|

توسعه تهرانگردی و تحول در ساختار تولید و اشتغال شهر

گردشگری به‌عنوان مهم‌ترین صنعت جهان شناخته شده و با گسترش آن، ساختار تولید و اشتغال مردم در حال تحول است. با رویکرد تخصصی و برنامه‌ریزی برای مشارکت جوامع محلی در گردشگری می‌توان فرصت‌های کسب‌وکار مفید و پایداری در هر شهر فراهم کرد. شهر بدون گردشگر همانند کشور بدون گردشگر عقب‌مانده و ناامن تلقی می‌شود و در فرایند تعامل فرهنگی و اجتماعی و رشد و بالندگی برای حیات در «عصر جهانی‌شدن» قرار ندارد و منزلت و هویت فرهنگی آن ارتقا نمی‌یابد. شهر بدون گردشگر از کارکردهای اصلی صنعت گردشگری که عبارت‌اند از درآمدزایی، اشتغال‌آفرینی، عدالت‌گستری، فقرزدایی، پایداری و حفظ محیط ‌زیست بی‌بهره است. عملیات گسترش طرح تهرانگردی نوین در نوروز امسال با رویکردی تخصصی و با درج یادداشتی تحت عنوان «تهران، زیباترین مقصد نوروز» در روزنامه «شرق» مورخ 28 اسفند 1395 آغاز شد و با ایجاد هم‌افزایی بین شرکت‌های وابسته به بزرگ‌ترین هلدینگ گردشگری کشور به مرحله اجرا درآمد و در جهت ارائه خدمت به مردم و تحقق راهبرد توسعه مقاصد داخلی موفقیت‌های چشمگیری محقق شد. در طرح جدید، برای اولین‌بار تورهای تهرانگردی در قالب گروه‌های منظم و متوالی با اقامت شبانه برای گردشگران 29 استان کشور برنامه‌ریزی و اجرا شد. گردشگران از شهرهای مختلف کشور نیز پس از اطلاع‌یافتن از بسته‌های سفر ارائه‌شده، مقصد تهران را برای گذراندن تعطیلات نوروز انتخاب کردند. با همت آژانس بین‌المللی تأمین فقط در هتل همای تهران در قالب پنج گروه گردشگر شرکت‌کننده در تورهای سه‌روزه تهرانگردی، حدود چهارهزارو 500 نفر شب اقامت به فروش رسید و از امکانات موجود برای ارائه خدمات باکیفیت و کسب درآمد استفاده شد. برحسب نظر کارشناسان و مدیران گردشگری استان تهران، میزان اشغال هتل‌های پنج ستاره این مقصد در تعطیلات نوروز سال‌های گذشته بین سه تا پنج درصد بوده است که با اجرای طرح نوین تهرانگردی و با تخفیف‌های منظورشده برای گردشگران که آن هم بخشی از طرح بود؛ به حدود 95 درصد اشغال اتاق‌های قابل واگذاری در هتل همای تهران انجامید. نتیجه موفقیت‌آمیز و پیامدهای اجرای این طرح ثابت کرد که در صورت رهایی از شیوه‌های سنتی که اکنون گردشگری ایران را دربر گرفته است، امکان توسعه این صنعت به همراه ایجاد درآمد و اشتغال برای جوانان وجود دارد. شیوه‌های جدیدی از این‌گونه برای دیگر ایام تعطیل و غیرتعطیل و حتی برای دیگر شهرهای بزرگ کشور که به‌طور معمول، بر حسب رویکرد سنتی و تقاضامحور گردشگری کنونی ایران، در فهرست مقاصد اصلی قرار ندارند، قابل تعمیم و گسترش است و به‌تدریج بستر ساماندهی گردشگری داخلی از نابسامانی و قطبی‌شدن به سوی مشارکت محلی، آمایش سرزمین و استفاده همگانی فراهم می‌شود. با تداوم طرح تهرانگردی مطابق با رویکردهای تخصصی، علاوه بر خدمت به مردم و کاستن از سفرهای پرهزینه خارجی و همچنین، سفرهای پرخطر داخلی، زمینه مشارکت مردم تهران و به‌ویژه اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها مهیا می‌شود. استقبال و رضایت‌مندی گردشگران از حضور در طرح جدید تهرانگردی از روز اول تا پایان طرح کم‌نظیر و شگفت‌انگیز بود. این گردشگران بیشتر مدیران شرکت‌ها و کارمندان سازمانی از طبقات متوسط جامعه هستند که به همراه خانواده‌های خود به تهران سفر کرده بودند و بارها اظهار كردند هرگز چنین تصوری از این همه جاذبه متنوع تاریخی، فرهنگی، طبیعی، صنعتی و خدماتی تهران نداشته‌اند. آشنایی و بازدید هدفمند از پایتخت سیاسی، مفاخر فرهنگی، بازارها، خیابان‌ها، موزه‌ها، مبلمان شهری و اقلیم زیبا و مفرح شهر تهران در ایام کم‌ترافیک و پر از آرامش نوروز موجب ارتقای اعتماد‌به‌نفس و تحکیم هویت ملی- ایرانی در جوانان و نوجوانان شهرستان‌ها و حتی شهروندان تهرانی می‌شود. بی‌تردید در سال‌های آتی نیز با برنامه‌ریزی وسیع‌تر تهرانگردی نوین بیش از این گسترش خواهد یافت. البته سه مشکل اصلی و شاخص شهر تهران در روزهای غیرتعطیلی یعنی افزایش حجم ترافیک خودروها، آلودگی مفرط هوا و کمبود پارکینگ نباید از دید برنامه‌ریزان سفرهای داخلی پنهان بماند. این مشکلات علاوه بر ایجاد مزاحمت عدیده برای شهروندان تهرانی، از موانع جذب گردشگران داخلی و خارجی به حساب می‌آیند. در صورت وجود سیاست‌گذاری تخصصی و تأمین اراده مدیریتی مناسب با راهبردهای تخصصی و استفاده از تجربه اداره کلان‌شهرهای دیگر و موفق جهان می‌توان در میان‌مدت برای رفع این مسائل راه‌حل‌های مؤثری ارائه داد و زمینه مشارکت و اشتغال دختران و پسران جوان را نیز در گستره و سطوح پایین و بالای شهر فراهم كرد. ضرورت توسعه گردشگری و تهرانگردی در فرایند تحول ساختار تولید و اشتغال و تحقق اقتصاد مقاومتی زمانی بیشتر درک خواهد شد که نتایج پژوهش‌های اخیر مبنی بر تغییر نگرش جوانان و فارغ‌التحصیلان نسبت به مفهوم شغل و گسترش فرصت‌های شغلی جدید لحاظ شود. *عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.