|

گپی با دکتر محمد صنعتی به بهانه مرگ علی معلم و افشین یداللهی در فاصله ۲ روز

مردم ما عادت کرده‌اند به ازدست‌دادن

سعيد برآبادي: نجوای دکتر محمد صنعتی از آن سوی خط، آرام، غمگین و بهت‌آلود: «سخن‌گفتن با مردم درباره مرگِ سرمایه‌های فرهنگی این جامعه و اینکه چطور باید تاب بیاورند براي این‌همه مرگ نابهنگام، سخت است». به او زنگ زده‌ام، نه‌تنها به خاطر سابقه تخصصی‌اش در روان‌پزشکی و آشنایی ادبی‌اش به مقوله مرگ؛ به او زنگ زده‌ام چراکه دوست افشین یداللهی و علی معلم بود و آن دو را در حرفه‌های خود به‌خوبی می‌شناخت اما به‌راستی مگر فقط این دو بوده‌اند که اسفند را سیاه‌پوش کرده‌اند؟ زمستانِ مرگ است اینکه پیش‌روی‌مان دارد روزهای آخرش را می‌گذراند. سال اما سالِ مرگ بود. سالِ رفتن خیلی‌ها که می‌شناختیم‌شان، دوست و دشمن ما بودند و از هر رهگذر، نام‌شان را شنیده بودیم و به‌عنوان مردم جامعه، از درگذشت آنها زخم خوردیم. سال، پر است از آدم‌هایی که ورق به ورقِ تقویم مرده‌اند و ترافیک کاری عزرائیل را در روزهای آخر سال، آن‌قدر فشرده کرده‌اند که حتی کاربران شوخ و شنگ شبکه‌های اجتماعی نیز با هشتگ و بی‌هشتگ، دارند یادآوری می‌کنند که ‌ای سال 95 تمام شو و زودتر برو. در فاصله سه روز، سه چهره مهم و مردمی از میان ما رفته‌اند؛ علی معلم از دنیای سینما و مطبوعات، ادیب برومند از دنیای شعر و افشین یداللهی از جامعه روان‌پزشکی و ترانه‌سرایی؛ «سؤال این است که این جامعه چقدر باید سرمایه‌های فرهنگی خود را از دست بدهد، آخر مگر از‌دست‌دادن فقط به صورت مرگ است؟ شاید مهاجرت سرمایه‌های فرهنگی هم نوعی مرگ آنها باشد برای جامعه. ما هر دو اینها را داریم و هر روز شاهد این هستیم که جامعه دارد سرمایه‌های فکری، اندیشگی و فرهنگی و اجتماعی خودش را از دست می‌دهد و این واقعا اندوهناک و سهمگین است و حالا باید بپرسیم که جامعه چطور باید با این همه ازدست‌رفتن کنار بیاید؟» و بعد صداي خش‌دارش را صاف می‌کند: «واقعا نمی‌دانم که جامعه باید با مرگ آنها کنار بیاید یا باید آگاهی بیشتری نسبت به آنها پیدا کند و دریابد که این سرمایه‌های فرهنگی تا چه پایه برای بقای این جامعه واجب‌اند و چطور باید از آنها مراقبت کرد، به وجودشان ارج گذاشت و بودن‌شان را غنیمت شمرد». حرف ازدست‌دادن یک عضو خانواده یا آشنایی از جنس فامیل نیست، سخن ازدست‌دادن کسی است که بودنش برای بخشی از ما معنابخش گوشه‌هایی از زندگی بوده: «مرگ این عزیزان تفاوت دارد با مرگ اعضای خانواده و دوستان، چراکه این یک دردِ اجتماعی و اندوه اجتماعی را سبب می‌شود؛ درحالی‌که آن یکی، بیشتر شخصی و خانوادگی است. بااین‌همه ما باید خودمان را برای این چیزها آماده کنیم» و دست‌آخر، حسرت‌های دکتر صنعتی از بودن‌ها و رفتن‌ها: «مردم ما در واقع عادت کرده‌اند به اینکه همواره از دست بدهند. یک روز نوبت علی معلم و روزی دیگر نوبت افشین یداللهی. به‌ همین ‌خاطر گفتم این از‌دست‌دادن‌ها فقط به شکل و طریق مرگ نیست، گاهی از طریق دورشدن‌های جغرافیایی است؛ پس باید این سرمایه‌های ارزشمند را تا زمانی که هستند، قدر بدانیم و آنها هم باید قدر خودشان را بدانند و مراقب خود باشند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.