فرهادي، اعتباربخش اسکار
عسل عباسيان
بامداد نهم اسفند نودوپنج است و ما با هيجان و اميدواري چشمبهراه آغاز اسکاري هستيم که نقشآفرين اصلياش، اصغر فرهادي، غايب بزرگ مراسم است. دلدل ميکنيم و خاطره پنج سال قبل را مرور ميکنيم؛ شبي که فرهادي پس از دريافت اولين اسکار تاريخ سينماي ايران، در برههاي که نقل محفل سياستمداران جهان، رعبافکني و صحبت از گزينههاي روي ميز بود، با تأني و طمأنينه از صلح و دوستي و فرهنگي غني گفت: «سلام به مردم خوب سرزمينم. ايرانيهاي زيادي در سراسر جهان در حال تماشاي اين لحظهاند و تصور ميکنم که خوشحالاند. آنها خوشحالاند چون در روزهايي که ميان سياستمداران حرف از جنگ، تهديد، و خشونت تبادل ميشود، نام کشورشان ايران از دريچه باشکوه فرهنگ به زبان ميآيد.» پنج سال گذشته، هزاران روز سپري شده، سياستمداراني، رفتهاند يا خانهنشين شدهاند، و سياستمداراني تازه اول راهند؛ اما باز هم صحبت از گزينههاي روي ميز است. ترامپ و ترامپيستها، تبعيض ديني، جغرافيايي و نژادي آفريدهاند و فرهادي توانسته موجي جهاني عليه اين طرد و تبعيض ايجاد کند. او به اسکار نرفته و دو نماينده از نخبگان فضايي ايران را به مراسم فرستاده تا از بيمرزي در فضا بگويند و چشماندازي فرازميني به اهالي اين سياره نشان دهند. مراسم اسکار شروع نشده اما شوري در دلها در جريان است؛ شعفي که شأن فرهادي را فراتر از مجسمهها و جوايز و افتخارات ميبرد، ديگر مهم نيست در چنين شبي تاريخ سينماي ايران دومين اسکار را كسب ميكند يا نه. فرهادي با چشمانداز جهان- وطنياش در تاريخ هنر و انديشه جهان ماندگار شده و حالا اوست که اگر اسکار بگيرد، به اين جايزه اعتبار افزوده. ساعتي بعد اشک شوق در چشمهاي ماست وقتي انوشه انصاري از دستان شارليز ترون مجسمه طلايي را ميگيرد و پيام فرهادي را به گوش جهان ميرساند: «متأسفم که امشب در کنار شما نيستم، من به احترام مردم کشورم و شش کشور ديگر که با قانون غيرانساني منع ورود مهاجران مورد بياحترامي واقع شدند به آمريکا نيامدم.تقسيمبندي جهان به ما و دشمنان ما توسط سياستمداران افراطي، باعث ترس ميشود، ترسي که توجيهيست دروغين براي خشونتها و جنگها. سينماگران ميتوانند با چرخش دوربينهايشان به مشترکات انساني، کليشههايي که از مليتها و اديان مختلف ساخته شده است را بشکنند و زمينه همدردي و به دنبال آن همبستگي مردمان جهان را فراهم کنند. همدردي چيزيست که ما امروز بيشتر از هر زمان به آن نيازمنديم.» و بدينسان است که نقطه عطفي در تاريخ ديپلماسي و هنر رقم ميخورد، جايي که هنرمندي چون فرهادي با هنرش قدرتمندتر از هر سلاح و گزينه رويميزي عمل ميکند. اين دستاورد انساني و اصيل، مبارکِ شهروندانِ جهانِ امروز.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.