تکرار سناریوی لیبی در سوریه
شاید بسیاری از اینکه موضوع ایجاد منطقه امن در سوریه بعد از شش سال از آغاز بحران مجددا بر سر زبانها افتاده، تعجب میکنند. اکنون صحبتها درباره ایجاد منطقه امن، در سایه تحولات زیادی صورت گرفته که ازجمله آن کاهش تعداد آوارگان سوری، پیشروی ارتش سوریه در مناطق مختلف، خروج جبهه النصره از «وادیبردی» و تشدید درگیریها میان احرارالشام و گروه تازهتأسیس «هیئت آزادی شام» در ادلب است. عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه مستقل رأیالیوم، در گزارشی درباره ایجاد منطقه امن در شمال سوریه، مینویسد: صحبت درباره ایجاد منطقه امن در سوریه مسئله جدیدی نیست؛ اما مسئله جدید این است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور جدید آمریکا، در گفتوگوی تلفنی با ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان، مجدد این بحثها را بر سر زبانها انداخت. دو طرف در این گفتوگوی تلفنی با ایجاد مناطق امن در سوریه و یمن توافق کردهاند. ولید معلم، وزیر خارجه سوریه، در دیدارش با فیلیپو گراندی، کمیسیونر امور پناهندگان سازمان ملل، تأکید کرد هرگونه تلاش برای ایجاد منطقه امن در سوریه بدون هماهنگی دمشق، نقض حاکمیت سوریه محسوب میشود و عواقب خطرناکی دارد. وی از همه آوارگان سوری خواست به کشورشان بازگردند. در این میان، مسئله حائز اهمیت صحبتهای سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، است؛ او گفت: مسکو آماده بررسی طرح دونالد ترامپ برای ایجاد مناطق امن به شرط موافقت دمشق است. کاملا طبیعی است که دمشق با ایجاد چنین مناطقی موافقت نمیکند؛ چراکه از اهداف پشت پرده آمریکا خبر دارد، دمشق نگران تکرار سناریوی لیبی است؛ زمانی که ناتو به فرماندهی آمریکا و با نقشه مشترک فرانسه و انگلیس از ایجاد مناطق امن در شهر بنغازی به بهانه محافظت از غیرنظامیان برای بهراهانداختن کشتار و سرنگونی نظام معمر قذافی، دیکتاتور سابق لیبی و غرقکردن این کشور در تنشی خونین، استفاده کرد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، نیز همین اظهارات را تکرار کرد. وی گفت: نیروهای «سپر فرات» ترکیه بعد از آزادی شهر الباب و ایجاد مناطق امن در آن، برای سرنگونی نظام سوریه در دمشق گام برخواهند داشت؛ اما ترکیه اظهاراتش را بعد از فشارهای روسیه پس گرفت. بسیاری معتقدند ایجاد مناطق امن، مقدمهای برای تقسیم سوریه به دولتها و مناطق خودگردان بر اساس اصول طایفهای و نژادی خواهد بود. پیشنویس قانون اساسیاي که روسیه بین شرکتکنندگان در نشست آستانه توزیع کرده بود، شک و تردید و نگرانیهاي مقامات سوریه را بیشتر کرد؛ بهویژه اینکه برخی از بندهای آن هویت عربی را از سوریه میگیرد. مناطق امن در بنغازی به بهانه محافظت از جان ساکنانش و باقیماندن مردم لیبی در داخل مرزهای این کشور ایجاد شد؛ اما آنچه اتفاق افتاد، این بود که نیمی از مردم این کشور در مصر یا تونس آواره شدند و در شرایط اجتماعی و اقتصادی بسیار سختی زندگی میکنند؛ مردم بزرگواری که کشورشان دارای منابع نفتی فراوان است. ما معتقد هستیم هیچ عاقلی نميخواهد چنین سرنوشتی داشته باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.