سالنامههاي نوروزي
ابراهیم عمران: ایام نزدیک به پایان اسفند، روزنامهها در یک سنت که مشخص نیست وجه عملیاش از کجا نشئت گرفته؛ مبادرت به چاپ ویژهنامههایی (سالنامه) میكنند تا خوانندگانی که در سال هم سراغی از روزنامه، خبر و تحلیل نمیگیرند؛ ناخنکی در این 15 روز به آن بزنند. امری که در ذات خود لزوما بد نیست و به نوعی تشویق و در حقیقت یادآوری مطالعه در ایام تعطیل را نشانه میرود. در این ویژهنامهها، معمول این سالها، سراغ افرادی میروند که شخصیتهای نخبه در کار و امور خویش هستند و سعی و تلاش است زاویههای کمترپرداختهشده به زندگی آنان، کنکاش شده و در حقیقت برای خوانندگان به صفحه آید؛ امری که از فرط تکرار در همه روزنامهها و نشریات، بهسان پیک نوروزی دوران تحصیل شده و از خوانش و دیدهشدن، کمتر بهره میبرد. همان دردی که در سال روزنامهها به آن دچار هستند و به مشکلات و مسائل روزمره اجتماع به هر دلیل، ورود نمیکنند، در این ویژهنامههای نوروزی هم مشهود است و از صدا و آوای توده مردم در آن نشانی نیست و طوری این کار انجام میشود که معنای «وظیفهگی» از آن مستفاد میشود و لاغیر... ؛ موارد یومیه که عموم مردم با آن دستوپنجه نرم میکنند، مانند ترافیک و بیحوصلگی در رانندگی و نداشتن اعصاب و در حقیقت آستانه تحمل پایین و مسائلی از این دست که از خانه تا محل کار و اجتماع با آنها ارتباط داریم. حال چرا گفته میشود این مسائل باید در این ویژهنامههاي نوروزی باشد و طوری هم باشد که به چشم آید؟ از دلایل اصلی این نگرش آن است که در این تعطیلات شاید فکر، روح و روان، آسودهتر بتواند درک کند چه بر سر خود آوردهایم و در واقع چه شدیم و به خود و دیگران چه اموری را دیکته نمیكنيم! اگر این مسائل در سال گفته نمیشود و اگر هم گذرا به آنها پرداخت میشود، گوش و چشمی برای شنیدن و دیدن نیست؛ ولی شاید در گعدههای خانوادگی بتوان گوشهاي از این اخلاقهای ناپسند را نشانه رفت و در بهبودش کوشید و چه جایی بهتر از این صفحههای نوروزی. هرچند تجربه، حدس و گمان آن است که اینگونه نگریستن به ویژهنامههای نوروزی، شاید جایگاهی نداشته باشد و فرجامش شاید در صفحههای سبک و اخلاق زندگی باشد؛ در حد خالینبودن عریضه. وگرنه همگان میدانند که ترجیعبند همه این ویژهنامهها آن است که بدانیم فلان سیاستمدار، ورزشکار و هنرپیشه در خلوت و نهان چه اندیشهاي دارند و چگونه به خیابان و فروشگاهها میروند و ناهار و شام چه تناول میکنند؛ تازه اگر نخواهند به بحثهای آکادمیک فلسفی و سیاسی روی آورند که خود امری است دیگر و در این نوشته جای پرداخت به آن نیست. همه اینها آمد تا کارکرد دیگری از روزنامه هم بیان شود و صرف پرداختن به سیاست و کیاست برخی نباشد. هرچند مرور ایران و جهان در سالی که گذشت، میتواند یادآور برخی مسائل تلخ و شیرین باشد که چون گفته شد و به اندازه کافی دربارهشان هم تحلیل؛ اضافه و دوباره گفتن در اینجا مصداق این بیت شیخ شیراز است که: چو یک بار گفتی مگو باز پس/ که حلوا چو یک بار خورند، بس/
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.