|

عقب‌نشینی آمریکا از راه‌حل دودولتی برای مناقشه اسرائیل و فلسطین

روی موج تندروی

یکی از مقام‌های کاخ سفید در اظهارنظری که نشان‌دهنده تغییری عمده در سیاست آمریکاست، می‌گوید راه‌حل دودولتی احتمالا تنها گزینه ممکن برای حل مناقشه اسرائیل و فلسطین نیست. این اظهارنظر زمانی مطرح شد که نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس‌جمهوری ایالات متحده آماده اولین دیدار خود پس از انتخاب دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری می‌شدند. ترامپ می‌گوید به باور او امکان دستیابی به صلحی دیرپا وجود دارد و این امر را «توافق نهایی» می‌خواند. همچنین در پی وخامت روابط اسرائیل و آمریکا در دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما، ترامپ اعلام کرده که قاطعانه از اسرائیل حمایت می‌کند. رئیس‌جمهوری پیشین ایالات متحده منتقد سرسخت شهرک‌سازی یهودی‌ها در کرانه باختری و شرق بیت‌المقدس بود که فلسطینی‌ها مدعی هستند دولت آینده آنها در این مکان برپا خواهد شد. در چندین دهه دولت‌های متوالی آمریکا از راه‌حل دودولتی حمایت کرده‌اند؛ ایده‌ای که براساس آن دولت مستقل فلسطینی در جوار اسرائیل تشکیل می‌شود. اما روز سه‌شنبه، یک مقام ارشد کاخ سفید که نامش ذکر نشده، اعلام کرد آمریکا از هر نوع توافق صلح نهایی بین اسرائیل و فلسطین حمایت خواهد کرد؛ اظهارنظری که گویای عقب‌نشینی آمریکا از اصرار دیرینه‌اش بر راه‌حل دودولتی است. این مقام رسمی ناشناس گفت: «راه‌حل دودولتی که صلحی به ارمغان نمی‌آورد، هدفی نیست که همه به دنبال رسیدن به آن باشند». به گفته این مقام آمریکایی: «هدف ما صلح است، حالا اگر احزاب می‌خواهند این صلح در قالب راه‌حل دودولتی باشد یا هرچیز دیگری». راه‌حل دودولتی از چه قرار است؟ «راه‌حل دودولتی» برای پایان دهه‌ها درگیری دیرینه میان اسرائیل و فلسطین، هدفی است که از سوی رهبران آنها و جامعه بین‌المللی اعلام شده است. این طرحی است که براساس آن، دولت مستقل فلسطینی در مرزهای پیش از سال 1967 در کرانه باختری، نوار غزه و شرق بیت‌المقدس، به طرزی مسالمت‌آمیز در کنار اسرائیل ایجاد می‌شود. سازمان ملل متحد، اتحادیه عرب، اتحادیه اروپا، روسیه و آمریکا (تاکنون) به طور معمول تعهد خود به این مفهوم را اعلام کرده‌اند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مقامات وزارت خارجه آمریکا از هرگونه تغییر سیاستی در این زمینه بی‌اطلاع بوده‌اند و به دنبال توضیح روشن کاخ سفید هستند. مقامات فلسطینی هم در پی اظهارنظرهای جدید مقامات ایالات متحده سردرگم شده‌اند و حنان عشراوی، عضو کمیته اجرائی سازمان آزادی‌بخش فلسطین هم به خبرگزاری فرانسه گفته است: «این استراتژی مسئولانه‌ای نیست و در خدمت آرمان صلح قرار نمی‌گیرد». حسام زملط، یکی از مشاوران محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین هم گفت: «راه‌حل دو دولت چیزی نیست که ما تازه به آن رسیده باشیم». جرمی بوئن، خبرنگار بی‌بی‌سی در حوزه خاورمیانه می‌گوید: تندروهای اسرائیلی می‌خواهند دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ایده دودولتی را رها کند چراکه آنها معتقدند زمینی که برای تشکیل دولت فلسطین موردنیاز است، باید بخشی از خاک اسرائیل باشد. خطرات و فرصت‌ها دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو پیش‌تر با یکدیگر ملاقات کرده و هر دو از داشتن رابطه‌ای خوب سخن گفته بودند. نتانیاهو هم‌زمان با سفر به آمریکا گفت که او و دونالد ترامپ درباره خطرات و فرصت‌های منطقه اتفاق نظر دارند. نتانیاهو ایران را تهدید شماره یک اسرائیل می‌خواند و پس از دور جدید تحریم‌های ترامپ علیه تهران در پاسخ به آزمایش موشک بالستیک، از «کشورهای مسئول» خواست که از ترامپ پیروی کنند. ایران هم متعاقبا موجودیت اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد و خواستار ریشه‌کن‌کردن نامش شده است. ترامپ توافق هسته‌ای سال 2015 با ایران را «توافقی وحشتناک» نامیده است. موضع ترامپ درباره شهرک‌سازی اسرائیل انتخاب دونالد ترامپ را فرصتی برای بهبود روابط خود با آمريكا می‌بیند. بعد از آنکه ترامپ نشان داد رویکرد صبورانه‌تری نسبت به شهرک‌سازی‌های اسرائیل دارد، تل‌آویو برنامه شهرک‌سازی‌های جدید در کرانه باختری و شرق بیت‌المقدس را گسترش داد. هرچند اندکی بعد از آن، رئیس‌جمهوری آمریکا درباره این موضوع ابراز نگرانی کرد و گفت پیشروی شهرک‌سازی‌ها را برای روند صلح سازنده نمی‌داند. اما در همان زمان کاخ سفید اعلام کرد که وجود شهرک‌ها را مانعی برای صلح نمی‌داند. بیش از 600 هزار یهودی در حدود 140 شهرکی زندگی می‌کنند که از زمان اشغال سال 1967 اسرائیل در کرانه باختری و شرق بیت‌المقدس ساخته شده‌اند. تحت قوانین بین‌المللی این شهرک‌سازی‌ها غیرقانونی است، هرچند اسرائیل مخالف این موضوع است. منبع: بی‌بی‌سی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.