|

روزنه امید مستندسازان

دوشنبه 16 اسفند سال گذشته بود که با برگزاری نشست خبری نخستین جشنواره تلویزیونی مستند، با حضور سیدسلیم غفوری، مدیر شبکه مستند و مهدی میرتیموری، دبیر اجرائی این جشنواره، امید تازه‌ای در دل مستندسازان جوانه زد. اگر از حق نگذریم، ژانر مستند در دنیا به یکی از محبوب‌ترین ژانرها تبدیل شده و مخاطبان بسیاری دارد و در ایران، تلویزیون مهم‌ترین محل برای نمایش این آثار به حساب می‌آید. البته گروه هنر و تجربه نیز فرصتی برای اکران عمومی و نمایش آثار مستند در پرده سینماها فراهم کرده، اما آنچه مستندساز دغدغه‌مند و سخت‌کوش را امیدوار می‌کند، دیده‌شدن اثرش از سوی تعداد بسیار بیشتری از مخاطبان است؛ کارکردی که فعلا در کشور از پس تلویزیون برمی‌آید. در آن نشست اعلام شد شناسایی و جذب استعدادهای جوانی که خارج از تهران به مستندسازی مشغول هستند، یکی از مهم‌ترین اهداف برگزاری جشنواره است؛ چراکه مستندسازان خوبی در شهرهای دور از مرکز هستند که متأسفانه فضایی برای عرضه تولیداتشان ندارند و آثارشان کمتر دیده شده است. تعامل مردم با جشنواره مستند نخستین جشنواره تلویزیونی مستند، به گفته متولیانش می‌کوشد به دیده‌شدن کار این هنرمندان و بروز و ظهور بیشتر توانمندی‌هایشان کمک کند، ضمن اینکه ساختار جشنواره به‌گونه‌ای طراحی شده که به تعامل بیشتر شبکه با مخاطبان نیز می‌انجامد؛ اتفاقی فرخنده که رشد مخاطبان فرهیخته و مستندپسند را در پی خواهد داشت؛ چراکه این جشنواره علاوه بر داوری از سوی کارشناسان و استادان این رشته، از سوی مردم نیز داوری می‌شود و این‌گونه مخاطبان سهم بیشتری از آنتن تلویزیون را متعلق به خود می‌بینند و علاقه‌شان به ژانر مستند افزایش پیدا خواهد کرد. این جشنواره که نخستین دوره آن در حال برگزاری است و بناست به صورت فصلی برپا شود، در سه بخش کوتاه زیر ۳۰ دقیقه، نیمه‌بلند ۳۰ تا ۶۰ دقیقه و بلند بیش از ۶۰ دقیقه، آثار علاقه‌مندان را داوری می‌کند. در هرکدام از این بخش‌ها نیز دو جایزه مردمی و جایزه هیئت داوران به برگزیدگان تعلق می‌گیرد که تعداد جوایز هر فصل را به شش جایزه می‌رساند. حمایت از تولید اثر بعدی جوایز هر بخش در قالب حمایت از تولید اثر بعدی به برگزیدگان تعلق می‌گیرد؛ به این نحو که از آثار کوتاه تا سقف 20‌ میلیون، آثار نیمه‌بلند ۳۰‌ میلیون و آثار بلند تا سقف ۵۰‌ میلیون تومان حمایت خواهد شد و شرط حضور در جشنواره نیز نمایش آثار در شبکه است تا مورد داوری مردم قرار گیرد. تا امروز فرصت ثبت‌نام و ارسال آثار در اولین دوره جشنواره به پایان رسیده و تاکنون هیئت انتخاب پس از بررسی و بازبینی 230 اثر رسیده، 51 فیلم کوتاه، نیمه‌بلند و بلند را برای شرکت در این جشنواره انتخاب کرده است؛ آثاری که پخش آنها از هفته گذشته در شبکه مستند آغاز شده و مخاطبان هم‌زمان می‌توانند به داوری آثار شرکت‌کننده بپردازند. قرار است اختتامیه و معرفی برگزیدگان نیز در قالب همین برنامه تلویزیونی در انتهای خرداد به انجام برسد. هم‌زمان با برگزاری دوره اول، دوره دوم جشنواره کلید خورده البته دراین‌بین، برگزار‌کنندگان جشنواره هم‌زمان مشغول برگزاری