تضاد موشك با ديپلماسي
ترجمه: شهرام زرندار
اين هفته، هفته سرگيجهآوري بود. حاصل اين هفته سرگيجهآور كه به ديدباني فروغلتيدن دولت ترامپ به درون اولين بحران بينالمللياش گذشت، فقط بهظهوررسيدن يك سياست تغييريافته درباره استفاده از زور و قدرت در خاورميانه بود. اين سياست تغييريافته روز پنجشنبه با شليك 59 موشك كروز از دريا عليه حكومت بشار اسد در سوريه اعلام شد.
عملكرد ترامپ و تيمش در سراسر اين دوره تراژيك بهسختي الهامبخش پديدآمدن اعتمادبهنفس است؛ برعكس، اين دولت نشان داده عملكردش تا اندازهاي خطرناك و فاقد ربط منطقي و متضاد بوده است. به كورنولوژي (علم سنجش زمان و طرح وقايع بر حسب تاريخ رخداد) بنگرید؛ شكست با اشارهاي از سوی سفير جديد ايالات متحده در سازمان ملل شروع شد، اشاره نيكي هيلي در نيويورك در پايان ماه مارس آغازکننده اين شكست بود. بعد از جنگ داخلي ششساله خانم هيلي اعتقاد دارد كه زمان آن فرا رسيده كه به بشار اسد و همپيمانانش - روسيه و ايران- پيامي فرستاده شود مبني بر اينكه اولويت رئيسجمهور جديد آمريكا «ديگر نشستن در سازمان ملل» نيست. ركس تيلرسون، وزير امور خارجه اين ديدگاه جديد را تأييد كرده، ديدگاهي كه شان اسپايسر، سخنگوي كاخ سفيد، آن را با عنوان بهرسميتشناختن ساده «واقعيت سياسي» تشريح كرده؛ چه با قصد و نيت و چه اتفاقي، سياست آمريكا در رابطه با بدترين بحران نظامي و بشري جهان بهطرزي دراماتيك تغيير كرده است. پيامد غيرتعجبآور اين چرخش، اعتمادبهنفس جديدا پيداشده در حكومت اسد است. اطمينان كافي وجود دارد كه نيروي هوايي سوريه در اثر اين اعتمادبهنفس شروع به بمباران مناطقي كه در ادلب در دست شورشيان بوده، کرده است. بعد، ترامپ و تیمش که در اثر این اقدام خشکشان زده بود، مسیر سیاست خارجیشان را برعکس کردند. برای مدت چند ماه آنها خواهان این شعار بودهاند: «اول آمریکا». این شعار در معنای خود این بوده که آمریکا نباید در جنگهای داخلی منطقه و جنگ و غوغاهای خشونتبار گیر کند؛ اما در این هفته ترامپ ناگهان تصمیم گرفت به حكومت اسد پاسخ نظامی دهد. این مسئله به نوبه خود یک چرخش دراماتیک بود. پس از نقدکردن باراک اوباما، رئیسجمهور وقت آن دوره بهدلیل درگیرکردن بیشازحد ایالات متحده در مشکل و معضل سوریه، ترامپ، رئیسجمهور فعلی آمریکا، با استفاده از نیروی نظامی علیه رژیم اسد، بیش از باراک اوباما ایالات متحده را در سوریه درگیر کرده است. ترامپ حتی قبل از ادای سوگند ریاستجمهوری، با طرح سیاست قدیمی «چین واحد» شک و تردیدهایی برانگيخت؛ اما چند هفته بعد ناتو تأیید کرد ترامپ بهعنوان یک کاندیدای ریاستجمهوری و بهعنوان رئیسجمهور بیانات متضادی درباره ناتو داشته است. حتی در شرایطی که سیاست خارجیاش سخت سرگرم اطمیناندادن به رهبران اروپایی درباره تعهد به همپیمانی با آنهاست، این شک و تردیدها هنوز وجود دارند. حرفوحدیثهای زیادی درباره پارهکردن توافق هستهای با ایران وجود داشته؛ اما اکنون از حفظ آن دستکم برای حال حاضر سخن گفته میشود. موضعگيري دولت ترامپ درباره هريك از مسائل اصلی میتواند وابسته به روز خاصی در هفته باشد، هر روز مستعد برخورد خاصی در سیاست خارجی است. ريشه اصلي اين مشكل در ناتوانی این دولت برای هجیکردن مسائل با یک سیاست خارجی اساسی و باسابقه در ورای شعار ملیگرایانه آقای ترامپ است که میگوید «اول آمریکا» و طرحهای او برای خرجکردن میلیاردها دلار برای بازسازی نیروهای نظامی آمریکاست. مشکلسازترین مسئله شيوه ترامپ است كه خطوط سیاسی گیجکنندهاي ايجاد كرد و مراکز متعدد قدرت در درون کاخ سفید ايجاد کرده است. کاخ سفید قبل از اينكه صدمات بيشتري به شهرت كشور بخورد، نیاز دارد سياستهايش را توضیح دهد و آنها را روشن كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.