گردشگری فرهنگی آخرسالی
لیلی فرهادپور
هفته سوم اسفند، هفته پرکاری است برعکس هفته چهارم که اگرچه پرکار است، ولی تقولقیش به پرکاریش میچربد. امسال اسفندماهش خیلی متفاوت است؛ اسفندماهی که 30 روزه با چهارتا شنبه، سهشنبه، چهارشنبه، پنجشنبه و پنجتا یکشنبه و دوشنبه؛ یعنی چهار هفته کامل. این هفته سوم با یاد جمعهای شروع شد که بزرگداشت کارگردان اسکاریمان بود. از تحسینها که بگذریم، خیلیها البته به فیلم «فروشنده» نقد دارند و خیلیها هم میگویند این فیلم بهترین فیلم نبوده، چرا اسکار گرفته است و اسکار سیاسی شده و... و دیگر ابرازنظرها از این قبیل. مسئله اینجاست که وقتی صورتمسئله بهاشتباه مطرح شود، اظهارنظرها هم ممکن است به بیراهه کشیده شوند. یکم اینکه لزوما جایزه اسکارگرفتن یک فیلم مؤید خوببودن آن فیلم نیست و هیچوقت نبوده، دوم اینکه اسکار و ایضا جایزه نوبل همیشه سیاسی بوده و هست و خواهد بود. حالا یک زمان نیمنگاهی به سیاست دارد و یک زمان تمامنگاه، اما مسئله این است که مانند تمامی جوایز بینالمللی مهم است و مهمتر اینکه به فکر و اندیشه بازمیگردد و بنابراین واقعا افتخارآفرین است. من نمیفهمم اگر ما مثلا در وزنهبرداری مدال بگیریم که هیچ ربطی به فرهنگ و فکر و اندیشه ندارد هورا میکشیم و کسی نقد نمیکند که مثلا زور زیادداشتن افتخار نیست، اما اسکار فرهادی شده است مستمسک نقد و تأسفآورتر از همه اینکه اپوزیسیون آنور آب افتادهاند آنور بوم و اصلا میگویند چون فرهادی اسکار گرفته، بهنفع نظام جمهوری اسلامی بوده پس باید به مخالفت با آن برخاست! عین کوباییهای میامینشین که بهجایی رسیده بودند که به جای مخالفت با کاسترو در مخالفت با کشورشان آب به آسیاب آمریکا میریختند. شنبه خبر جایزه مهرگان ادب رسید و در بخش رمان کتاب «چیدن باد» نوشته محمد قاسمزاده اثر برگزیده لوح و تندیس جایزه گرفت. خیلی خوشحال شدم برایش. وقتش بود که جایزهای بگیرد البته رمان «خوف» نوشته شیوا ارسطویی هم عنوان نخستین رمان تحسینشده جایزه مهرگان ادب را به خود اختصاص داد که مبارکش باد. «کافور پوش» نوشته عالیه عطایی هم دومین رمان تحسینشده معرفی شد. رمان «پایان خوش ناتمام» نوشته کاوه میرعباسی هم رمان شایسته تقدیر معرفی شد که مبارکشان باد. یکشنبه روز بدی نبود. پردیس چارسو در هفته سوم اسفند، برنامههایی در نقد و بررسی فیلمهای جشنواره فجر امسال به کوشش امیر پوریا ترتیب داده بود که یکشنبهاش به فیلم در حقش جفاشده اِو (خانه) اثر اصغر یوسفینژاد پرداخت که خیلی هم خوب بود. دوشنبه دکتر فکوهی در مؤسسه آپآرتمان، در دوشنبههای سینما نوستالژیا، فیلم «جذابیت پنهان بورژوازی» (1972) یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین فیلمهای بونوئل را از دیدگاهی متفاوت نقد کرد. فکوهی گفت: بونوئل در این فیلم افزون بر بُعد صرفا سوررئالیستی و ویرانگر (subversive) خود نسبت به کلیشهها و خود امر سینمایی، چهار سال پس از می 1968، دست به تخریب و یورشی سخت علیه ریاکاری بورژوازی تازهبهدورانرسیده فرانسه که تمایل دارد خود را به مثابه یک اشرافیت جدید مطرح کند میزند و آن را از درون فرومیپاشاند... . سهشنبه (یعنی دیروز) بعدازظهر در نشستهای نشانهشناسی سینما در «استودیو دیگر» پای صحبتهای دکتر سجودی نشستیم و فیلم «ناهید» آیدا پناهنده را از منظر نشانهشناسی انتقادی نقد کردیم بعد عصرش به سراغ نشست امبرتو اکو و دکتر نجومیان در سلسلهنشستهای اندیشه و قلم در فرهنگسرای اندیشه رفتیم و شبش رفتیم نمایشگاه عکس «فصل هشتم» که روایتی زنانه از هویت و برابری است، چراکه روز جهانی زن بود. امروز قرار است به کوشش مؤسسه «با همستان» (مجمع حق بر شهر) برنامه نمایش فیلم «زینت یک روز بهخصوص» ساخته ابراهیم مختاری با حضور کارگردان و سپس جلسه بررسی مشارکت زنان در انتخابات و شوراها را با حضور «عباس عبدی» و «منیژه حکمت» همراه با بزرگداشت روز جهانی زن در مؤسسه آپآرتمان برگزار شود که فکر میکنم برنامه خوبی شود. فردا پنجشنبه هم باید برویم لواسان برای مراسم درخت گیلاس کاشتن برای کیارستمی فقید و اعتراض به گزارش نهایی وزارت بهداشت. سال گذشته در چنین روزی کیارستمی در بیمارستان بستری شد و جریاناتی بر او گذشت و در آخر قصور پزشکی ما را دچار فقدان این بزرگمرد سینما کرد. یادش گرامی باد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.