چرا باید بشار اسد بماند؟
تاراس کویزو . کارشناس روابط بینالملل
استفاده از تسلیحات شیمیایی در درگیریهای سوریه، ایالات متحده را بر آن داشت تا برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ در این کشور علیه مواضع نیروهای دولتی سوریه دست به اقدام نظامی بزند.
سام هیلر در مقالهای در فارینافرز به ما یادآوری میکند که «ایالات متحده دلیل قانعکنندهای برای این حمله داشته است: جلوگیری از استفاده از تسلیحات شیمیایی علیه مردم سوریه و احیای مجدد هنجارهای بینالمللی علیه استفاده از تسلیحات شیمیایی، هنجارهایی که به گفته هیلر از سال 2013 از میان رفته است». سام هیلر با این حال احتیاط را نیز از دست نداده و تأکید میکند که «هرگونه اقدام نظامی باید تنها در جهت ممانعت استفاده از تسلیحات شیمیایی باشد و نه تغییر رژیم سیاسی». ایالات متحده نزدیک به دو دهه پیش در رأس یک ائتلاف نظامی به عراق حمله و دولت صدام حسین را در این کشور به بهانه دراختیارداشتن تسلیحات کشتارجمعی سرنگون کرد. هیچگاه هیچ تسلیحات کشتارجمعی در این کشور یافت نشد و به همین دلیل لفاظیهای ایالات متحده درباره اهداف استراتژیک از این حمله به سرعت جای خود را به ترویج دموکراسی و ملتسازی در خاورمیانه داد. از آنجا که در ایالات متحده بنیادهای ترویج دموکراسی متعددی وجود دارد، حمایت سازمانی از رویکرد ملتسازی دور از ذهن نیست، بنیادهایی که دامنه فعالیت خود را از زمان دولت دونالد ریگان که بنیاد «موقوفه ملی برای دموکراسی» در سال 1983 تأسیس کرد، بهطور چشمگیری گسترش دادهاند. رویکرد جدید دولت آمریکا به معنی تضمین تخصیص بودجهای سنگین برای ترویج دموکراسی در عراق و البته خاورمیانه بود؛ به همین دلیل از موج بهارهای عربی در منطقه استقبال کرد چراکه این تحولات را نشانهای میدانست از اینکه آمریکا در سمت درست تاریخ ایستاده و مسیری که در پیش گرفته، درست است. در آن زمان اتحادیه اروپا نیز تلاش کرد حلقهای از «کشورهای دوست» را در امتداد مرزهای جنوبی و شرقی خود ایجاد کند. اما نتیجه ترویج دموکراسی و ملتسازی در مرزهای جنوبی اروپا یعنی در مصر، لیبی و سوریه یک فاجعه تمامعیار شد و همین مسئله ما (اروپا) را واداشته تا در حمایت از سرنگونی بشار اسد در سوریه احتیاط پیشه کنیم. در مصر گروه اخوانالمسلمین به قدرت رسیدند. اما محمد مرسی رئیسجمهور برآمده از اخوان در جریان یک کودتا به وسيله ارتش از کاخ ریاستجمهوری به زندان رفت. گفته شده در جریان این کودتا حداقل 700 نفر جان خود را از دست دادند. لیبی و سوریه نیز پس از عراق وارد یک دوره از هرجومرج بیپایان و رقابتهای خونین گروههای افراطی ضدغربی برای کسب قدرت شدند، گروههایی که اغلب از طرف کشورهای همسایه مانند عربستان سعودی، قطر و ترکیه حمایت مالی و تسلیحاتی میشوند. با نگاهی به آنچه بر خاورمیانه رفته، میتوانیم نتیجه بگیریم که زمان کنترلکردن لابیهای بنیاد «ترویج دموکراسی واشنگتن» فرا رسیده است. تحولات چند سال اخیر نشان داده که فقط دو گزینه وجود دارد: کشورهای پایداری که از سوي قدرتمندان خودکامه اداره میشوند یا کشورهای بیثباتی که به وسيله گروههای افراطی ضدغربی اداره میشوند. با وجود نگرانیهایی که نسبت به استفاده از تسلیحات در جنگ سوریه وجود دارد، چهار نکته تاریخی را نباید فراموش کرد: نخست، با وجود ناخوشایندبودن صدام حسین در گذشته و بشار اسد درحالحاضر، آنها هیچگاه از تسلیحات شیمیایی علیه ایالات متحده و اتحادیه اروپا استفاده نکردند. این رهبران قدرتمند هیچگاه تهدیدی برای امنیت داخلی دموکراسیهای غربی نبودهاند. دوم، سیاستهای کوتهبینانه غربی که نتیجهاش ایجاد مناطق خالی از قدرت بوده، روسیه را قادر کرده تا نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد. ضعف باراک اوباما، سیاستهای متناقض او و ترسیم خطوط قرمز جعلی در سوریه باعث شد ولادیمیر پوتین، همتای روس او، فرصت این را داشته باشد که بهعنوان یک ابرقدرت بار دیگر در خاورمیانه قدرتنمایی کند. روسیه ممکن است حتی تجربه خود را در سوریه در لیبی نیز دنبال کند. سوم، قتلعامهای گسترده گروههای افراطی در سوریه و مناطق دیگر خاورمیانه این منطقه را عمیقا دستخوش ناآرامی کرده و این بیثباتی امروز با هجوم بیامان مهاجران و ظهور سیاستمدارانِ پوپولیستِ اسلامهراسِ راست افراطی به اروپا نیز سرایت کرده است. ملیگرایان و راستگرایان نئونازی متحدان پوتین در اروپا هستند و هدف تمامی آنها نابودی اتحادیه اروپا است. مارین لوپن، رهبر حزب تندرو «جبهه راست ملی» فرانسه که اخیرا نیز به روسیه سفر کرده، این شانس را دارد که در انتخابات ریاستجمهوری فرانسه به پیروزی برسد. چهارم، گروههای تروریستی در سوریه غیرسنیها از جمله شیعیان، علویها، مسیحیان، ایزدیها، کردها و ارمنیها را ربوده، شکنجه و قتلعام میکنند. داعش تاکنون بیش از هفت هزار نفر را در عراق کشته و این به معنی جنایت علیه بشریت است. سرنگونی بشار اسد و قدرتگرفتن هرچهبیشتر داعش به معنی ادامه و گسترش این جنایات خواهد بود. منبع: هیل
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.