اعتماد، سرمايه نظام اسلامي
سیدحسن خمینی-نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی
«حضور مردم» و «اعتماد به دين»، دو سرمايه اصلي و محوري نظام اسلامي است؛ به اين معنا که اگر اين دو عامل به هر دليل رنگ ببازد، پايه و اساس نظام اسلامي متزلزل ميشود؛ اما اگر حضور مردم در صحنه و اعتماد ايشان به دين، محور حرکت قرار گيرد، انقلاب اسلامي براي نسلهاي آتی باقي خواهد ماند. اين نکته در زمره بديهيات است که «نفي استبداد ستمشاهي» و «استقرار» نظام مقدس جمهوري اسلامي خواسته اکثريت کمنظير مردم ايران در دوران مبارزات بوده است؛ اما اصل محوري براي تحقق انقلاب اسلامي و حصول اهداف آن، «اعتماد» بوده است؛ به اين معنا که «امام خميني قدس سره» و «مردم»، به عنوان قهرمانان اصلي اين انقلاب با اعتماد به هم و توکل به ذات مقدس حق به اين مهم دست يافتهاند. امام در جامه رهبري انقلاب، مورد قبول و اتفاق اکثريت کمنظير يا بينظير مردم بود؛ به گونهاي که در بازه زماني يکساله منتهي به پيروزي، هيچيک از مردم ايران، نسبت به رهبري امام، هيچ ترديدي، به دل يا زبان خود راه ندادند و اقوام، گروهها، مذاهب و طبقات مختلف جامعه، جملگي بر رهبري و امامت ايشان اتفاق يافتند و کلمات و سخنان ايشان را فصلالخطاب حرکت خود قرار دادند. مردم افزون بر اعتماد به امام و رهبري او، در درون خود نيز به گونهاي از همدلي، همراهي و همزباني دست يافتند که آن نيز بر اثر اعتماد ايشان به هم فراهم آمد. علت ناتواني و در پی آن سرنگوني رژيم پهلوي هم همين همدلي برآمده از اعتماد بود؛ زيرا حرکت مردم ايران حرکتي فراگير بود که «همه» در آن حضور داشتند و روشن است که يک حکومت با تمام قدرتي که دارد، نميتواند در مقابل «همه» بايستد و با «همه» مقابله کند. در ريشهيابي علت اين «اعتماد»، و همدلي و همراهي و همزباني همگاني نيز بايد بر مسئله رابطه دوسويه ميان مردم و مرجعيت ديني و اعتماد مردم به دين و مرجعيت انگشت نهاد. ناگفته نماند که مسئله اعتماد ميان مردم و امام، پس از انقلاب اسلامي نيز ادامه يافت، به گونهاي که مردم همواره اين احساس را در خود زنده يافتند که مسائل مطرح در جامعه اسلامي، از صدر تا ساقه و از ساقه تا ريشه، به خود ايشان مربوط است و بايد در همه مراحل و مراتب آن حضور فعال و اثرگذار داشته باشند. در حقيقت حضور پرشور و قهرمانانه مردم در عرصههاي مختلف سياسي (اعم از انتخابات، دفاع مقدس و...) از همين احساس همدلي و همزباني با حکومتي که خود برآوردهاند، سرچشمه ميگيرد. با اين توصيف، ميزان اعتبار و اهميت اعتماد مردمي در ادامه حيات نظام اسلامي وضوح مييابد؛ بنابراين اگر در اعتماد مردم، در وجوه مختلف آن، خلل وارد آيد، پايه و اساس انقلاب و نظام اسلامي تزلزل مييابد و اين نکتهاي است که البته همه مسئولان نظام به آن توجه دارند. در حقيقت، در يک عبارت صريح بايد گفت جامعه ما چون تشنه نيازمند به آب، به اين دو عامل محتاج است. بايد به اين نکته محوري التفات کرد که اگر مردم روزي اين احساس را در خود بيابند که کسي از ناآگاهي آنها سوءاستفاده ميکند يا به هر دليل، آنان را در ناآگاهي نگه ميدارد، نظام اسلامي مهمترين سرمايه خود را وانهاده است؛ زيرا نبود اعتماد، به صورت مستقيم، امنيت رواني جامعه را به مخاطره مياندازد و نبود امنيت رواني و وجود بياعتمادي سرآغاز همه مشکلات محسوب ميشود. شايد بتوان مهمترين امتياز امام (قدس سره) را هم اعتماد به خدا و فهم مردم معرفي کرد؛ ازاينرو همه نهادهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادی و فرهنگي بايد در برنامهريزيهاي کلان خود، به اصل اعتماد توجه ويژهاي کنند و همواره به اين اصل التفات داشته باشند که نميتوان همه را براي هميشه در ناداني و ناآگاهي نگه داشت. از سوي ديگر بايد به اين نکته نيز التفات داشت که انقلاب اسلامي ايران افزون بر ويژگي مهم «مردميبودن»، به زيور و زينت ارزشهاي الهي و انساني آراسته است و اين ارزشها در کالبد اين انقلاب مردمي نهادينه بوده است و مردم با ميل و رغبت، حاکميت اين ارزشها را برگزيدهاند. الهي و اسلاميبودن انقلاب، ايجاب ميکند به ويژگيهاي بزرگي مانند عزت، مودّت و دوستي مردمان آراسته باشد. در حقيقت ايجاد مودّت و مهرباني ميان تودههاي مردم، در زمره مؤلفههاي اصلي انقلاب است؛ به گونهاي که وجود اين مؤلفه، نشانگر الهيبودن انقلاب است. محبت و دوستي زمينه اعتماد را فراهم ميآورد و اعتماد، بستر را براي همدلي ميان افراد جامعه آماده ميکند و در سايه همدلي، «وحدت» و «اتحاد» شکل ميگيرد. وحدت و اتحاد نيز تعالي و پيشرفت را براي جامعه به ارمغان ميآورد. اکنون در آستانه سال نو، از خداي بزرگ ميخواهم که محبت و مودّت ميان هموطنانمان را فزوني دهد تا در پناه اين مودت و دوستي و اعتماد و همدلي و همراهي در پس آن، قلههاي تعالي را درنوردند. در پايان ضمن آرزوي توفيق و سربلندي براي ملت بزرگ ايران و اميد بهروزي و سالي خوش براي ايشان، ياد و خاطره امام عظيمالشأن و فرزندان عزيز و ياران گرانقدرش، بهخصوص مرحوم آيتالله هاشميرفسنجاني را گرامي ميدارم و علو درجات ايشان را از خداي متعال خواستارم و حشر ايشان را با انبيا و اوليا مسئلت ميکنم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.