درخشش نخبگان چشمپزشکی در خارج از پایتخت
نگاه فارابی به چشمپزشکی نگاهی ملی است
محمود جباروند.دبیر نهمین جشنواره چشمپزشکی و علوم بینایی شمس
با وجود زیادبودن تعداد نخبگان در کشور، عمدتا این افراد شناختهشده نیستند. این مسئله درباره نخبگانی که خارج از پایتخت هستند، بیشتر صادق است، زیرا نخبگانی که در تهران هستند به دلیل دسترسی رسانهها به آنان کمتر گمنام میمانند، اما متأسفانه نخبگان زیادی را در حوزههای مختلف بهویژه چشمپزشکی در کشور داریم که با وجود دارابودن استعداد و خلاقیت در جامعه کمتر شناختهشدهاند. یکی از مهمترین اهداف جشنوارههای چشمپزشکی و علوم بینایی شمس، شناسایی و معرفی این نخبگان در هر نقطه از کشور است. محققانی که در رشتههای علوم پایه و بالینی به فعالیت مشغول بوده و گامهای مؤثری در راه ارتقای علوم برداشتهاند. افرادی که به دلیل فعالیتهای آموزشی و پژوهشی، نوآوری و ابتکار بهحق شایسته تقدیر و تشکر هستند و معرفی آنان میتواند در جامعه الگویی برای همه چشمپزشکان بهویژه چشمپزشکان نسل جوان شود. هرچند آموزش، پژوهش و درمان چشمپزشکی در کشور در بیمارستان فارابی پایهگذاری شده تا جایی که بیشتر مراکز چشمپزشکی کشور مدیون وجود استادانی مانند پروفسور «محمدقلی شمس» هستند که در این بیمارستان به فعالیت مشغول بوده و شمار زیادی از متخصصان امروزی حاصل تربیت ایشان هستند، بااینحال نگاه فارابی به حوزه چشمپزشکی نگاهی فرافارابی و ملی بوده که رسالت آن خدمت در تمام مناطق محروم کشور است. ازهمینروی برگزاری جشنوارههای ادواری چشمپزشکی شمس از سوی بیمارستان فارابی اقدامی در جهت معرفی این چهرههاست. در نهمین جشنواره چشمپزشکی و علوم بینایی شمس که پنجم اسفندماه جاری برگزار شد 51 نفر در 13 دسته شرکت کرده بودند که داوران، برگزیدگان را براساس معیارهای این جشنواره انتخاب و معرفی کردند. با وجود آنکه برگزیدگان جشنواره همگی از نخبگان این مرزوبوم هستند که با سالها فعالیت و تلاش علمی توانستهاند به مدارج علمی و پژوهشی درخوری نائل آیند، اما در این نوشتار قصد دارم درباره اعطای دو نشان «نوعدوستی و پیشگیری از نابینایی» و «خدمت و مسئولیتپذیری حرفهای و اجتماعی» بنویسم. نشان خدادوست از سه سال پیش، نشان نوعدوستی و پیشگیری از نابینایی با نام «نشان خدادوست» به پاس تجلیل از مقام پروفسور «علیاصغر خدادوست»، جراح شهیر ایرانی قرنیه، به بخش غیررقابتی جشنواره چشمپزشکی و علوم بینایی شمس افزوده شده است. پروفسور «خدادوست» از چهرههای برجسته چشمپزشکی در کشور هستند که در کنار طبابت به تدریس این رشته نیز میپرداختند. وی که از صاحبنظران رشته پیوند قرنیه بوده و بر تکنیکهای جراحی قرنیه نیز تسلط کافی دارند، در کنار فعالیتهای علمی در زمینه کمک به درمان نابینایان و بینایی دوبارهبخشیدن به افراد نیازمند پیوند قرنیه، نقش مؤثری ایفا کردهاند. به دلیل سابقه فعالیتهای انساندوستانه پروفسور «خدادوست» در شیراز، نشان نوعدوستی و پیشگیری از نابینایی از سال 1392 با نام «نشان خدادوست» در