جادوی سینما
لیلی فرهادپور
یکی از دهها فوایدی که بازیگری آماتوری دارد این است که میتوان با فاصله به سینما، یعنی این صنعت - هنر- جادو نگاه کرد. (البته مهمترین فایدهاش، درآمدش است که هر پلانش از صددرصد حقالتحریر اینجانب برای همین ستون بیشتر است!) اما سینما واقعا جادو دارد، این را مطمئن شدهام. یک مثال برایتان میزنم؛ دو سال از انتشار رمان «خط چهار مترو» من میگذرد، فکر کنم غیر از ناشر آن، ثالث و بچههای کتابفروشیاش کسی نمیداند بنده نویسنده آن هستم.
اگر بروم کتابفروشی دیگری و این کتاب را خودم یا همراهم بخرد، امکان ندارد فروشنده برگردد و بگوید «به به خانم آمدهاید کتاب خودتان را بخرید!» اما وقتی با خانواده برای دیدن فیلم «خماری» که اکنون با اکران محدود در هنر و تجربه به نمایش درآمده است به سینما رفتم، مسئول سالن فوری من را شناخت و با لبخندی گفت: «به به آمدید فیلم خودتان را ببینید، صفا آوردید!!». بگذریم که داشتم از خجالت آب میشدم. رمان «خط چهار مترو» یک سال نوشتنش طول کشید و بازی در «خماری» یک ماه. بگذارید قیاس مالی نکنم که بیشتر خجالت میکشم. خاطره نوشتن رمان، یک خاطره خیلی شخصی است که در طول زمان آن فقط چند نفر از نزدیکان با من همراه بودند، ولی خاطره بازیکردن در یک فیلم کاملا جمعی است. رمانت اگر بد باشد و فروش نرود، خودت مسئولی و فوقش بیندازی گردن ناشر که خوب پخش یا تبلیغ نکرده (خدا را شکر رمان من چاپ دوم رفت و جزء کاندیدای نهایی جایزه مهرگان ادب شد، البته!) اما وای به حال فیلمی که خوب درنیاید. همه مقصرند از وزیر تا تهیهکننده و کارگردان و بازیگر و تدوین و... . فیلم خماری اما خدا وکیلی بد نیست. میتوان گفت خیلی معمولی است. یک کمدی دراماتیک خانوادگی قابل قبول و البته بیشتر تلویزیونی؛ یعنی اگر این یک فیلم تلویزیونی بود یک سروگردن از فیلمهای تلویزیونی بالاتر قرار میگرفت. اما متأسفانه نمیدانم به چه دلیلی این فیلم خیلی بیشتر از آنکه لایقش باشد، در پستوی اکران قرار گرفته است. جادوی سینما با هماهنگنبودن گروه تهیه و تولید و پخش یک فیلم کاملا بیتأثیر میشود و این بلایی است که سر فیلم «خماری» به کارگردانی داریوش غزبانی و تهیهکنندگی منیژه حکمت آمده است. اما در این سال جدید، من تجربه بازی در یک فیلم کوتاه دانشجویی را داشتم. گروه فیلم مورد نظر، خیلی جوان بودند و کار مشترک ایران و فرانسه بود و چند جوان فرانسوی هم در گروه ما بودند. به قول سینماییها لوکیشن یزد بود و کویر. برای منِ گردشگر فرهنگی تجربه نابی بود. تجربه اینکه شاهد تجربهکردن جوانان باشی. اینکه خلاقیتشان را برای بعد از تولید و کامپیوتر و ترفندهای کامپیوتری نگذاشته بودند و در حین فیلمبرداری تمام جلوههای ویژه را خلق کردند. جادوی سینما یعنی همین. اینکه در قطار مسئول قطار اولش دلخور باشد از این همه باروبنه و رفتوآمد گروه فیلمسازی و بعد که بفهمد قرار است فیلمی تهیه شود، از این رو به آن رو شود و به تو و همراهانت سرویس ویژه بدهد! این هفته قصه جادوی سینما را در تئاتر دنبال کردم. به دیدن نمایش «نویسنده مرده است» آرش عباسی رفتم. آرش عباسی تمام جادویی را که سینما بهمن ملایر در دوران نوجوانی بر او وارد کرده بود، جمع کرده و در نمایشی فرحبخش با بازی خوب لادن مستوفی و خودش برای ما تدارک دیده است. عشق بازیگری و عشق سینما... بروید ببینید، بهتان بد نمیگذرد. جادوی سینما گاهی به خواب آدم هم میآید. وقتی کمی نگران وضعیت انتخابات پیشِرو باشی و روزها در کویر یزد بالا و پایین بروی، ضمیر ناخودآگاهت برای خودش میبافد. خواب دیدم سر صحنه فیلمبرداری در همان یزد هستم با همه دبدبه و کبکبههایش. یکی از رئیسجمهورهای قبلی آنجا بود و صدابردار داشت برایش «هاشاف» (میکروفون) وصل میکرد. از ایشان پرسیدم آقا مگه شما...؟ ایشان گفتند: «آخه این پروژه سینمایی است، اشکالی ندارد!» ذهن است دیگر... خواب است دیگر... جلوی خواب را که نمیشود گرفت. حالا من ماندهام در تفسیر آن، جادوی سینماست یا اینکه ما همه فیلم هستیم؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.