موزههای واژگون
دکتر محمدرضا توکلیصابری
بهتازگی برای دیدن آثار تاریخی بار دیگر به ایران سفر و از برخی آثار تاریخی دیدار کردم. تعداد کمی از آثار تاریخی و موزهها در حالت و وضعیت خوبی هستند؛ اما بعضی از این آثار تاریخی به حال خود رها شدهاند تا به تدریج بر زمین فروریزند. در بعضی از آنها هم فقط یک سرباز میراث فرهنگی ساکن است. در جاهای بسیاری که باید برای دیدار از موزه بلیت تهیه کرد، بلیتی به بازدیدکننده نمیدهند و در نتیجه این احتمال وجود دارد که فروشنده پول را در جیب خودش بگذارد.
در بعضی جاهای دیگر هم به بعضیها بلیت میفروشند و بعضیها را آزاد میگذارند تا بدون بلیت، از موزه بازدید کنند. بعضی از موزهها بسته بودند؛ درحالیکه کارمندان آن نشسته و در حال تخمهشکستن و چایخوردن بودند. اسفناکترین وضع را در موزه بابل دیدم که کارمندان یا بازدیدکنندگان به آجرها و موزاییکهای صحن حیاط موزه هم رحم نکرده و آنها را کنده بودند. سیمها از هر طرف آویزان بود و لولههای لاستیکی آب در کف حیاط با سیمان پوشانده شده بود. ولی اسفناکترین منظره دیدن تابلوهای واژگون و زمینافتاده میراث فرهنگی بود که در آن برای کسانی که به تخریب آثار تاریخی و فرهنگی دست بزنند، تعیین مجازات شده بود و نیز تابلوهای راهنمایی بود که باید بازدیدکنندگان را به بنای تاریخی هدایت کند. برجی نیز شبیه گنبد کاووس در شهر بندر گز دیدم که مجتمع اقتصادی کمیته امداد آن را به حراج گذاشته بود. نمیدانم آن برج، یک اثر تاریخی است یا باقیمانده یک کارخانه؛ اما حتی اگر باقیمانده یک کارخانه هم باشد، به دلیل اینکه داخل شهر قرار دارد، بسیار بجا است که آن را به یک موزه تبدیل کنند. اینها را بهعنوان یک گردشگر و ایرانگرد دلسوز نوشتم تا بلکه مدیران میراث فرهنگی کمی از وقت چایخوردن خود را صرف رسیدگی به میراث فرهنگی ایران و احیانا نصب این تابلوها کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.