|

دريچه

نیاز حیاتی فضای سایبری فضای سایبری، با دارابودن‌ میلیاردها کاربر متصل به ابزاری مانند رایانه‌ها، تلفن‌های همراه و تبلت‌ها، به هیچ‌وجه با فضای بین‌الملل که شامل تعداد محدودی کشور می‌شود، قابل قیاس نیست. به‌جرئت می‌توان گفت نقشی که اینترنت در شکل‌دهی به جوامع مدنی و اقتصاد جهان ایفا می‌کند، با انرژی هسته‌ای یا هیچ عامل دیگری برابری نمی‌کند. همین گستردگی تأثیرگذاری، سبب توسعه غیرقابل کنترل فناوری‌های این حوزه، در اقصی نقاط جهان شده است. در بستر فضای مجازی، نه‌فقط دولت‌ها می‌توانند مؤثر باشند، بلکه گروه‌های مستقل با سطح معینی از مهارت نیز، می‌توانند از قابلیت‌های عملیاتی وسیعی برخوردار باشند. از سوی دیگر، فقدان نظارت کارآمد و تعداد بالای کاربران، ردیابی تهدیدات و حملات سایبری را نیز مشکل می‌کند. به عبارت دیگر، بسیاری از کارشناسان امنیت سایبری، معتقدند اداره فضای سایبری باید به دسته‌ای نامرئی سپرده شود و سازوکارهای این حوزه، به گونه‌ای تعبیه شود که از ظهور و بروز جرائم و حملات سایبری در مقیاس خرد و کلان، جلوگیری شود. فضای مجازی به طور فزاینده‌ای به محیطی شبیه غرب وحشی آمریکا، بدون هیچ کلانتر یا مرجع قانونی کارآمد، بدل شده است. تنها قوانین بسیار اندکی به‌منظور محدودکردن فعالیت‌ها در فضای مجازی تدوین‌ شده است که عموما فاقد ضمانت اجرائی هستند. با وجود همه تدابیر اندیشیده‌شده، حملات و عملیات اختلال سرویس توزیع‌شده در سال‌های اخیر رشد فزاینده‌ای داشته است. درحال‌حاضر، تمرکز دولت‌ها باید بر ایجاد ترتیباتی بین‌الملل معطوف باشد که سبب تشویق اعضای جامعه جهانی به استفاده مشروع و مجاز از فضای سایبری شود و تمایل بالقوه موجود برای ارتکاب جرم سایبری را کاهش دهد. در حالت ایده‌آل، این برنامه‌ریزی‌ها می‌تواند به ایجاد سیستمی یکپارچه و به‌هم‌پیوسته منجر شود؛ سیستمی که در ماهیت می‌تواند اقدامات نظارتی دولت‌ها بر شهروندان، جاسوسی‌های تجاری و مالی، نقض مالکیت معنوی و بسیاری از اقدامات مشابه را که کشورها در زمان صلح، به صورت ناشناس مرتکب می‌شوند محدود کند. در چنین سیستمی، استثناهایی نیز باید برای مبارزه با تروریسم و اقدامات سایبری دفاعی نیز، در نظر گرفته شود. با وجود همه طرح‌های موجود، جهان همچنان با اینترنت آزاد، امن، قابل اعتماد و سازگار، که ایالات متحده در سال 2011 وعده آن را به جهانیان داده بود، فرسنگ‌ها فاصله دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.