|

دور از اجتماع خشمگین!

مهرداد حجتی

سال 95 سالی غریب در تقویم خاطرات ما بود. سالی که در آن اتفاق‌های غریب رخ داد و همه را غافلگیر کرد. آخرین‌شان همین هفته بود. مرگ نابهنگام یک همکار قدیمی، علی معلم. اما پیش از آن، ماه‌ها قبل مرگ عباس کیارستمی بزرگ‌ترین اتفاق از این دست بود. او که به دلیل اشتباهات مکرر پزشکی از زمستان سال قبل در بیمارستان خانه کرده بود. درنهایت برای رهایی از این گرداب دهشت‌زا به پاریس رفت و در آنجا در اوایل تابستان تسلیم مرگ شد. کیارستمی که شیفته طبیعت و زندگی بود به‌ناچار در آخرین سفر خود به ابدیت رفت تا خاطره‌ای تراژیک از این سفر باقی بگذارد. مرگ کیارستمی، مرگی غافلگیر‌کننده و غریب بود. از ابتدای ماجرای بستری‌شدن در بیمارستان تا انتهای ماجرا غریب بود. چنان‌که امروز هم سخن‌گفتن از آن غریب است. او نماد سینمای مصلحانه بود. سینمایی نجیب و آرام. سینمای خشونت پرهیز و صلح‌طلب. اما مرگ کیارستمی مرگ این اندیشه نبود. او نسلی را متأثر از تفکر خود برجا گذاشت که امروز همچنان فیلم می‌سازند و از این طریق با دنیا گفت‌وگو می‌کنند. جعفر پناهی شاخص‌ترین چهره این نسل است. او همچون کیارستمی در جهان شناخته شده است. سخنش شنیده و فیلم‌هایش تحسین می‌شود. اما سال 95 آبستن اتفاق بس هولناکی هم بود؛ اتفاقی بزرگ که قرار بود تا مدت‌ها همه را درگیر خود نگه دارد. در یک صبح پنجشنبه ساختمانی که نماد یک دوران از این کشور بود طعمه حریق شد و چند ساعت بعد در عین ناباوری فرو ریخت. ساختمان مرتفع پلاسکو فرو ریخت تا کشور به شکل جدی مورد آزمون قرار گیرد. اینکه برای چنین حوادثی تا چه حد آماده‌ایم؟ چالشی که پاسخ روشنی نیافت. هیاهوی پیرامون حادثه، ما را از این واقعیت که آیا حقیقتا می‌توانیم بحران‌هایی از این دست را مدیریت کنیم، دور کرد. جنجال و هیاهو نگذاشت تصویری واقعی از آنچه رخ داد ثبت شود. طبق معمول رسانه ملی جای همه رسانه‌ها را گرفت و همه دوربین‌ها از مرکز حادثه دور شدند. تا خبر به انحصار رسانه ملی درآید! حادثه‌ای که می‌توانست؛ دستمایه ده‌ها فیلم مستند باشد به انحصار یک رسانه درآمد تا فقط از دریچه آن دیده شود. مدیریت پرهیاهوی شهرداری دامان خود را بالا گرفت تا از این واقعه‌ تر نشود! مسئولان یک به یک به میدان آمدند و در کنار تلی از خاک و آتش عکسی به‌یادگار گرفتند و رفتند تا این پرسش هیچ‌گاه پاسخ داده نشود که کلان‌شهر تهران در هنگام چنین حوادثی در ابعاد وسیع‌تر نظیر زلزله چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد؟ گویا قصدشان فراموش‌کردن بود نه یادآوری! سال 95 اما سال وقایع خوش هم بود؛ سالی که در آن خسرو آواز ایران به وطن بازگشت و موجی از احساسات را برانگیخت. همچنین برگزیده‌شدن فیلم «فروشنده» در مراسم اسکار که این آخری، واقعه‌ای بس بزرگ و فراموش‌ناشدنی بود؛ واقعه‌ای که برای کشورها کمتر رخ می‌دهد. اما کشور ما این شانس را داشت تا با اصغر فرهادی به این افتخار دست یابد. ما در کنار سوئد، ایتالیا و ژاپن توانستیم دواسکاره شویم. افتخاری کم‌نظیر و نایاب. هرچند گروهی کج‌اندیش و بدخواه این موفقیت را تاب نیاوردند و تلاش کردند تا آن را بی‌مقدار جلوه دهند و این‌چنین کام مردم را هم تلخ کنند. اما استقبال گسترده مردم و موج فزاینده احساسات آنها آب سردی بود بر آتش ملتهب بدخواهان که هیچ‌گاه در طول این‌همه سال شادی جمعی مردم را تاب نیاورده‌اند و همچنان رخت سوگواری را بر تن آنها بیشتر می‌پسندند. مردم به‌جای شادی در خیابان ترجیح دادند در فضایی دیگر خوشحالی کنند. وقتی فضای واقعی از شما دریغ می‌شود ترجیح می‌دهید به فضای مجازی پناه برید تا در آنجا ابراز احساسات کنید. کاری که مردم کردند. آنها احساسات‌شان را آنجا بروز دادند و جامعه جهانی نیز همپای مردم به این واقعه واکنش نشان داد و آن را تجلیل کرد. تنگ‌نظران به حاشیه رانده شدند. مردم به متن آمدند تا صدایشان رسا‌تر به گوش برسد. این ویژگی یک دستاورد ملی است. دستاوردی ازاین‌دست موجب همبستگی است. آنها که از این همبستگی به وحشت می‌افتند بیگانه‌هایی هستند در لباس آشنا که تحمل تماشای چنین صحنه‌هایی را ندارند. صحنه‌هایی که در آن مردم در خیابان پا می‌کوبند و فریاد همبستگی سر می‌دهند. باید آرزو کرد سال 96 سالی سراسر شاد برای مردم باشد. سالی که با همدلی آغاز و با همبستگی به پایان برسد. سال دوری از تنش و توجه به صلح. آیا این آرزو محقق خواهد شد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.