|

مجید انصاری در مراسم چهلم آیت‌الله:

هاشمی همه را حلال کرد اما آثار بدگویی‌ها می‌ماند

شرق: مراسم اربعین آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در حرم امام خمینی(ره) با حضور اعضای بیت امام، خانواده آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و شخصیت‌های کشوری پنجشنبه بعدازظهر برگزار شد. سخنران این مراسم مجید انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهوری، بود. معاون حقوقی رئیس‌جمهوری گفت: «آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی نه در هنگامه‌ای که در بالای تریبون نماز جمعه در برابر سیل احساسات پاک مردم و شعارهایی که در حمایت از او سر داده می‌شد، خود را می‌باخت و نه در زمانی که در معرض اصابت تیرهای تهمت و تخریب قرار می‌گرفت، از مسیر اعتدال، انصاف، طمأنینه و آرامش خارج می‌شد. ثمره این اخلاص آن شد که توانست از لحظه لحظه عمر خود حداکثر استفاده را ببرد». او با تأکید بر اینکه باید رنج‌های آقای هاشمی را از سلول‌های موزه عبرت بپرسید، گفت: «ایشان از این زندان به آن زندان و از این محل به آن شهر در فرار و گریز و همسر بزرگوارشان کنارشان بودند؛ این زن قهرمان، بار اداره زندگی و آرامش‌بخشیدن به آیت‌الله را به دوش می‌کشید». عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام افزود: «پس از پیروزی انقلاب اولین کسی که مورد اعتماد امام است هاشمی است و چند نفر که هسته اولیه شورای انقلاب را تشکیل می‌دهند. از آن روز به بعد هاشمی بی‌قرارتر مي‌شود و روزی را به استراحت نمی‌گذراند و به‌عنوان مؤسس قوه‌ مقننه و اولین رئیس آن بنیان‌هایی می‌گذارد که امروز مجلس هرچه دارد از او دارد. تا چهارشنبه مجلس را اداره می‌کرد و عصر چهارشنبه تا صبح شنبه راهی جبهه‌ها می‌شد و از این سنگر به آن سنگر برای رفع نیازها و هماهنگی میان رزمندگان می‌رفت. هاشمی کانون امید به مبارزان و مدیران کشور بود». او بیان کرد: «در شرایطی که جنگ در کشور ما شرایطی بحرانی را به وجود آورده با همت و فداکاری آیت‌الله هاشمی و از خودگذشتگی ایشان بود که این جنگ به پایان رسید. گذشتن از جان سخت است اما سخت‌تر از آن گذشتن از آبروست. آقای هاشمی برای پایان جنگ آبرویش را در میان گذاشت و زخم‌زبان‌های بسیاری را برای ادامه راه انقلاب تحمل کرد». انصاری گفت: «هرگاه کارشناسی در نزد آیت‌الله هاشمی می‌خواست سخن بگوید دست و پایش را گم می‌کرد چراکه معروف بود نزد ایشان نمی‌توان حرف بی‌حساب زد و آمار بی‌هدف ارائه داد. ایشان همیشه سؤال‌های دقیقی می‌پرسید و درباره هر موضوعی بسیار فکر می‌کرد و ساعت‌ها در تنهایی‌اش نسبت به آینده کشور و برون‌رفت از مشکلات تفکر می‌کرد. او اهل گوش‌دادن به سخنان دیگران بود و من این خصوصیت ایشان را سال‌ها بود که می‌دانستم. ایشان همواره به سخن مشاوران، مدیران و اعضای شوراهای بالادستی گوش فرا می‌داد». انصاری افزود: «من 15 سال در مجمع تا روز 19 دی ماه و ساعت 12 ظهر در خدمت ایشان بودم و همه اعضای مجمع اذعان داشتند که آیت‌الله هاشمی با حوصله و با دقت بسیار همه حرف‌های حاضران را می‌شنید، آن‌قدر که حوصله دیگران از صبر و تحمل ایشان سر می‌رفت. آیت‌الله هاشمی تا زمانی که کسی صحبتی داشت، به او اجازه می‌داد حرفش را بگوید و در مقابل کمتر سخن می‌گفت و بیشتر سؤال می‌کرد». او با اشاره به نقش مؤثر آیت‌الله هاشمی بعد از رحلت امام در تعیین و استقرار رهبری افزود: «نقش آیت‌الله هاشمی بعد از رحلت امام در استقرار رهبری و استحکام ولایت فقیه هم‌سنگ تمام زحمت‌ها و برخی ادعاهایی است که ممکن است عده‌ای داشته باشند. آقای هاشمی به همراه مرحوم سیداحمد خمینی و نیز با همراهی مرحوم آیت‌الله موسوی‌اردبیلی کاری کارستان کردند و کشور را از بروز بحران احتمالی بیرون کشانیدند و بعد از آن 27 سال پای عهدی که از بین‌الحرمین کربلا شروع شده بود، استوار ماند و مشاوری امین برای رهبری بود. نقش آیت‌الله هاشمی در دفاع از حقوق و آزادی‌های مشروع مردم و صیانت از آرای ملت در تاریخ ایران ثبت شده است». انصاری با بیان اینکه صبر آیت‌الله هاشمی بی‌نظیر و برخاسته از ایمان و اخلاص بود، گفت: «گاهی به ایشان می‌گفتند آیا این همه تهمت شما را از ادامه مسیر خسته نمی‌کند؟ که ایشان در جواب می‌گفت عزیزان من دل جای خدا و اولیای الهی است و قلب مؤمن مانند عرش رحمان است که نباید در آن کینه و لجاجت راه داد. بنابراین شما نیز همه را حلال کنید و اگر کسی به شما بدی کرد، برایش طلب استغفار کنید چراکه من همه کسانی را که بدی به من کرده‌اند، حلال کردم». معاون حقوقی رئیس‌جمهوری افزود: «درست است که هاشمی بزرگ همه را حلال کرد اما آثار تخریب‌ها و بدگویی‌ها بر جای می‌ماند و در اعتقاد جوانان تأثیر می‌گذارد. چه بسیار کسانی که آقای هاشمی را نمی‌شناختند اما با همین تخریب‌ها ذهنیتشان نسبت به ایشان خراب شد. همان‌گونه که آثار بداخلاقی‌ها علیه شهید بهشتی، در جامعه باقی ماند. امروز نیز چنین شرایطی وجود دارد و عده‌ای از شبکه‌های اجتماعی برای نشر اکاذیب و تهمت‌ها استفاده می‌کنند درحالی‌که باید از ابزار علم در جهت رشد فضایل اخلاقی و زدودن رذایل اخلاقی استفاده و اخلاق و انصاف را جایگزین تهمت‌ها و دروغ‌ها کرد». او گفت: «آقای هاشمی تا روز آخر از دولت و شخص رئیس‌جمهور به‌عنوان منتخب مردم حمایت قاطع داشتند، مشورت‌های دلسوزانه می‌دادند و گاهی ایشان به آقای دکتر روحانی می‌فرمودند که آقای روحانی چقدر صبور هستید؟ شما در برابر این همه فشارها، تهمت‌ها و کارشکنی‌ها نبریدید؟ جواب آقای روحانی هم مثل جواب آقای هاشمی به ما بود و با لبخندی از کنار این سؤال می‌گذشتند». حسن خمینی، علی لاریجانی، رئیس دفتر مقام معظم رهبری، جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهوری، هاشمی‌شاهرودی، دادستان کل کشور، محمدجواد ظریف، محسن رضایی، محمدرضا عارف، عبدالله جاسبی، عبدالله نوری، محمود علوی، فیض‌الله عرب‌سرخی، محمد نهاوندیان، علی یونسی، علی جنتی و دیگر چهره‌های لشکری و کشوری در مراسم چهلم هاشمی حضور داشتند.

آیت‌الله جوادی‌آملی: هاشمی صحابی صادق صالح صابر امام بود در جامعه ما، برکات فراوان هست. اختلاف یک وسیله رحمت است که اختلاف امتی رحمه، ما باید تلاش و کوشش کنیم این اختلاف را نظیر اختلاف لیل و نهار بدانیم که از آن بهره بگیریم. نه اینکه خدای نکرده اختلاف را به مخالفت تبدیل کنیم، مخالفت را به معاندت تبدیل کنیم، آن دو امر مخالفت و معاندت برای برون‌مرزی‌هاست، ما در داخله خود این اختلاف را که بحث به ظاهر اختلاف است، باید به فرصت تبدیل کنیم. ما وقتی یک میزانی داریم، میزانی از قسط و این میزان یک اختلافی دارد، این اختلاف صددرصد حق است، این اختلافی است که هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید اینها چرا با هم نمی‌سازند. اگر سنگ بیشتر از نان باشد، این کفه می‌رود بالا؛ این می‌گوید نمی‌آیم، حق با این است، اگر نان بیشتر از سنگ است، این کفه می‌رود بالا، این می‌گوید نمی‌آیم، حق هم با او است، چون هر دو می‌خواهند عدل برقرار باشد. ما چنین اختلافی می‌توانیم داشته باشیم. دو چیز مانع این است که این اختلاف صددرصد حق و مقدس و منزه را تیره ‌کند. یکی اینکه من اینم، یکی اینکه تو آنی، ما راه داریم. با شرح صدر می‌توانیم اختلاف را اختلاف نگه داریم، نگذاریم به مخالفت تبدیل شود وگرنه به معاندت تبدیل می‌شود، سر از معاندت در می‌آورد. ما شهریور سال 1334 وارد قم شدیم، اولین برخورد ما با مرحوم آیت‌الله هاشمی در درس امام رضوان‌الله علیه بود. ایشان اینجا به‌عنوان یک طلبه فاضل در درس امام شرکت