استاندار تهران مطرح كرد
بحران سينوسي تهران
شرق: تهران در یک سال اخیر حوادث و ماجراهای بسیاری را به لحاظ شهری به خود دیده است؛ وقایعی که بروز و وقوع هرکدام چندین روز و هفته پایتخت و اهالیاش را متأثر کرد. حوادثی همچون انفجار لوله گاز در شهران، نشستهای متعدد زمین در معابر عمومی، ماجرای واگذاری املاک و در نهایت حادثه پلاسکو که در همه آنها اگرچه ارگانهای مختلفی درگیر و دخیل بودند اما یکی از مسئولان و پاسخگویان اصلی همه آنها به غیر از مدیران شهری و شهرداری، استاندار تهران بود. سیدحسین هاشمی خود انتقادات زیادی به شرایط فعلی مدیریت شهر تهران دارد و میگوید: برای حل بسیاری از این مشکلات و اشکالات درصدد تعامل با ارگانهای ذیربط از جمله شهرداری تهران بودیم اما این تعامل از سوی آنها حفظ و پیگیری نشد. او همسو با انتقادات رئیسجمهور درباره درآمدزایی شهرداری تهران و نحوه صدور مجوز در ساختوسازها بهویژه در ساختمانهای تجاری نیز نقدهایی دارد و صریح این موارد را مطرح میکند.
رئیسجمهور در اجلاس شهرداران انتقادی را درباره اداره شهر با فروش تراکم داشتند که تا مدتها با انتقاد و هجمه از سوی شهرداری تهران روبهرو شد. شما که از نزدیکتر با مسائل تهران آشنا هستید و بر تعامل با شهرداری تهران هم تأکید دارید، چقدر این رویکرد رئیسجمهور را درباره اداره تهران با تراکمفروشی منطبق میدانید؟ من با ذکر مثال میگویم؛ ما درحالحاضر با مسئله مهمی به نام مجموعههای تجاری یا «مال»ها مواجه هستیم که از همه لحاظ به نقاط پرخطر و پرآسیب تهران تبدیل شدهاند. جانمایی این مجموعههای تجاری بهشدت اشتباه بوده و همچنان هم ادامه دارد و شاهد افزایش آنها هستیم. به عنوان نمونه خیابان مقدساردبیلی که به خاطر حضور پالادیوم، بیشتر ساعتهای روز قفل است و مسیرهای اطراف خود را هم قفل میکند. همین اتفاق را مجتمع تجاری ارگ در میدان تجریش دارد و یکی از ورودیهای مهم میدان را قفل کرده است. در هیچ جای دنیا به چنین مجتمعهای تجاریای با این ظرفیت در چنین فضاهایی اجازه ساخت نمیدهند و من نمیدانم این الگوی اشتباه را از کجا گرفتهاند. در همه جای دنیا فضایی را به عنوان مراکز خرید در نظر میگیرند که تمام فروشگاهها و برندها کنار هم قرار میگیرند و همه امکانات را هم برایشان قرار میدهند و هیچ مزاحمتی برای شهروندان و شهر ندارد. اتفاقی که رخ داده این است که این مالها در کنار خانه مردم بالا آمدهاند و برای ساختشان هیچ دلیلی جز ایجاد درآمد برای شهرداری تهران نداشتهاند. ما در تهران مکرر با خیابانها و کوچههایی با معبر کم و محدود روبهرو هستیم که برجهای 20 یا 30 طبقه مسکونی و تجاری در آن بالا رفته است. اگر فقط مسئله تأمین پارکینگ و تردد این مجموعهها را در نظر بگیریم متوجه عمق فاجعه میشویم و همه اینها نشان میدهد در واگذاری و دادن مجوز به این واحدها اصول معماری شهری یا طرح جامع شهر را مدنظر نداشتهاند. علاوه بر اینها من بارها درباره ساختوساز در غرب تهران هشدار دادهام که کریدور هوایی تهران را بستهاند، اما توجهی به این مسائل نمیشد. اوایل که این موضوع را مطرح میکردیم، قبول نمیکردند؛ اما حالا پذیرفتهاند که این ساختوسازها جلوی حرکت باد را وقتی که سه يا چهار متر بر ثانیه است، میگیرد و امکان عبور ندارد. باید قبول کنیم که جانمایی این فروشگاهها و برجها در تهران اشتباه بوده است، اما حالا که رخ داده، باید جلوی افزایش آن را گرفت. تابهحال درباره برخورد و جلوگیری از دادن مجوز و شروع به کار این برجها و مجموعهها اقدامی کردهاید؟ مواردی بوده که مستقیم یا از طریق شورایعالی شهرسازی اقدام کردهایم؛ مثلا درباره باغ معنوی در محدوده منطقه یک؛ البته این برجها و مالها که ساخته شدهاند و نمیتوان درباره آنها کاری کرد، اما از این به بعد باید در این روند کنترل داشت؛ ما میدانیم در بسیاری از این نقاط مهم و حساس تهران، تراکمها و مجوزهایی داده شده و کار قطعا در آینده سختتر میشود. ما در تهران با ساختمانهای سینوسی مواجه هستیم؛ بناهایی بلند و کوتاه که به شکلی نابرابر و غیرهمگون در کنار هم قرار گرفتهاند و برای یکدیگر مزاحمت و خطر دارند. در همه جای دنیا پس از جانمایی، تعداد طبقات مشخصی را در یک پهنه مجوز میدهند، اما در تهران در یک محله مدل به مدل از مجوزها را میتوان دید که از یک طبقه به 20 طبقه رسیدهاند و این روند عینی در شهر، گویای رعایتنکردن طرح جامع تهران است. در ادامه همین موضوع تراکم با مسئله نحوه هزینه درآمدهای شهرداری تهران و برخی اتفاقات، همچون املاک نجومی که از سوی دستگاههای مسئول در حال پیگیری بیشتر موضوع است، مواجه هستیم. آیا نمیتوان درباره این عملکرد مالی بررسی بیشتر داشت؟ من با بررسی این موضوعات مهم و پیگیری آن موافق هستم، اما نباید مسائل را سیاسی کرد؛ چراکه به نظر من هر کاری را که میخواهند خراب کنند، سیاسی میکنند. تجربه من در این سالهای مدیریتی این است که هر جا سیاسیکاری شد، کار به نتیجه نمیرسد، اما اگر کارشناسی باشد، میتواند به نتیجه برسد. نقش اصلی و مستقیم شورای شهر تهران نظارت و بررسی این مسائل مالی و بودجه بوده و هست. شما معتقدید شورا عملکرد خوبی درباره نظارت بر شهرداری تهران داشته؟ من ورود زیادی نداشتم؛ چون از نظر قانونی زیر نظر مستقیم استاندار نیست و فرمانداری تهران در حوزه مصوبات شورا ورود دارد؛ اما معتقدم شورا وظیفه ذاتی در این مورد داشته است و اگر مسائل را بهموقع جزئیتر بررسی میکردند، شاید خیلی از این مباحث اصلا مطرح نمیشد. درباره اظهارنظرتان در زمینه گرسنه مطلق هم حاشیههایی ایجاد شد! در میان افراد غیرمعتاد، بهزیستی 18 هزار زن سرپرست خانوار در تهران دارد، نزدیک به 150 هزار معلول تحت پوشش دارد، کمیته امداد نزدیک به 140 هزار نفر را تحت پوشش دارد و بیش از سه هزار خیّر در تهران تعداد زیادی از افراد نیازمند را پوشش میدهند. به نظر من اینها رقمهای خوبی است و در شرایطی که این ارگانهای حمایتی را در کنار یارانه قرار میدهیم، نمیتوان گفت گرسنه مطلق در تهران وجود دارد. حرف من درباره گرسنه مطلق به این معنی، کسی است که حتی نمیتواند در یک شبانهروز نان هم برای خودش بخرد. وقتی کسی حداقل 45هزارو 500 تومان ماهانه یارانه میگیرد، میتواند حداقل نان خود را بخرد و اینها را نباید با معتادان همسان کرد. در همه جای دنیا کارتنخواب و معتاد وجود دارد و محدود به تهران و ایران نمیشود. در بحث کارتنخوابها و معتادان با مسئله ورود و ماندگاری افراد شهرستانهای اطراف تهران و حاشیهنشینها مواجه هستیم که بار اضافی برای تهران هستند و نمونه آن را در همان گورخوابهای شهریار دیدیم، نمیتوان این افراد را در همان شهرستانها نگه داشت و درمان کرد؟ در حال اقداماتی برای شهرستانها هم هستیم. اما تا وقتی که خدمات درمانی در شهرستانها انجام نشود، مؤثر نیست. بیش از 50 درصد معتادانی که جمعآوری میکنیم از سایر استانها هستند. نمیتوان همان اقدامی را که در شهر تهران در حال وقوع است، در شهرستانها هم مستقر کرد تا وارد تهران نشوند؟ ما هم توقعمان از ستاد مبارزه با مواد مخدر همین است. البته نباید درآمد و امکانات شهر تهران را با شهرداریهای شهرستانهای ایران مقایسه کنید. آنها مشکلات مالی زیادی دارند. شهرداری تهران حداقل 18 هزار میلیارد تومان بودجه دارد. درعینحال اقداماتی را شروع کردهایم و مرکز اخوان را که بهزودی گسترش مییابد، برای نیاز محدوده غرب تهران اختصاص دادهایم. همین امکانات را برای شرق استان تهران با کمک خیرین ایجاد خواهیم کرد. این اقدامات در اخوان با چه هزینهای و چه برنامهریزیای قرار است اتفاق بیفتد؟ چه مرجعی هزینه میکند؟ اخوان حدود 16 هزار مترمربع فضای خالی و غیرفعال دارد که تا شروع سال جدید اقدامات اجرائی در آن انجام میشود و ظرفیت آن را به بیش از هزارو 600 نفر میرسانیم و مجموعه کاملی برای درمان و بازپروری و آموزش خواهیم داشت. منابع این اقدام را دولت و خیرین پرداخت میکنند و بهاینترتیب جلوی ورود معتادان شهرستانهای اطراف به شهر تهران را میگیریم. شهردار تهران در این سالها در جلسات استان شرکت نمیکرد، در این مدت حضور داشتند؟ چند جلسه اول بودند، اما بعد متوقف شد. البته همکاری را قطع نکردند و گاهی برخی از کارشناسان میآمدند، اما قطعا اگر حضور مستقیم داشتند، بیشتر جواب میگرفتیم؛ مثلا در همان روزهای اول که سیل سولقان اتفاق افتاد، همکاری خوبی را شاهد بودیم و خوب نتیجه گرفتیم و اختلافی نبود. به عبارتی ما انتظار داشتیم ارتباط در سطح بالا و قویتری باشد که اینگونه نشد؛ اما بدنه کاری ارتباط داشت. از نگاه بیرونی اینگونه برداشت میشود که استانداری برخوردی مسالمتآمیز با شهرداری تهران دارد؛ نمود عینی این موضوع را در حادثه شهران دیدیم. وقتی که همه ارگانهای مسئول اعلام کردند مترو در این حادثه مقصر و مسئول است، نه گزارش قطعی و نهاییای اعلام شد و نه برخوردی صورت گرفت؛ درحالیکه موضوع جان مردم مطرح بود! دولت یازدهم دولت قانونگراست و فعلا به هر دلیلی از سالها قبل قانون شده که یکسری از اختیارات را به جای فرمانداری تهران به شهردار تهران دادهاند و مثلا شهردار در کمیسیون ماده 5 یا کمیسیون ماده 100 یا ستاد بحران تهران و شورای ترافیک تهران و... اختیاراتی دارد؛ بنابراین با نگاه به این قوانین موجود باید تعامل و همکاری کرد. شما از این تعامل در این مدت جواب گرفتهاید؟ تا حد زیادی و با همین شرایط که میبینید جواب گرفتهایم. البته معتقدم شرایط در تهران متفاوت است و نمیتوان آن را با شهرهای دیگر مقایسه کرد و باید تعامل و تنظیم روابط را همیشه مدنظر داشته باشیم. قبول دارید که در بسیاری از موارد و به طور مشخص در حادثه شهران که کاملا مشخص بود مترو تهران مقصر است و سازمان مدیریت بحران هم این موضوع را تأيید کرد، درباره اعلام نهایی و برخورد با خاطیان اغماض شد؟ همان زمان هم اعلام کردیم که موضوع مقصران را پیگیری میکنیم، اما عجله نداریم و منتظر نظر تیم کارشناسی میمانیم، درعینحال این را که تونل مترو یکی از عوامل مؤثر باشد، نمیتوان از ذهن دور کرد؛ چراکه در جاهای دیگر که مترو در حال احداث است مشکلاتی از این قبیل داشتیم. البته به جز مترو که بخشی از علل این موضوع است، باید مسئله خشکسالی و بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی را هم اضافه کنیم. در شرایطی که هر نقطهای از تهران یکباره نشست میکند و مردم نگران شدهاند، نباید درباره این شرایط و امنیت تهران بررسی و ورود جدیتری داشته باشیم؟ حداقل درباره یکی از دلایل ثابتشده که مترو است! ما هم در این زمینه اتفاق نظر داریم و بررسیهای کارشناسی را شروع کردهایم تا علاوه بر خطوط مترو، حرکت آبهای سطحی و قناتها و... هم بررسی شود. درباره حادثه شهران خوشحال هستیم که حداقلِ ضایعات انسانی را داشتهایم و باید دقت را بالا ببریم و اینقدر دنبال شوتکردن توپ در زمین دیگران نباشیم و نظرات کارشناسی را بپذیریم و شرایط را اصلاح کنیم. تهران در چند ماه قبل و در برههای مشخص دچار ترافیکی متفاوت حتی در روزهای عادی و غیربارانی بود، این موضوع را قبول دارید؟ آیا در این مورد بررسی و گزارشی تهیه شد؟ غیرعادیبودن ترافیک تهران در دو هفته مشخص را من هم احساس و اعلام کردم، اما وقتی موضوع را به آقای ساجدینیا، فرمانده تهران و پلیس راهور گفتم آنها نظر دیگری داشتند. از نظر من طبیعی نبود؛ چراکه من 21 سال است که این مسیر را هر روز بدون تغییر میروم و در همان ساعت ترافیک مشخصی دارد، ولی این ترافیک در آن دو هفته برای خود من غیرمنتظره بود. البته در این مورد بحثهای حاشیهای هم مطرح شد، اما در نهایت هم اصل موضوع، یعنی ترافیک برطرف شد. فرمانده جدید راهور هم فرد متخصص و پاسخگویی است و الحمدلله شرایط مثل قبل شده است. با نظر شهرداری درباره اینکه نمایشگاه عامل اصلی این ترافیک است، موافق بودید؟ نمایشگاه همیشه بوده است و اتفاقا در این مدت که ترافیک قفلکننده داشتیم، نمایشگاههای پربازدید نداشتیم و آن ترافیک قفلکننده بهتنهایی ربطی به نمایشگاه نداشت. شما به عنوان استاندار و نماینده دولت، اظهاراتی را که درباره عدم ارائه کمکهای دولتی میشود چقدر منصفانه میدانید؟ بسیاری از این اظهارات منصفانه نیست. به عنوان نمونه مبالغی هر سال به عنوان ارزش افزوده یا از محل آلایندگی و جرائم رانندگی در بودجه سالانه مشخص میشود که از محلهای مختلفی تأمین میشود و در مجموع حداقل سالانه بیش از سههزارو 500 میلیارد تومان به حساب شهرداری تهران واریز میشود. ما منکر کمکهایی که باید از سوی دولت انجام شود نیستیم، اما اینکه میگویند دولت چیزی نمیدهد، کملطفی است. چرا دریافت این مبالغ را اعلام نمیکنند؟ من در این مدت پرداخت این رقمها را اعلام کردم تا یادآوری شود و همه بدانند؛ چراکه رقم کمی نیست و پول مردم است. به نظر میرسد شهرداری تهران در مقابل سایر طلبهایی که از دولت دارد چنین حرفهایی را مطرح میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.