روایت نیوشا توکلیان از روز مرگ کاوه گلستان
آن سیزدهبهدر نحس!
سعید برآبادی : با تردید جواب میدهد و صدایش در جاهایی رنگ بغض میگیرد. میگوید که فکر میکرده بعد از 15 سال، پرداختن به روز مرگ کاوه گلستان، شاید به نوعی شخصیکردن موضوع باشد. این خاطرات شاید به همین خاطر است که تا به حال از زبان نیوشا توکلیان در هیچ جایی منتشر نشده و خودش هم به درستی نمیداند چرا خاطره آن سیزده نحس را با «شرق» مرور میکند: 15 سال بعد از مرگ کاوه گلستان، نوشتهاید که با کاوه گلستان پیش از انفجار مین، سیزدهبهدر را گذراندهاید. روزهای بدی بود آن روزها. نیروهای صدام حسین از چند روز قبل به منطقه حمله کرده بودند و ما درگیر تهیه خبر و عکس بودیم. روز قبل از سیزدهبهدر، با کاوه گلستان رفتیم و لوازم روز سیزدهبهدر را خریدیم. مقصدمان جایی کنار جادهای بود که قرار بود از آن به سمت محلهای تهیه خبر و عکس برویم. بعد از چند ماه درگیری با جنگ و کشتار و دیدن صحنههای تلخ و ناراحتکننده، آن روزِ سیزدهبهدر روز خاص و متفاوتی بود. خیلی به همه ما خوش گذشت. درست است که چندساعتی بیشتر دور هم نبودیم اما واقعا خوش گذشت. یعنی زمانی که کاوه گلستان در حال فیلمبرداری در عراق بود، شما هم در عراق بودید؟ بله، البته آشنایی من با کاوه گلستان به قبل از این ماجراها برمیگردد اما در عراق، من، همسرم، عباس کوثری و چند عکاس و خبرنگار دیگر، همه در یک هتل اقامت داشتیم و حدود دو ماه هر شب شام را با هم میخوردیم، در یکی از همین دیدارها بود که تصمیم گرفتیم برای روز سیزده کاری بکنیم. بعد چه شد؟ بعد از چندساعتی که به قول معروف دور هم نشستیم و سیزده را به در کردیم، با ماشین حرکت کردیم به سمت پشتبامی که برای تهیه عکس و خبر در نظر گرفته شده بود. از دوردستها دودی به آسمان بلند شده بود و ما شروع کردیم با لنزهای تله به عکاسیکردن. یادم هست همینجا بود که کاوه به من گفت «ببین از کجا به کجا آمدیم! داشت خوش میگذشت». منظورش مراسم سیزدهبهدر بود. بعد هم من و شوهرم، توماس و عباس کوثری سوار ماشین شدیم و رفتیم به سمت جاده باریکی برای تهیه عکس و کاوه هم با همکاران خبری و عکاسش به سمت نقطهای دیگر رفت. جادهای که در آن رفتیم، جادهای عجیب بود. اطراف جاده را ماسکها، پوتینها و کفشهای تکه و پاره و... پوشانده بود و صحنه سوررئالی پیشرويمان بود. از ماشین پیاده شدیم و رفتیم جلو برای عکاسی، توماس جلویمان را گرفت. نگران بود، میگفت حس عجیب و ناخوشایندی دارد، میگفت خطرناک است. خلاصه هرچه بود، اصرار کرد و نگذاشت عکس بگیریم. سوار ماشین شدیم و برگشتیم. در راه کاوه را دیدیم. با جیم میور و یکی دیگر از همکارانش بود. گفتیم نروید آن طرف، اگر اشتباه نکنم مرز «کفری» بود. کاوه با همان لحن همیشگیاش گفت: «ای بابا ول کن» و قول داد که شام را دور هم میخوریم. و نخوردید. بله! در راه سلیمانیه بودیم که «ستفون» من زنگ زد، یکی از دوستانم بود که در مطبوعات بینالمللی کار میکرد. گفت خبر بدی برایت دارم، کاوه روی مین رفته و الان در بیمارستان است. دو ساعت طول کشید تا با آن ماشین قراضهای که داشتیم به بیمارستان برسیم، وقتی هم که رسیدیم، تمام شده بود. مراسم در تهران برگزار شد. بدن کاوه در عراق بود و باید با دوستانمان در ایران همکاری میکردیم تا کارهای قانونی انتقال جنازه انجام شود. بعد هم با ماشین تا مرز، پیکرش را بدرقه کردیم و برگشتیم هتل. دیگر جای ماندن نبود، بلیت گرفتم و به ایران رفتم تا در تشییع پیکرش شرکت کنم. آخرین تصویری که از گلستان در ذهن شما مانده چیست؟ تنها تصویری که از آن روز بخصوص دارم، آرامشی است که در چشمانش بود. سیزدهبهدر بود و او آنقدر خوشحال بود که هیچکداممان فکرش را هم نمیکردیم چنین اتفاقی برایش بیفتد. هنوز هم سیزدهبهدرها برایم سخت است، خصوصا وقتی که سیلِ ویرانگرِ یادآوری شروع میشود. شروع قصه این آشنایی کجا بود؟ دوره آغاز کار من در مطبوعات دوره خوبی نبود. روزنامهها را یکییکی میبستند و من یک دختر عکاس سرخورده بودم که همیشه مورد قضاوت و بیمهری دیگران قرار میگرفتم. در یکی از همین روزها که به شدت احساس تنهایی میکردم، از باجه تلفن به کاوه گلستان زنگ زدم. بعید بود بتوانم ببینمش، اما در کمال تعجب، همان روز همدیگر را دیدیم. در آن دیدار، حرفهایی به من زد که زندگیام برای همیشه عوض شد. گفت اگر میخواهی در عکاسی پیشرفت کنی، فقط باید روی یک نفر حساب کنی و آن خودِ خودت هستی. گفت هیچکس برایت کاری نمیکند، همانطور که برای من نکردند. از من خواست که سختکوش باشم، سرخورده نشوم و کم نیاورم و من هم آرزو دارم بتوانم همین چیزهای به ظاهر ساده اما مهم را به عکاسان جوان یاد بدهم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.