را تنها در فضای خانه و بهصورت خدمتکار خانگی یا تنها به «مادرِ بچههابودن» محدود میکند، تن دهند زیرا در حقوق مدنی و قانون اساسی برای این «مادرِ بچهها» هیچگونه حقی محاسبه نشده است. «مادرِ بچهها» حتی نمیتواند فرزندان خود را با اطمینان خاطر بزرگ کند زیرا برای مادر در این حقوق مدنی، حقی محاسبه نشده. اگر خدایناکرده جدایی پیش بیاید و کار زن و شوهر به طلاق بکشد آنکه قربانی است، مادر است زیرا هیچگونه حقوقی نسبت به فرزندان خود ندارد و همین باعث میشود زنان که بناست در قالب مادر، بهشت زیر پایشان باشد، با سر به جهنمِ جدایی از فرزندان سقوط ميکنند. در این کتاب نیز نویسنده بار دیگر به موضوع نیاز و لزوم مشارکت زنان در امر قانونگذاری و شرکت در تصمیمگیریهای کلان اشاره دارد و این بار نه از بُعد جامعهشناسی که تخصص اوست، بلکه از منظر فلسفه که روزگاری چندان هم مورد علاقهاش نبود و حتی آن را در حیطه علوم انسانی با نگاهی انتقادآمیز مینگریست، بازگفته. امروز او معتقد است فلسفه حضور زنان در امور سیاسی، اجتماعی، قضائی و اقتصادی امری نهتنها ضروری، بلکه حیاتی است زیرا جامعه ایران به آنجا رسیده است که بهخصوص در مقطع حساس امروزی، بیش از هر زمان دیگر به حضور هر دو جنس زن و مرد، دوشبهدوش هم در ساحت جامعه نیازمند است و حرکت هماهنگ این دو، همراه با دولتی منتخب مردم که بهراستی دوستدار این سرزمین باشد و ایران را بهتر از امروز بخواهد، شاید تنها راه نجات از معضلی باشد که امروزه کشور به آن مبتلاست... .
در انتخابات 92 نشان داده شد حضور زنان در کنار مردان تا چه اندازه میتواند فضای عمومی کشور را متحول کند. در دورانی که با تورم وحشتناک، محاصره اقتصادی، توقف و رشد منفی توسعه، وضعیت آینده چندان مطلوب به نظر نمیرسید و دولت روحانی توانست با آرای اکثریت مردم که از قضا بیشتر آنان زنان بودند، بر مسند ریاستجمهوری بنشیند و بتواند بلای جنگ را که مانند ابر سیاهی که آسمان ایران را پوشانده بود، از این کشور دور کند. مردم نیز با تظاهرات خیابانی این پیروزی خود را که انتخاب راستین رئیسجمهور منتخب بود جشن گرفتند. زنان بخش کوچکی از خواستههای خود را از روحانی مطرح کردند. اما از آن واجبتر، ارتباط ایران با جهان بود و رفع بلافاصله تورم و بیکاری که گریبان زن و مرد ایرانی را گرفته بود. گرانی ارزاق عمومی کمر مردم را شکسته بود و زنان آنقدر سعهصدر داشتند که درباره خواستههای حقوقی خود صبور باشند و فضا را برای آنچه واجبتر و حیاتیتر بود باز بگذارند. روحانی موفق شد رابطه ایران با جهان را بهتر کند، تورم را مهار و رشد اقتصادی را از منفی به مثبت تبدیل کند. هرچند در بسیاری از جهات موفق نشد. مثلا نتوانست قیمت ارزاق را جز در همان حد جلوگیری از تورم، پایین بیاورد و درباره اشتغال نیز نه برای زنان و نه برای مردان توفیقی به دست نیاورد اما اینها بخشی مصیبتبار بود که از دولت قبلی به او به ارث رسیده بود. محیط زیست نیز در همین قالب جا داشت. درهرحال زنان در این دوره از مجلس شورای اسلامی تعداد بیشتری از نمایندگان ادوار قبلی را دارند و نمایندگان باید بدانند مثلا بازنشستگی پیش از وقت زنان، کمکی به آنان نیست بلکه دورکردن آنان از سطح جامعه و خانهنشینکردنشان است (که در حقیقت از برنامههای ازپیشتعیینشده بخش کهناندیش حکومتگران بود) و حضور فعال زنان در انتخابات ریاستجمهوری و مجلس خبرگان رهبری نه یک ضرورت، بلکه یک نیاز فوری است. دکتر محمدیاصل هم در کتاب «جنسیت و فلسفه سیاسی انتخابات» همین را میگوید و به زنان کشور همین توصیه را میکند: «در همهجا حاضر باشید، حضور خود را نشان دهید، همانگونه که در شورای شهر و روستا این کار را کردید».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.