|

درباره نمایندگان علم و هنر ایران

شادی ناتمام اسکار ۲۰۱۷

پوریا ناظمی

ایرانیان اسکار سال ۱۳۹۵ را هرگز فراموش نمی‌کنند. در روزهایی که به زمان برگزاری مراسم اسکار ختم می‌شد، کم‌کم این باور بین منتقدان سینمایی به وجود آمده بود که اسکار امسال نیز در بخش فیلم خارجی، از آن «اصغر فرهادی» خواهد بود. «فرهادی» که او را با فیلم «جدایی نادر از سیمین»، به‌عنوان نخستین ایرانی برنده جایزه اسکار می‌شناسیم، در حالی فیلمش روانه این رقابت شد که از ابتدا به آن به چشم یکی از نامزدهای نهایی و بخت کسب اسکار نگاه می‌کردند. پس‌ از آنکه دستور اجرائی رئیس‌جمهور آمریکا مبنی‌بر ممنوعیت موقت ورود شهروندان هفت‌ کشور اعلام شد، ابتدا «ترانه علیدوستی»، بازیگر فیلم فروشنده و اندکی بعد «اصغر فرهادی»، کارگردان این فیلم، اعلام کردند که در همبستگی با مردمی از این هفت کشور که در موردشان تبعیض اعمال ‌شده است، به اسکار نخواهند رفت. این تصمیم با استقبال نهادهای فعال در جهان مواجه شد. کارگردانان نامزد فیلم خارجی اسکار در بیانیه‌ای مشترک بار دیگر اقدام ترامپ را محکوم کردند و شهردار لندن در اقدامی نمادین در غروب شب اسکار، به اکران عمومی فیلم فروشنده در حضور صدها نفر از شهروندان لندن پرداخت. «فرهادی» که یکی از بخت‌های اصلی کسب این جایزه بود، در غیاب خود، دو چهره ایرانی - آمریکایی را به‌عنوان نماینده خود در مراسم معرفی کرد. درحالی‌که تعداد زیادی از هنرمندان و دانشجویان رشته‌های مرتبط با سینما در این کشور حضور داشتند، او تصمیم گرفت نمایندگانش کسانی باشند که پیامی جنبی را نیز به مخاطبان منتقل کنند. او «انوشه انصاری»، مهندس ایرانی‌تبار و نخستین فضاگرد زن تاریخ و دکتر «فیروز نادری»، مدیر علمی برجسته که سابقه مدیریت برنامه مریخ در ناسا و همچنین مدیریت مأموریت‌های منظومه شمسی بخش کاوش‌های رباتیک ناسا (JPL) را برعهده داشته است، به نمایندگی خود انتخاب کرد. آن دو در مراسم حاضر شدند و پس از اعلام خبر شورانگیز کسب دومین اسکار «فرهادی»، برای دریافت جایزه و قرائت متن او روی صحنه رفتند. «فرهادی» در پیام خود به همبستگی‌اش با همه آنها‌يي که تحت‌تأثیر این قانون قرار گرفته‌اند، اشاره کرد و برای دستیابی به جهانی بهتر، ابراز امیدواری کرد. در ادامه این مراسم و در گفت‌وگوی خبرنگاران با برندگان و در مورد «فرهادی» با نمایندگان او بود که این دو سعی کردند تا پیام «فرهادی» را رساتر به گوش مخاطبان برسانند. دکتر «فیروز نادری» به فعالیت هر دو آنها در حوزه فضا اشاره کرد و گفت: «وقتی از زمین دور می‌شوید، دیگر مرزی را نمی‌بینید و تنها چیزی که باقی است، کره‌ای زیبا و بدون مرز و محدوده است». واکنش‌های جهانی و داخلی به این جایزه، فوق‌العاده مثبت و خبرساز بودند. اکنون «فرهادی» و پیامش و همچنین کسانی که برای انتقال این پیام انتخاب کرده بود، وظیفه خویش را به بهترین شکل به انجام رسانده‌اند، اما به نظرم قطعه‌ای از این داستان شورانگیز هنوز کامل نیست. «فرهادی» با کار بزرگ خود پیامی از جهان بدون‌مرز را به جهان منتقل کرده است. او برای این کار از دو چهره علمی و فناوری که از پیشتازان بخش فضایی به‌شمار می‌روند، استفاده کرد و به‌درستی علم را واسطه‌ای برای انتقال پیام خیرخواهانه خویش قرار داد. «انوشه انصاری» و «فیروز نادری» اما تنها چهره‌های شناخته‌شده آمریکا نیستند. این دو چهره موفق ایرانی‌تبار از هر فرصتی برای معرفی چهره دیگر ایران استفاده کرده‌اند. در مصاحبه‌ای که اخیراً با «فیروز نادری» داشتم، او اشاره می‌کرد زمان فرود مأموریت‌های دوقلوی مریخ‌نورد، فشار و بار اضافه‌تر از استرس‌های رایج حرفه‌ای را بر دوش خود احساس می‌کرده است چون می‌دانسته اگر موفق شود، تصویر ایرانیان را تغییر خواهد داد و به جامعه ایرانی و نام ایرانی‌تبارها در سراسر جهان اعتبار خواهد بخشید. «انوشه انصاری» که در همین مراسم با شالی که روی آن تصویر شهر زادگاهش، مشهد، از فضا طراحی‌ شده بود، شرکت کرد، پس از بازگشت به زمین از ایستگاه فضایی تعریف می‌کرد که برای به‌همراه‌داشتن پرچم ایران در آن سفر با چالش‌هایی مواجه بوده است، اما به هر دلیلی، این دو که سفرای ایران در مهم‌ترین عرصه رسانه‌ای سال بودند، نتوانسته‌اند به ایران سفر کنند. دلایلی باعث شده است که آنها باوجود بی‌تابی مردم برای ملاقات با آنها و دلتنگی طولانی که برای سفر به خانه و شهر خود دارند، از ایران دور باشند. به نظرم آنچه می‌تواند داستان شکوهمند اسکار امسال را تکمیل کند، شکستن این فضا، حداقل از سوی ماست که به سیاست‌های دولت «ترامپ» اعتراض می‌کنیم. به‌خصوص که در روزهای اخیر شاهد اتخاذ تصمیم‌هایی از سوی دولت و مجلس هستیم و تأکیدی که بر جذب چهره‌های سرشناس و دعوت از آنها برای سفر به ایران و کم‌کردن مشکلات آنها مطرح می‌شود. اکنون زمان و بهانه خوبی برای اقدامی این‌چنینی است. ای‌کاش نهادهای علمی و هنری ایران در اقدامی مشترک و با حمایت دولت، از این دو دعوت کنند تا با سفر به ایران، جایزه «فرهادی» را به ایران بیاورند و در مراسمی که این‌بار با حضور هنرمندان و دانشمندان ایرانی در خاک کشورمان برگزار می‌شود، سفیران «فرهادی» نه‌تنها اسکار او را به او برسانند که ما بتوانیم نه‌تنها از «فرهادی» هنرمند به دلیل همه آنچه برای رشد و اعتلای نام ایران کرده است، قدردانی کنیم که از «نادری» و «انصاری» نیز به‌عنوان نمادها و شاخص‌هایی از چهره‌های موفق ایرانی‌تبار مقیم آمریکا قدردانی کرده و به‌طور نمادین، این پیام را به دیگر ایرانی‌تبارهای موفق در سراسر جهان بدهیم که درها و آغوش ایران همیشه روی آنها باز است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.