شهروند پروري در هفتههاي پاياني سال!
محمدرضا نيکنژاد.عضو کانون صنفي معلمان تهران
در روزهاي پاياني سال، اداره مدرسهها از دشوارترين کارهاي آموزشي است و آموزگاران و معاونان، پردردسرترين روزهاي سال را ميگذرانند. از آوردن ترقه و ترکاندن آن در گوشهاي از مدرسه تا غيبتهاي پرشمارِ دانشآموزان و تلفنهاي پيدرپی دستاندرکاران اداري براي جلوگيري از تعطيلي زودهنگام مدرسه، آرامش مدرسه را به هم ميريزد. پيگيري معاونان براي آمارگيري از بچهها افزايش مييابد و تلفن به خانوادهها براي کشاندن فرزندان غايبشان به مدرسه اوج ميگيرد! در اين روزهاي بحراني، برخي مديران آزمونهاي هماهنگ برگزار ميکنند و با تأکيد بر تأثير اين آزمونها بر ارزشيابي سالانه، بچهها را میترسانند! و آنها را به زور به مدرسه ميکشانند. اين برخوردها ادامه مييابد، تا اين رسمِ نانوشته ديرپا يعني تعطيلي زودهنگام مدرسه بگذرد و افسوس که چندان هم دردي را درمان نميکند. باز هر سال در بر همان پاشنه ميچرخد و باز هم تهديد و باز ترساندن و باز آزمون و باز برخورد از سويي و بيانگيزگي و گريز از مدرسه از ديگر سو ادامه مييابد؛ اما چرا آغوش دانشآموزان و آموزگارانشان همواره به روی تعطيليها گشوده است؟ ساختار آموزشي کشور ناکارآمد و خستهکننده است. مدرسه محيطي است غمگين، استرسزا و به دور از شاديهاي سازمانيافته؛ درونمايههاي آموزشي از زندگي روزمره دانشآموزان بسيار دورند و پيامد اين دوري، رویگرداني دانشآموزان و بيانگيزگي آنها در يادگيري اين درونمايههاست. کمبود فضاها و ابزارهاي آموزش، آزمايشگاه و کارگاه، نشستن در کلاسهاي رنگورورفته و ميز و نيمکتهاي تنگ، طولانيبودن زنگها و فشار ساختار آموزشي بر آموزگار و دانشآموز براي بهپايانرساندن درس در زمان پيشبينيشده، نبودِ زمان و امکانات ورزشي- بهعنوان پرکششترين درس در دوران آموزش- مديريتهاي تحکمي در کلاس و مدرسه، محدوديت در نوع پوشش- براي دانشآموزان و... از مدرسه و کلاس، جايي خستهکننده پديد آورده که گريز دانشآموزان از آن را ناگزير ميكند. اما چه ميتوان کرد؟ روي ديگر آموزش، شهروندپروري و جامعهپذيري است که زمينه آن در کارهاي گروهي و همياري دانشآموزان، برپايي مراسمها، جشنها، کارهاي خيريه و... پديد ميآيد. به باور نگارنده فرادستان آموزشي در روزهاي پاياني سال ميتوانند زمان کلاسهاي رسمي را کم کنند و با برگزاري جشنها و مراسم ملي، خود سررشته کارها را به دست گيرند و با تخليه آرامِ انرژي دانشآموزان و فراهمكردن فضايي شاديزا و پرکشش، آنها را براي آمدن به مدرسه تشويق کنند. در اين روزها ميتوان دانشآموزان را در برگزيدن نوع پوشش آزاد گذاشت و با تمرکز بر برگزاري مسابقههاي ورزشي، اجراي نمايش و موسيقي و رفتن به اردوهاي فرهنگي- آموزشي و... به پيشواز نوروز و سال نو رفت. با اين کارها، هم از چهره پنهان آموزش يعني آموزشهاي شهروندي و جامعهپذيري دانشآموزان غبار ميزداييم و هم از تعطيلي زودهنگام مدرسه و آموزش جلوگيري ميکنيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.