پلاسکو نمونه بارز مدل مدیریت ریسک ایرانی
محمدباقر پورولاشائی. استاد دانشگاه مشهد
واقعه دردناک پلاسکو هرچند در سطح ملی قلوب اقشار مختلف ملت شریف ایران را جریحهدار کرد و به نماد ایثار و فداکاری، جانفشانی و غرور ملی مردم ایران تبدیل شد، اما نمایانگر مسائل و موارد متعددی بود که پرداختن به هریک میتواند به عنوان درس و عبرتی تاریخی راهنمای آینده ما باشد. حادثه پلاسکو را باید از زوایا و جنبههای مختلف بررسی کرد؛ به این دلیل که عوامل متعددی در ایجاد آن دخالت داشته و جامعپذیری در این زمینه میتواند زوایای پنهان حادثه را مشخص کند. در این نوشتار، نگارنده صرفا قصد دارد از جنبه مدیریت ریسک به بررسی این حادثه پرداخته و در نهایت تعیین کند آیا مفاهیم و اصول اولیه مدیریت ریسک درخصوص این ساختمان رعایت شده است یا خیر؟ در تعریفی بسیار ساده میتوان مدیریت ریسک را زندگی هوشمندانه در نظر گرفت؛ به این معنی که انسان در زندگی مسائل و مشکلات احتمالی را قبل از وقوع پیشبینی و اقداماتی انجام داده که در درجه اول آنها به وقوع نپیوندد و در صورت وقوع (با وجود انجام اقدامات لازم) حداقل ضرر و زیان را داشته باشد. برایناساس، گام اول مدیریت ریسک شناسایی (و ارزیابی) خطرهای احتمالی و گام دوم اتخاذ سیاستها و انجام اقدامات لازم جهت کاهش احتمال وقوع و اثرات منفی آنهاست. طبق شواهد موجود گام نخست مدیریت ریسک درباره ساختمان پلاسکو (تا حدود زیادی) برداشته شده و هشدارهای لازم را سازمانهای مختلف (از جمله سازمان آتشنشانی) دادهاند؛ اما متأسفانه گام دوم، به عنوان مکمل مدیریت ریسک برداشته نشده است. به نظر میرسد انجام کارها به طور کامل و دقیق و مطابق با اصول علمی هنوز در فرهنگ ما به جایگاه شایسته خود نرسیده است. نگرانی عمدهای که وجود دارد این است که مثالهای متعددی در زمینههای مختلف وجود دارد که صاحبنظران و بعضا متولیان مربوطه در رابطه با وقوع آنها هشدارهایی داده، ولی با کمال تأسف احساس میشود اقدامات لازم و کافی درباره مدیریت ریسک آنها صورت نگرفته است. در پایان امیدوارم با پندآموزی از گذشته و بهکارگیری اصول علمی، از جمله مدیریت ریسک در جنبههای مختلف زندگی، بتوانیم از وقوع حوادث زیانبار جلوگیری کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.