|

پلاسکویی‌ها در نور چه می‌کنند؟

سعید برآبادی: هم‌زمان با آغاز خرید شب عید، مردم هم در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌کار شده‌اند تا سودی به کسبه پلاسکو برسانند. اسباب‌کشی آنها به پاساژ نور در آگهی‌های مختلف دست‌به‌دست می‌شود تا مردم با خریدهای ریزودرشتشان، حمایت خود را از آنها اعلام کنند، اما افلاکی‌، یکی از کسبه پلاسکو، می‌گوید این نوع آگهی‌ها شاید به درد فروشنده‌ها و تک‌فروش‌های پاساژ پلاسکو بخورد، اما تولیدی‌های این مجتمع، عملا کسبِ شب عیدشان را از دست داده‌اند. «کاسبی شبِ عید چه می‌شود؟» مرد این را می‌گوید و نئوپان‌ها را می‌دهد دست کارگری که دارد برای مغازه دکور تازه می‌زند. پلاسکویی‌ها با درد آن حادثه هولناک به مجتمع تجاری نور تهران آمده‌اند، اما همین حضور حتی غم‌زده، زندگی را به این پاساژ -که از سال‌ها پیش آماده اما سوت‌وکور یک گوشه چهارراه طالقانی افتاده بود- آورده است. روزهای اول است و همه‌چیز درهم‌وبرهم و تناقض آشکاری بین محیط لوکس پاساژ و خاک مانده توی فروشگاه‌ها دیده می‌شود، بااین‌همه اسباب‌کشی آیین خودش را دارد: «الان چند مشکل داریم که واقعا نمی‌دانیم باید با آنها چه کنیم؛ مثلا همین انتخاب واحدها که اصلا معلوم نیست چطور انجام شده و قرعه چطور افتاده که سر نبش‌ها، دودهنه‌ها و مغازه‌های گلِ پاساژ قسمت پلاسکویی‌ها نشده و درعوض مغازه‌هایی به ما رسیده که لااقل 10 سال است کلید نخورده، چه برسد به مشتری». بعضی از پلاسکویی‌ها در راهروها جنس‌هایشان را چیده‌اند یا منتظرند که زودتر مستقر شوند و فروش شب عید را از دست ندهند یا با موبایل در حال دادن آدرس جدید به خریدارانشان هستند: «اینجا انتخاب ما نبود، اما چاره‌ای هم نداریم، مشتری شبِ عید آن‌قدر سرش شلوغ است که فرصت ندارد کل شهر را دنبال ما بگردد، بهتر است همه یک‌جا باشیم، چون مثلا مشتری شهرستان از منِ پارچه‌فروش مواد اولیه می‌خرید، به آن آقایی که طبقه پایین پلاسکو تولیدی داشت، سفارش دوخت می‌داد و یراق‌آلات جنسش را از همسایه‌ام می‌گرفت، اما حالا اصلا نمی‌داند که ماها کجا هستیم که بخواهد سفارش بدهد». رونق، با قدمت رابطه دیرینه‌ای دارد؛ بازار بزرگ تهران هرچه کهنه‌تر، شلوغ‌تر، اما در پاساژ نور، وضع پلاسکویی‌ها درست مثل حرف حسین، یکی از فروشنده‌هاست: «انگار که ما را از آب داغ گذاشته‌اند در آب یخ، اصلا دل‌ودماغ کارکردن نداریم، ولی باید شروع کرد، از تو حرکت از خدا برکت، این چک‌های شب عیدی باید پاس شوند بالاخره». او یکی از معدود پلاسکویی‌هاست که از آمدن به مجتمع نور، شاد است: «دو هفته هر صبح ساعت شش از خواب بیدار می‌شدم، اما جایی نداشتم که برم، من 20ساله برنامه زندگیم همین بوده که صبح بیام در مغازه و شب برگردم خونه. نشسته بودم و حرص می‌خوردم، حالا لااقل می‌دونم که یه‌جا هست که صبح‌ها پاشم بیام». طبعا مستأجر چنین پاساژ لوکسی‌شدن، آن‌هم بعد از پشت‌سرگذاشتن ماجرای تلخ آتش‌سوزی، همه را ترغیب کرده جدید‌ترین سیستم‌های بیمه آتش‌سوزی را بدانند، ویزیتورهای بیمه هم دست‌بردار نیستند، ترگل‌ورگل در راهروها می‌چرخند و خدمات بیمه‌ای‌شان را توضیح می‌دهند و پلاسکویی‌ها درحالی‌که یک چشم به کارگرهایی دارند که اثاث جابه‌جا می‌کنند و یک چشم به همکارانشان، قیمت‌ها را می‌پرسند: «فقط خدا نکنه که بخوان از شرایط ما برای قیمت‌گذاشتن روی این غرفه‌ها استفاده کنن. ماها بازاری هستیم، می‌دونیم که تو این شهر، وضع پاساژا چطوره، ناسلامتی، خودمون 30 سال پلاسکو بودیم!» تنش بر سر انتخاب مغازه‌ها تمام‌شدنی نیست، اعتراضات هست و البته که بعضی‌ها هم وضع را پذیرفته‌اند و سعی می‌کنند با فروشنده‌های قدیمی پاساژ نور از در دوستی وارد شوند تا راه و چاه واردکردن جنس به پاساژ، پیداکردن یک غذافروشی خوب، شماره پیک معتبر و... را بلد شوند. معدود کسبه‌ای که در این چند سال، یک‌خط‌درمیان در پاساژ نور بوده‌اند می‌دانند که اینجا هنوز به قول بازاری‌ها «پاخور مشتری» نشده، اما با آمدن پلاسکویی‌ها و جوانه‌زدن برگ‌های چنار خیابان ولیعصر، رونقی به مغازه‌هایشان داده‌اند؛ جنس‌های تازه‌آمده، از رزین‌های تزيینی، تا کیف‌های تولید داخل، از لوازم کامپیوتر تا لباس‌هایی که همگی در حراج‌اند.‌ رفت‌وآمد عصبی بعضی از پلاسکویی‌ها در راهروها هم چندان عجیب نیست، موبایل در مغازه‌های جدیدشان خوب آنتن نمی‌دهد و چون هنوز خط ثابت تلفن دریافت نکرده‌اند یا راه‌اندازی نشده، مجبورند این‌طور هراسان در راهروها راه بروند تا نقطه‌ای که چند خط آنتن باشد و تماس برقرار شود: «یکی از مشتری‌ها زنگ زده و میگه قیمت بالشتک‌های پارچه‌ای مبل گرون شده؟ میگم نه، میگه گفتن که به‌خاطر سوختن پلاسکو دیگه تو ایران تولید نمیشه و گرون شده!» گروهی از شنیدن این شایعه‌ها حرص می‌خورند و دستشان به هیچ‌جا بند نیست. در این وسط یکی از پلاسکویی‌ها که می‌گویند صدای خوبی دارد و وقت نماز، با صوت اذان می‌خواند، راه می‌افتد سمت سرویس‌های بهداشتی پاساژ برای وضو و زیر لب شعری می‌خواند: «بشنو این نکته که خود را ز غم آزاد کنی/ خون خوری‌ گر طلب روزی ننهاده کنی/کار خود ‌گر به کرم باز گذاری حافظ/ ‌ای بسا عیش که با بخت خدا داده کنی».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.