اداره سينماي امروز با مدل پيشين ممكن نيست
سيدمحسن هاشمي
حل مسائلي كه در يك پارادايم مشخص توليد شده در همان پارادايم ممكن نيست. بايد پارادايم ديگري شكل داد تا آن مسائل حل شود.
محمدمهدي حيدريان كه پيشتر با چندين سال فعاليت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تا سطح معاونت امور سينمايي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي پيش رفته بود، اينك چندصباحي است كه دوباره سكان سينماي كشور را در دست گرفته است. وي از جمله مؤسسان تشكل خانه سينماست. همان تشكل مردمنهادي كه خصومت رئيس سازمان سينمايي دولت دهم با آن منجر به تعطيلي خانه سينما و بروز كشمكشهاي درازدامن سينماگران با دولت محمود احمدينژاد شد. مهندس حيدريان 11 سال در اوان تصدياش در وزارت ارشاد مديركل نظارت و ارزشيابي سينمايي بوده و از پيچوخمها و نگرانيهاي حوزه بهشدت مميزيشده سينما آگاه است. اينك اما سينما با ورود به عرصه ديجيتال و توسعه روزافزون ابزار حمل و شبكههاي عرضه اطلاعات با آنچه وي پيشتر مشق كرده متفاوت شده است. وفاق و سختجاني تنپارههاي فرزندي (خانه سينما) كه خود وي در تولدش مؤثر بود، در برابر يك دولت مستقر (دولت دهم) تا جايي پيش رفت كه پنج نامزد از ميان هشت نامزد رياستجمهوري در برنامههايشان، وعده گشايش درهاي بسته اين خانه را ميدادند. اين مؤلفههاي پيشگفته با افزايش دانشآموختگان سينمايي چه بهصورت دانشگاهي و چه به صورت آزاد محيط سينماي امروز ايران را ترسيم ميكند. در وارسي اوضاع سينما از رشد هنر - صنعت سينما در ديگر كشورهاي جهان بهويژه منطقه خاورميانه نيز در 10 سال اخير، نبايد غافل شد. مجموعه اين متغيرها گوياي اين نكته است كه اداره سينماي امروز ايران با نظام پيشين و با مؤلفههاي مؤثر در پارادايم قبلي ممكن نيست. همچنين بلوغ اصناف سينمايي و ظهور مطالباتي نظير امنيت شغلي، حضور مؤثر در شوراهاي تصميمگير در عرصه كسبوكار سينمايي، حق شمردهشدن كسبوكار سينمايي و نه امتيازدانستن آن، امكان تبليغ كالاي سينمايي هم مانند ساير محصولات، باورپذيركردن فضاي خانواده در فيلمها و گرانشدن هزينه توليد سينمايي و كاهش برخورداريها از بودجه عمومي و دولتي از جمله متغيرهايي است كه محمدمهدي حيدريان ناگزير به توجه به آن است. در جوامع مدرن امروزين ضمن اصلاح پيشفرضهاي دولتي نظير حقشمردن كسبوكار براي شهروندان و نه امتيازدانستنش (كه دولت هرگاه و به هركس كه مايل بود بدهد و هر وقت اراده كرد بستاند) براي اداره درست جامعه، سازوكار متوازني از سه ضلع دولت، بخش خصوصي و نهاد مدني را بازتعريف كرده است. برايند ايفاي نقش هر كدام از اين اضلاع پيشگفته، پيشران و قوامبخش فعاليت صحيح و پايدار جامعه است. بر اين اساس به نظر ميرسد مهندس حيدريان با درك شرايط كنوني خواهد كوشيد به حضور مؤثر نهاد خانه سينما با تشكيل سازمان نظام صنفي سينما به تقويت حضور فرزند خويش همت گمارد و با كاهش تصديگري و بازتعريف مفهوم نظارت دولت از نظام صدور مجوز ساخت به نظام خردگرايانه پروانه صلاحيت توليد به تهيهكنندگان و پروانه نمايش نسبت به حل مشكلات نظام فعلي سينما همت گمارد. بيشك دو اقدام تحسينبرانگيز دكتر حجتالله ايوبي در دوران صدارتش بر سازمان سينمايي؛ برگزاري تخصصي جشنواره جهاني فيلم فجر و راهاندازي گروه نمايش هنر و تجربه نيز در اين پارادايم نوين، بيشتر به چشم خواهد آمد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.