|

درستکار: لحن زیبای علی معلم در مستند «خونه»

شرق: نشست نقد و بررسی مستند «خونه» ساخته خدایار قاقانی شامگاه یکشنبه ۲۰ فروردین در خانه هنرمندان با یاد زنده‌یاد «علی معلم» برگزار شد. این نشست حال‌و‌هوای متفاوتی نسبت به نشست‌های نقد و بررسی فیلم‌های سینمایی گروه هنر و تجربه داشت و تحت‌الشعاع ضایعه درگذشت علی معلم قرار گرفت. رضا درستکار، منتقد و مجری این نشست، صحبت‌های خود را درباره علی معلم آغاز کرد: «درست است که بهار آمده و تکرار طبیعت و نوروز یادآوری شده ‌است، اما این ایام به دلیل ازدست‌دادن فیزیکی برخی از اشخاص برای ما سخت است و هربار که به یاد معلم می‌افتم، بغض می‌کنم. هرکسی که از نزدیکی من و او باخبر بوده به من گفته است که ما این اتفاق را باور نمی‌کنیم. او درست شبیه «خونه»ای است که در این فیلم دیدیم، مکانی که مثال سرزمین ماست و از بقایای آن پی ‌می‌بریم که چه جای نیکی بوده‎ است. معلم یک نفر نبود و واقعا به اندازه 10 مرد جنگی بود. درباره این مرد در این زمان کم و با وجود نداشتن اهلیت چه باید بگویم؟». وی در ادامه افزود: «همین که یک نفر در 20 سال یک‌تنه جهت جریان فرهنگی و هنری را در کشور ما به سهم خودش عوض کند، کار بسیار بزرگی است. فخری که در کلام این مرد بزرگ بود، بسیار مغتنم بود و البته قابل تکرار هم نیست. فیلم‌هایی مثل «خونه» یادآور این است که قدر افرادی را که با آنها زندگی می‌کنیم و ارزشمند هستند بدانیم. این افراد بنا و سنگ نیستند و هرگز نمی‌میرند و آثار و علائم آنها باقی می‌ماند. نمی‌دانم چطور می‌شود نبود معلم را باور کرد؟ من که باور نمی‌کنم و به همین دلیل هم به همسرشان تسلیت نمی‌گویم. فکر هم نمی‌کنم در چند دهه آینده کسی مثل او تکرار شود».او با اشاره به سابقه آشنایی‌اش با علی معلم بیان کرد: «به اندازه 25 سال سوادی که حداقل 17 سالش را در خدمت و در معیت او بودم و در مجله‌اش قلم زدم، می‌گویم کسی مثل او تکرار نمی‌شود. خدایش بیامرزد که می‌دانم حسش، روحش و قیافه زیبا و مردانه‌اش در جای‌جای این سرزمین حاضر است و مطمئن هستم که روحش هم شاد است. کلمات مثل دریا از ذهن من می‌گذرند اما وقتی می‌خواهم این مرد را وصف کنم، کم می‌آورم».این منتقد سینما ضمن اشاره به موضوع میراث و توارث توضیح داد: «ما از کجا می‌فهمیم که مردم بافرهنگی بوده‌ایم یا تاریخ تمدن پرسابقه‌ای داشته‌ایم؟ یک بخشی از آن پیداکردن آثار تمدنی کهن از طریق باستان‌شناسی است اما از کجا متوجه می‌شویم که در فلان برهه تاریخی این مردم چه فرهنگی داشته‌اند؟ این اتفاق فقط از طریق توارث صورت می‌گیرد. افراد زیادی در طول تاریخ به زبان ما حرف می‌زده‌اند اما از دل آن معدودی مانند مولانا، سعدی و حافظ بیرون آمده ‎است. بخش زیادی از فرهنگ ما از طریق خواندن این آثار قابل پیگیری است. سؤال ما کیستیم؟ سؤال مهمی است در عصر امروز و در همه جای دنیا».او ادامه داد: «چرا ما از فقدان کسی ناراحت می‌شویم؟ چون ما با عقل و هوش خودمان وجدان می‌کنیم که در یک سرزمین بی‌وجدان زندگی می‌کنیم که ارزش میراث و توارث را نمی‌دانند و روی دیوار تخت‌جمشید هم یادگاری می‌نویسند. این یادگاری‌نوشتن روی دیوار تخت‌جمشید بسیار ما را ناراحت می‌کند حالا ببینید یادگاری‌های زشت‌نوشتن روی پیشینه فرهنگی چه زخمی به دل و قلب ما می‌زند».درستکار با اشاره به مستند «خونه» عنوان کرد: «تمام آدم‌هایی که در این فیلم روبه‌روی دوربین می‌نشینند، درباره توارث حرف می‌زنند. ابایی ندارم که بگویم علی معلم بهترین کلمات را با زیباترین لحن در این فیلم گفته‌ است. در این فیلم همه راجع به خودشان حرف می‌زنند اما معلم قشنگ‌ترین کلمات را می‌چیند و مثل همیشه احساس خودش را جاری می‌کند و نشان می‌دهد ایشان میراث‌دار خیلی از چیزها هستند. ما می‌گوییم تاریخ دوهزارو 500ساله داریم اما میراث‌دار آن نیستیم».او اضافه کرد: «سرنوشت این «خونه» به ما می‌گوید سر آدم‌های این خانه هم همین بلاها آمده است. خدایار قاقانی راجع به این گسست فیلم ساخته است. اینکه ما تاریخ فاخری داریم اما گردوخاکی روی آنها نشسته است. این فیلم می‌گوید غبار خاطرات‌مان را بزداییم و قدر داشته‌هایمان را بدانیم. امشب خرق‌عادت کنیم و به جای بحث‌های فنی یک‌بار راجع به قلب‌مان حرف بزنیم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.