به نام آن آفریننده
شادی تاکی، طراح گرافیک و پژوهشگر: بار دیگر دیوارهای موزه گرافیک ایران را آینهای کردهایم برای بازتاب گذشتههایی نهچندان دور از آنچه پیشگامانمان در دهههای 20 و 30 خورشیدی برای ساختن فرهنگ و هنر سرزمینشان آفریدهاند. سالهایی که تاریخنگاران در کتابهای مختلف از سختی اشغال ایران به دست متفقین میگویند و آسیبهای جنگ جهانی دوم بر اقشار مختلف مردم، از چگونگی سقوط پهلوی اول و رویدادهای شهریور 1320 و همچنین قراردادهای شرکت نفت ایران و انگلیس در این دهه تا رویداد مهم ملیشدن صنعت نفت؛ تاریخنگاران شرح میدهند دهه 30 در چه شرایط سیاسی و اجتماعی برای مردم ایران آغاز شد، دولت مصدق چه کرد و کودتای 28 مرداد سال 1332چه پیامدهایی را در پی داشت و چرا... . اما موزه ما در نمایش این دوران، برای تماشاگرانش آینه را به دیگرسو میچرخاند و بازتابی تازه و چشمنواز در برابرشان نمایان میکند. پوسترها، نشانهها، آگهیهای تبلیغاتی مجلهها و روزنامههای مختلف، جلد کتابهای داستان، شعر و ترجمههایی از زبانهای گونهگون، همهوهمه بهوضوح یا در لفافه بازتابی از رویدادهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دهههای 20 و 30 خورشیدی را نمایش میدهند و گاه تماشاگران خود را رها از تاریخ تکرارشونده در کتابها، به زندگی توده مردم میکشانند و آینهای از افکار، سلایق، پیشرفت و فرهنگ پداران و مادران ایران امروز را در برابرشان قرار میدهند. پوسترهای طراحیشده برای بهداری، نگرانیها، کمبودها و نیاز به آگاهی اجتماعی را روایت میکنند؛ پوستر فیلمهای ساختهشده در آن دوران با ترکیب بندیهای پرعنصر و نمایش شخصیتهای محبوب، نگاه تماشاگران را به خود جلب میکنند و از سلیقه، علاقه عمومی مردم و همچنین دانش و زاویه نگاه فیلمسازان و طراحانشان سخن میگویند. دراینمیان شاید نشانهها حرفهای بیشتری برای بازگویی تاریخ دارند! نشانههای انتشارات، بانکها، دانشگاهها، کارخانهها و حتی دفترهای تبلیغاتی و گروههای هنری، نمایشی هستند از گامهای نخستین مردمان این سرزمین برای ورود به عرصههای جدیدی از فرهنگ، دانش، اقتصاد و هنر، حتی نشانه «شیرِ نگهبانِ مشعل» [شرکت ملی نفت ایران] بازتابی صریح از رویدادهای سرنوشتساز آن سالها در عرصه سیاست است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.