|

درباره اهمیت سلامت روان

افسردگی را بپذیریم

مسعود‌ احمدزاداصل. روان‌پزشک، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

سلامت روان یکی از جنبه‌های مغفول‌مانده سلامت انسان است که به خاطر عوامل بسیاری از جمله اطلاعات ناکافی از علل ایجاد بیماری و روش‌های درمان آن، به اندازه دیگر بیماری‌ها و عوامل تهدیدکننده سلامتی به آن پرداخته نشده است. با این حال یکی از عوامل مهم دیگری که منجر به توجه ناکافی به اختلالات روان‌پزشکی شده، نگاه جامعه و مردم به این بیماری‌هاست که افراد مبتلا به آنها را غیرعادی، ضعیف و ناتوان می‌بیند و این باعث می‌شود برخی از افرادی که از افسردگی، اضطراب و دیگر ناراحتی‌های روان رنج می‌برند به‌صورت ناخودآگاه بیماری خود را به صورت دیگر مثل دردهای جسمی مبهم نشان دهند که به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهد و این امر منجر به مراجعات مکرر به پزشکان مختلف بدون بهبودی بارز می‌شود. همچنین انگ بیماری روانی منجر به اجتناب افراد دارای این بیماری‌ها از مراجعه به روان‌پزشکان و روان‌شناسان یا دریافت کمک از اطرافیان و دوستان می‌شود. برای داشتن جامعه‌ای بهتر و کمک به دیگران برای کاهش رنج‌های ناشی از بیماری‌های روان از جمله افسردگی لازم است وجود این بیماری را بپذیریم. همان‌گونه که انسان‌ها به دیابت، فشارخون و مشکلات تیرویید مبتلا می‌شوند، به همان دلایل و به همان میزان ممکن است به بیماری‌هایی که عملکرد ذهن و روان را مختل می‌کنند، مبتلا شوند. این امر نشانه ضعیف‌بودن نیست یا بدتر از آن همان‌گونه كه در سال‌های جاهلیت و قرون وسطی گفته می‌شد نشانه گناهکاربودن بیماران نیست. شاید آنچه ما را از این بیماری‌ها و افراد مبتلا به آن هراسان می‌کند ناشناخته‌بودن نسبی علت و درمان آنهاست که آن هم امروزه به لطف پیشرفت‌های علمی اطلاعات بسیاری درباره آنها داریم و می‌توانیم بگوییم افسردگی مانند کم‌کاری تیرویید و دیابت یک بیماری است که اگر به‌موقع تشخیص داده و به‌صورت مناسب درمان شود، رنج ناشی از آن برای خود بیمار، خانواده‌اش و در مقیاس بزرگ‌تر جامعه بسیار کمتر خواهد شد. به خاطر داشته باشیم رنج ناشی از بیماری‌های روانی مانند افسردگی برخلاف درد ناشی از بیماری‌های جسمی به‌سادگی قابل مشاهده نیست و باید با همدلی و رابطه مناسب سعی کنیم درک خوبی از بیماران داشته باشیم. خانواده بیماران به‌ویژه در انواع شدید بیماری‌های خلقی مانند اختلال دوقطبی بسیار رنجور هستند و نیاز به کمک دارند تا بتوانند هم به عزیزان مبتلا به بیماری و هم به خودشان کمک کنند و برای این کار نیازمند درک مناسب، اجتناب از مقصردانستن و انتقاد بیجا از آنها، حمایت روانی و بیشترکردن ارتباطات اجتماعی با آنها هستند. لازم است کمک کنیم افراد مبتلا شغل مناسبی پیدا کنند که با سطح توانایی‌های آنها تناسب داشته باشد و نیز سعی در کاهش استرس در آنها داشته باشیم. مبتلایان به این بیماری‌ها مانند مبتلایان به بسیاری دیگر از بیماری‌های مزمن لازم است به مدت طولانی درمان‌های دارویی دریافت کنند و این به معنی وابستگی به داروها نیست. کمک‌های غیردارویی مانند مشاوره و روان‌درمانی نیز در کنار دارو (و در موارد خفیف، معادل دارو) در بهبود بیماران مؤثر است. از هم‌اکنون اگر احساس بی‌حوصلگی، کاهش انرژی و خستگی، اختلال خواب و اشتها، لذت‌نبردن از زندگی کردیم یا آرزوی مرگ به سراغمان آمد یا نوسان خلق و انرژی زیادی داریم که منجر شده در روابط بین‌فردی، کاری و اجتماعی خود دچار مشکل شویم، به پزشک خانواده، روان‌پزشک یا روان‌شناس مراجعه کرده و درخواست کمک کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.