سیسی به دعوت ترامپ به ایالات متحده سفر کرد
دیدار دو همزاد
عبدالفتاح السیسی، وزیر دفاع سابق مصر که در جولاي 2013 با بهراهانداختن کودتایی نظامی زمام امور پرجمعیتترین کشور جهان عرب را به دست گرفت، امروز میهمان دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده است؛ دیداری که پس از یک دوره روابط سرد میان قاهره و واشنگتن در دولت باراک اوباما، میتوان آن را فصل جدیدی در روابط دو کشور خواند. نقاط مشترک میان این دو رهبر بیشمار است؛ از تجربه محدود در رتق و فتق امور کشور گرفته تا تاختن به رسانهها و تکیه بر هراسافکنی و تفرقه برای محکمکردن جای پای خود. دیدار امروز البته اولین مواجهه سیسی و ترامپ نیست، ملاقات کوتاه سپتامبر گذشته دو نفر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل کافی بود که ترامپ، سیسی را «مردی فوقالعاده» بخواند. احساسها متقابل بود و سیسی هم اولین کسی بود که پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده را تبریک گفت. تعریف و تمجیدها به همین جا ختم نشد. رئیسجمهوری مصر در پی پیروزی ترامپ در انتخابات ایالات متحده گفته بود او «نشان داده است که درکی عمیق و اساسی از وقایع منطقه به طور کلی و وقایع مصر بهطور مشخص دارد». دونالد ترامپ نیز در یکی از گفتوگوهایش با شبکه خبری «فاکس» سیسی را «فردی بسیار جالب» توصیف کرده بود که «قدرت را در مصر در دست گرفت و واقعا قدرت را در دست گرفت». حالا و کمتر از یک سال پس از آن دیدار کوتاه، دو طرف روبهروی یکدیگر نشستهاند تا به زعم خود همه بیوفاییهای باراک اوباما در قبال دیکتاتوری سیسی را جبران کنند. به گزارش گاردین، به گفته «ها هلیر»، تحلیلگر امور مصر در مؤسسه رویالیونایتد سرویس مستقر در لندن: «هر دو رهبر (ترامپ و سیسی) روی امنیت متمرکز شدهاند و هر دو بر این باورند که کشور و دولتشان به طرزی ناعادلانه هدف قرار گرفته است. در ضمن هر دو به پشتوانه پوپولیسم خشمگین که به نظر میرسد فاقد یک ایدئولوژی حسابشده است، بیرون از دایره نخبگان سیاسی به قدرت رسیدهاند». یکی دیگر از وجوه اشتراک میان سیسی و ترامپ، شیفتگی هر دو به تشریفات پرشکوه است؛ ترامپ در مراسم خود رژهای نظامی ترتیب داد و از آن سو سیسی هم سال گذشته به خاطر رانندگی روی فرش قرمزی چهارکیلومتری در مراسمی در قاهره مورد تمسخر و انتقاد قرار گرفت. اما فارغ از این تشابهات، برای ترامپ دعوت از سیسی فرصتی است برای احیای رابطه با رهبر پرجمعیتترین کشور جهان عرب، آن هم اندکی بعد از فرمان جنجالبرانگیز ممنوعیت سفر شهروندان شش کشور با اکثریت مسلمان به آمریکا؛ فرمانی که اگرچه متوقف شده است اما ترامپ به دنبال راههایی جایگزین برای ادامهدادن آن است. تصمیم ترامپ برای دعوت از سیسی به کاخ سفید برخلاف رویکرد سلف اوست. در اکتبر 2013 و کوتاهزمانی پس از بهقدرترسیدن سیسی، آمریکا در میزان کمکهای مالی دیرینه خود به مصر تجدیدنظر کرد و کمک نظامی سالانه به قاهره را به یکمیلیاردو 300 میلیون دلار کاهش داد و همچنین از فروش برخی اقلام نظامی مثل جتهای جنگنده به این کشور ممانعت کرد. علاوه بر این دولت اوباما به طور مکرر از دولت سیسی میخواست محاکمههای دستهجمعی، بازداشتهای گسترده مخالفان و سرکوب آزادیهای مدنی را که تحت حکومت سیسی شدت گرفته بود، متوقف کند. با این همه سیسی به هیچ کدام از این درخواستها توجهی نکرد و از همین رو روابط سرد دو کشور تا پایان دوره اوباما ادامه داشت. بااینحال ترامپ تاکنون از ذکر موارد نقض حقوق بشر دولت مصر به صورت عمومی خودداری کرده است. به گفته یکی از مقامات کاخ سفید، رویکرد دولت ترامپ رسیدگی به این مسائل حساس در گفتوگوهای خصوصی است. به گفته منابع آمریکایی دونالد ترامپ و عبدالفتاح سیسی در دیدار امروز خود درباره مسائل مختلفی از جمله مسئله حقوق بشر در مصر، اخوانالمسلمین و صلح میان فلسطین و اسرائیل بحث و گفتوگو خواهند کرد. در این دیدار ترامپ بر حمایت شدید و پایبندی کامل خود به حمایت از امنیت و ثبات مصر تأکید خواهد کرد. به گفته منابع آمریکایی ترامپ بر بررسی افزایش همکاری اقتصادی و تجاری در روابط دوجانبه متمرکز خواهد شد و حمایت واشنگتن از قاهره ادامه خواهد داشت. ترامپ و سیسی در این دیدار درباره پرونده شهرکسازیهای رژیم اسرائیل هم صحبت خواهند کرد. این در حالی است که ترامپ آشکارا، رکورد نقض حقوق بشر، قلع و قمع اخوانالمسلمین از طریق کشتار جمعی، حبسها و دادگاههای فراقضائی تحت حاکمیت سیسی را کناری نهاد و او را مردی فوقالعاده خواند. شکست سیسی در سروساماندادن به شورش صحرای سینا و ازبینبردن هزاران خانه و آوارهکردن هزاران نفر هم برای ترامپ اهمیتی ندارد. مثل همه دیکتاتورهای کوچک، برگ برنده سیسی برای ترامپ وعده ایستادگی در جنگ موهوم علیه تروریسم است، همان وعدهای که او را در موقعیت مشترک با ترامپ قرار میدهد. ترامپ هم در مراسم تحلیف خود متعهد شد که جهان متمدن را در برابر آنچه تروریسم اسلامی افراطی خواند، متحد کند تا آن را کاملا ریشهکن کند. به نظر میرسد سیسی از ایران، اسرائیل، سوریه و کارتهای ضدتروریسم خود استفاده میکند و آمریکا را برای سرمایهگذاری بیشتر در مصر تحت فشار قرار میدهد. همزمان با کاهش مشروعیت سیسی در پی نقض حقوق بشر و وضعیت نابسامان اقتصادی این کشور و افزایش بیکاری در میان جوانان، چشم رئیسجمهوری مصر به انتخابات ریاستجمهوری سال 2018 این کشور است و مهار رکود اقتصادی از قبل بهبود رابطه با ایالات متحده.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.