جشنوارههای چشمپزشکی و علوم بینایی شمس به چشمپزشکان اعطا میشود. هرچند تعداد نامزدها در این حوزه همهساله نسبتا زیاد است، اما ملاک اعطای «نشان خدادوست»، علاوه بر احراز رتبههای علمی، حضور و طبابت در مناطق کمبرخوردار از امکانات درمانی، حسن شهرت و حسن اخلاق است که امسال نیز این جایزه به دکتر «اسماعیل ذبیحی»، متخصص چشمپزشکی از دانشگاه علوم پزشکی دزفول، تعلق گرفت. دکتر «اسماعیل ذبیحی» در سال 1364 با وجود احراز رتبه ممتاز در امتحانات بورد و با اینکه بهعنوان هیئت علمی پذیرفته میشدند، ترجیح دادند در شهر زادگاه خود دزفول در شرایط جنگ به خدمت چشمپزشکی مشغول شوند. در آن زمان بیمارستان خصوصی در دزفول وجود نداشت و ایشان اعمال جراحی کاتاراکت (آبمروارید) و گلوکوم (آبسیاه) را در مطب شخصی خود انجام میدادند. حتی در موقعی که وی نیاز به میکروسکوپ جراحی داشتند و امکان تهیه آن وجود نداشت به صورت خلاقانه یک میکروسکوپ جراحی را به کار گرفته و سالها در مطب و در یک اتاق استریل به انجام اعمال جراحی چشم مبادرت میکردند. سختی شرایط جنگ با تمام محدودیتها، لحظهای ایشان را از خدمت به هموطنان دلسرد نکرده تا جایی که توانستند به نیازهای درمانی همشهریان خود پاسخ دهند. نشان خدمت و مسئولیتپذیری حرفهای و اجتماعی مدیریت و ارتقای حرفهای چشمپزشکی و علوم بینایی، دبیرکلی مجامع علمی و حرفهای، نمایندگی چشمپزشکی در جامعه عمومی پزشکان و کمیسیونهای صنفی، دبیری همایشهای علمی، سردبیری مجلات، مسئولیتهای اجتماعی، رهبری و هدایت نهادها و کارآفرینی (اجتماعی)، از جمله ملاکهای اعطای نشان خدمت و مسئولیتپذیری حرفهای و اجتماعی است که امسال به دکتر «حسن رزمجو» اعطا شد. دکتر «حسن رزمجو»، فوقتخصص قرنیه و رتین و استاد دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از دیگر نخبگان کمنظیر چشمپزشکی در کشور هستند که در راهاندازی رشته چشمپزشکی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نقش مؤثری بر عهده داشتند. وی در زمانی که رشتههای فوقتخصصی در کشور رواج چندانی نداشت با کسب تخصص در رشته قرنیه و شبکیه در زمینه مداوای بیماران در استان اصفهان به فعالیت مشغول بودند. علاوه بر این، وی در رشته استرابیسم و مجاری اشکی نیز تسلط کافی داشته و فعالانه در بخش دولتی در جهت رفع نیازهای مردم میکوشیدند. همچنین ایشان سوابق اعمال جراحی 20ساعته مداوم در شبانهروز را به صورت سالهای طولانی در سوابق خود به ثبت رسانده است. وی با گذشت سالها هنوز هم مانند دوران جوانی عاشقانه در جهت خدمت به مردم به طبابت مشغول است. دکتر «رزمجو» همچنین سابقه سالها ریاست دانشگاه و دانشکده پزشکی علوم پزشکی اصفهان و مدیریت گروه و دبیر بورد تخصصی چشم و عضو دائم فرهنگستان علوم پزشکی کشور را عهدهدار بوده است. وی هر آنچه را در توان داشته در جهت خدمت به مردم به کار گرفته و اشتغال به این مسئولیتهای خطیر، هیچگاه خللی در زمینه خدمترسانی به مردم در کار وی ایجاد نکرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.