دور دوم جشنواره نیز هستند، به‌نحوی‌که سامانه ثبت‌نام فصل جدید از جمعه، اول اردیبهشت باز شده و متقاضیانی که از شرکت در فصل اول بازمانده‌اند، می‌توانند با ثبت‌نام مجدد و دریافت کد رهگیری جدید در فصل بعدی جشنواره حضور داشته باشند. فصل دوم در تابستان امسال برگزار می‌شود و موضوع آن آزاد است و فیلم‌هایی با موضوعات مختلف می‌توانند به جشنواره ارائه شوند. بالطبع بخش مردمی جشنواره، با نظر مستقیم مردم، منتخب خود را اعلام می‌کند و در بخش کارشناسی نیز عناصری چون ساختار مستند، شیوه روایت، متن خوب، تحقیق خوب و... به‌عنوان فاکتورهای مهم معرفی شده‌اند. عنوان جشنواره ازآن‌رو «جشنواره تلویزیونی مستند» نام‌گذاری شده؛ چراکه اساسا به صورت تلویزیونی است و کل رویدادهای آن از رقابت آثار گرفته تا اختتامیه در تلویزیون انجام می‌شود. پخش برنامه نیز به صورت یک‌روزدرمیان در روزهای زوج انجام می‌شود و مردم از طریق پیامک یا با استفاده از بستر شبکه‌های اجتماعی می‌توانند آرای خود را اعلام کنند. نقش مردم در این زمینه نیز نادیده گرفته نشده و به مخاطبانی که در آرای مردمی شرکت می‌کنند جوایزی به قید قرعه تعلق خواهد گرفت. اتفاقی بزرگ برای حمایت از مستندسازان در روزهایی که حتی آثار نمایشی نیز برای تولیدشان به‌ناچار دست‌به‌دامان اسپانسرها و شرکت‌های تجاری شده و ناگزیر بخشی از اثر هنری‌شان را به شکلی تبلیغاتی تولید می‌کنند، برگزاری این جشنواره برای مستندسازان که قشر کمترتوجه‌دیده‌ای هستند، یک اتفاق بزرگ است. موفقیت در این جشنواره به‌منزله حمایت از تولید اثر بعدی فیلم‌ساز است و تک‌تک هنرمندان می‌توانند با این امید که تا سقف 20 تا 50‌ میلیون تومان از تولید اثر بعدی‌شان حمایت می‌شود، آثار دیده‌نشده خود را برای جشنواره بفرستند تا هم پخش سراسری را تجربه کنند و هم امیدی به آینده و فردایشان داشته باشند. البته از آنجایی که دوره قبلی مدیریت سازمان صداوسیما به دو سال هم نرسید و با پایان این دوره تمام برنامه‌ریزی‌ها و فعالیت‌هایش نیز متوقف شد، مستندسازان باید امیدوار باشند مدیریت فعلی شبکه مستند پابرجا بماند تا این جشنواره، در دایره فستیوال‌های بی‌شمار داخلی که پس از یکی، دو نوبت برگزاری، فراموش شده و ادامه پیدا نکرده‌اند، قرار نگیرد. این‌گونه می‌توان امیدوار بود تلویزیون با شبکه اختصاصی مستند و البته این جشنواره، محملی امن و مقاوم برای مستندسازان فراهم کند و هرروز بیش از روزهای گذشته، از این ژانر تأثیرگذار، اما مغفول‌مانده حمایت کند. برنامه تلویزیونی جشنواره روزهای زوج ساعت 19 روی آنتن می‌رود و ساعت 24 نیز بازپخش می‌شود. علاقه‌مندان تا ۱۵ خرداد مهلت دارند برای ثبت‌نام در دوره دوم جشنواره اقدام کنند و تا 20 خرداد نیز آثارشان را برای دبیرخانه جشنواره به نشانی تهران، سعادت‌آباد، میدان کاج، خیابان نهم شرقی، پلاک ۲۶، طبقه چهارم بفرستند. سایت جشنواره به نشانی festmostanad.ir و صفحه اینستاگرام و کانال تلگرام آن به نشانی @festmostanad فعال و آماده همکاری با مستندسازان و علاقه‌مندان این حوزه است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.