عفو بینالملل گزارش سالانه خود را منتشر کرد
لزوم شجاعت در جهان فلاکتهای بیامان
سال 2016 برای میلیونها نفر سال فلاکتهای بیامان توأم با دلهره و هراس بود. دولتها و گروههای مسلح دولتی، دست به دست هم داده و به انحای مختلف حقوق بشر را زیر پا گذاشتند. درگیری و سرکوب در بسیاری از بخشهای جهان فراگیر شده و تعداد زیادی از مردم این مناطق گریختن از مهلکه را به ماندن ترجیح دادهاند. عفو بینالملل در گزارش سالانهاش با بررسی وضعیت حقوق بشری 159 کشور و منطقه در سال 2016، به همه این مصائب و مشکلات پرداخته و میگوید افزایش شعارهای تفرقهانگیز میان سیاستمداران، جهان را به عقب بازمیگرداند. سلیل شتی، دبیرکل سازمان عفو بینالملل در این گزارش، دونالد ترامپ رئیسجمهوری ایالات متحده را در کنار دیگر رهبران جهان، از جمله رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، رودریگو دوترته، رئیسجمهوری فیلیپین و ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان در فهرست نیروهای خطرناک جهان قرار داد؛ کسانی که به گفته این مقام حقوق بشری موجب شکاف در جهان شدهاند. سلیل شتی، دبیرکل سازمان عفو بینالملل مینویسد: «جهان در سال ۲۰۱۶ تاریکتر و ناامنتر شد». سلیل شتی معتقد است بسیاری از رهبران جهان بهجای مبارزه برای حقوق مردم، دستور کاری غیرانساندوستانه را برای مصلحت سیاسی خود به کار گرفتهاند: «اینکه دیگران را مسئول مشکلات خودمان جلوه دهیم، یکی از سنگینترین موارد نقض حقوق بشر است».عفو بینالملل در گزارش سالانهاش مینویسد بسیاری از سیاستمداران و حاکمان در جهان تحمل انتقاد را ندارند و به منتقدانشان به چشم دشمن نگاه میکنند و آنها را از حقوق مدنی محروم میکنند. همزمان دولتها، اقلیتهای قومی و ملی را هم مورد تبعیض بیشتری قرار میدهند، با این هدف که بتوانند از عهده چالشهای اقتصادی و اجتماعی برآیند. عفو بینالملل در این گزارش با استناد به نظارت گسترده و پرواز هواپیماهای بدون سرنشین ایالات متحده، از دولت باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین آمریکا هم انتقاد کرد و گفت: «میراث بهجامانده از اوباما، شامل شکستهای سنگینی در حمایت از حقوق بشر میشود». براساس این گزارش، نشانههای اولیه حاکی از آن است که سیاست خارجی ترامپ طلیعه دوران جدیدی از بیثباتی بیشتر و سوءظن متقابل است. به گفته حسن تیرانا، مدیر بحران عفو بینالملل، گزارش سالانه این سازمان بیشتر از آنکه انتقادی از دولتها باشد، ارزیابی حقوق بشر است. پشتکردن جهان به پناهجویان در گزارش اخیر عفو بینالملل از پناهندگان به عنوان قربانی نخست این نظم نوین جهانی یاد شده است. بر پایه این گزارش، 36 کشور در سال 2016 با برگرداندن پناهجویان به کشورهایی که حقوق آنها در معرض خطر بوده، قوانین بینالمللی را نقض کردهاند. همچنین در ۲۲ کشور جهان هم فعالان حقوق بشر را به قتل رساندند. این گزارش به فرمان ترامپ مبنی بر ممنوعیت ورود مهاجران و اتباع کشورهای ایران، عراق، سوریه، سودان، لیبی، یمن و سومالی به ایالات متحده اشاره کرده است. این گزارش همچنین به موضع افراطی مجارستان در قبال پناهجویان، سیستم بازداشت دریایی استرالیا و توافق ترکیه و اتحادیه اروپا درباره پناهجویان اشاره کرده و آنها را نمونههایی از بیتفاوتی دولتها به پناهندگان عنوان کرده است. فقدان احساس مسئولیت نسبت به پناهجویان سوری، فروش اسلحه و بیتفاوتی به جنایتهای جنگی از دیگر مواردی است که در گزارش سالانه عفو بینالملل به آن اشاره شده است. حمله دولت ترکیه به جامعه مدنی در گزارش سالانه عفو بینالملل، دولت ترکیه متهم به «هجومی گسترده علیه جامعه مدنی» این کشور شده است. براساس این گزارش، بیش از ۴۰ هزار نفر در شش ماه وضعیت اضطراری در ترکیه بازداشت شدهاند. ۹۰ هزار شهروند از کار اخراج شدهاند، صدها رسانه و نهاد غیردولتی بسته شده و فعالان مدنی و روزنامهنگاران شاغل در آنها در بازداشت به سر میبرند. همچنین نقض حقوق بشر، بهخصوص در مناطق کردنشین این کشور به طور گسترده صورت میگیرد. عفو بینالملل همچنین توافق اتحادیه اروپا با ترکیه بر سر بازگرداندن پناهجویان از یونان به ترکیه را نقد کرده است. انتقاد از اروپا در این گزارش، فرانسه بیش از هر کشور اروپایی مورد انتقاد قرار گرفته و این کشور که به «ترازوی حقوق بشر» معروف است، متهم به «فرسودن تدریجی حقوق بشر» شده است. آلمان نیز از انتقادات این سازمان مستقل حقوق بشری در امان نمانده است. در گزارش سالانه عفو بینالملل، آلمان به دلیل دستورالعملها و مصوبات ناکافی علیه حمله به کمپهای پناهجویان مورد نقد قرار گرفته است. درعینحال عفو بینالملل از «تلاش قابل توجه» آلمان برای پذیرش کسانی که نیاز به حمایت دارند تقدیر کرده است. گزارش عفو بینالملل میگوید جهان جای تیرهوتاری است و از آغاز سال 2017 و با بیثباتی گسترده، هراس از آینده جهان بیشتر شده است. شتی، دبیرکل این سازمان بر این باور است که جهان حالا به صداهای شجاعی نیاز دارد؛ قهرمانانی عادی که در برابر بیعدالتی و سرکوب میایستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.