می‌کرد. امام هم یک شخصیت جامع‌الاطراف بود. نه جامع‌الاطراف حوزوی، بلکه جامع‌الاطراف جهانی، در حوزه بعضی از آقایان فقه و اصول خوب خواندند، مجتهد بودند، از فلسفه و کلام خبر نداشتند، بعضی‌ها فلسفه و کلام خوانده بودند، فقه و اصولشان جامع نبود. بعضی‌ها در عرفان کار کردند، در فقه و اصول یا فلسفه خیلی قوی نبودند. امام در همه اینها جامع بود؛ این هم یک مطلب. جمع بین چند رشته دو قسم است؛ بعضی‌ها مقداری از آن رشته، مقداری از این رشته، هم درس فقه و اصول خوانده هم حکمت خوانده، هم عرفان خوانده اما همه به صورت متجزی‌بودن در می‌آید. اصطلاحا از این‌گونه افراد تعریف می‌کنند؛ این بین معقول و منقول جمع کرده، ولی جمع مکثر نه جمع سالم، آن کسی که در همه این رشته‌ها صاحب‌نظر باشد، او را می‌گویند بین این معقول و منقول و عرفان و اینها جمع سالم یعنی در هر سه رشته مجتهد بود. امام بین فقه و اصول و فلسفه و عرفان جمع سالم کرده، یعنی مجتهد بود، صاحب‌نظر بود در این رشته‌ها؛ این یک مطلب، این را یک انسان جامع حوزوی می‌کند. اما آنچه در امام بود و در دیگران بسیار ضعیف بود یا اصلا نبود، آن جامعیت جهان‌شمولی او بود. قرآن کریم از چنین انسان جهان‌شمولی که مظهر ذات اقدس اله قرار می‌گیرند به‌عنوان شدیدالقوی یاد می‌کند. حالا به این می‌رسیم ان‌شاء‌الله که خیلی‌ها پیش امام درس خواندند، به ‌عنوانی که فقیه است، به‌عنوانی که اصولی است، به‌عنوان اینکه حکیم است، به‌عنوان اینکه عارف است درس خواندند، اما هاشمی پیش امام به‌عنوان اینکه شدیدالقوی است درس خوانده؛ علمه الشدیدالقوی، این توضیح می‌خواهد. تفصیل می‌خواهد. امام رضوان‌الله علیه شاگردان متعددی داشت، فقه و اصول می‌گفت، در بعضی جلسات خصوصی عرفان می‌گفت، در بعضی جلسات فلسفه می‌گفتند، شاگردان خاصی داشتند. مرحوم آیت‌الله هاشمی ضمن اینکه فقه و اصول را خدمتشان می‌خواندند امام به‌عنوان علمه شدیدالقوی رویشان کار کرده و این هم شاگرد متعلم استاد شدیدالقوی بود. این زندان‌رفتن را، شکنجه‌شدن را، دشواری‌ها را تحمل‌کردن و صبوربودن و دشنام را شنیدن و اختلاف را به مخالفت تبدیل‌نکردن، مخالفت را به معاندت تبدیل‌نکردن، پیش این علمه شدیدالقوی خواندند. این با درس و بحث حاصل نمی‌شود. اینکه عرض کردیم این صحابی صادق و صالح و صابر بود، برای اینکه این را شنید که معلمش شدیدالقوی بود او را خوب تربیت کرده است. خیلی از ماها، خدمت امام هر کدام گوشه‌ای از فرمایشات امام را یاد گرفتیم اما شدیدالقوی‌بودن کار دیگری است. این کلمه شدیدالقوی که در بحث معراج وجود مبارک پیغمبر صلی‌الله علیه و آله و سلم مطرح است، در درجه اول اولا و بالذات شدیدالقوی ذات اقدس اله است. اگر کسی خواست یک آیه را بفهمد، یک روایت را بفهمد این دو تا چراغ باید دستش باشد، السباق، السیاق، تا بفهمد راهش چه می‌خواهد بگوید. وقتی گفتند شدیدالقوی دارد درس می‌گوید یعنی چه؟ یعنی هاشمی می‌پرواند نه فقیه اصولی، این هم فقه دارد، هم اصول دارد، هم مبارزه دارد، هم انقلاب دارد، هم صبر دارد، هم حوصله دارد. شدیدالقوی شدیدالقوی می‌پروراند، یک حکیم حکیم تربیت می‌کند، یک فقیه فقیه تربیت می‌کند. یک مهندس مهندس تربیت می‌کند. این است که ما تعارف نکردیم. او واقعا صحابی صادق صالح صابر امام رضوان‌الله علیه بود. امام بما انه شدیدالقوی او را تربیت کرده، جلسات خصوصی که داشتند دیگران حضور نداشتند. از طرف امام هشت سال فرمانده جنگ باشد، امام تربیت کرده، شدیدالقوی نباشد، فرمانده جنگ نمی‌شود. چون شدیدالقوی است، چهار تا اهانت را تحمل می‌کند. این سخت نیست والا شدیدالقوی نیست. الان هم نتیجه‌اش را می‌بینید. شما بعد از تشییع امام تشییعی به این جلال و شکوه ندیدید. همه با خلوص آمدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.