|

در آستانه نشست «آستانه»، دمشق برای تبادل زندانی با شورشیان اعلام آمادگی کرد

تبادل هم‌زمان آتش و اسیر

شش سال از جنگ سوریه می‌گذرد و درحالی‌که بسیاری از شهرهای این کشور به ویرانه بدل شده‌اند و شهروندان زیادی رمق و امید خود برای بازگشت زندگی به روال عادی را از دست داده‌اند، جنب‌وجوش‌ها برای صلح شدت‌ گرفته است. فضاي سیاسی و میدان‌داری گروه‌های تروریستی نظیر داعش در سوریه، پای بسیاری از کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را به سوریه کشانده و ازهمین‌رو پیروزی «بشار اسد»، پیروزی هم‌پیمانان اوست و امتیازگیری برخی گروه‌های مخالف هم در واقع امتیازدهی به کشورهای حامی آنهاست؛ به همین دلیل است که کشورهایی مانند روسیه، ایران و ترکیه در مذاکرات اخیر آستانه حضور تأثیرگذار و پررنگی داشته‌اند و هرکدام از جانب یک طرف درگیری چانه‌زنی می‌کردند. به‌دلیل چنددستگی طرفین درگیری در سوریه رسیدن به توافق نهایی و پایان این جنگ ویرانگر، نزدیک به‌ نظر نمی‌رسد؛ اما نشانه‌های توافق هرچند کوچک و ناچیز کم‌کم دیده می‌شود. روز گذشته و در آستانه سومین دور مذاکرات صلح سوریه در آستانه، پایتخت قزاقستان، دولت سوریه در حرکتی اعتمادساز، اعلام کرد آماده تبادل زندانیان با گروه‌های شورشی است. با‌این‌همه برخی تحلیلگران در اهمیت این گام شک دارند، چراکه به گفته آنها این‌دست تبادل‌ها پیش‌تر هم انجام شده بود؛ اما تأثیر چندانی بر اعتماد دو طرف به یکدیگر نداشت. دولت سوریه در گذشته هم تحت ‌نظارت هلال احمر سوریه و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، با طیف گسترده‌ای از گروه‌های شورشی، زندانی تبادل کرده بود. این ماه، در حرکتی نادر، دولت و گروه‌های شورشی سوری ده‌ها زندانی و گروگان زن را تبادل کردند؛ برخی از این زنان با فرزندان خود در استان «حما» در شمال غربی سوریه زندانی بودند. به گفته یک منبع رسمی در سوریه آمادگی دولت اسد برای تبادل زندانیان در راستای تلاش‌های صورت‌گرفته برای نشست آتی آستانه است. روسیه، ترکیه و ایران که از ماه گذشته سازوکاری سه‌جانبه برای به‌اجرادرآوردن آتش‌بس در سوریه ایجاد کرده‌اند، قرار است فردا (چهارشنبه) بار دیگر در پایتخت قزاقستان با یکدیگر دیدار کنند. این خبر را وزارت امور خارجه قزاقستان اواخر هفته گذشته اعلام کرد و گفت از دولت و هیئت مخالفان سوری هم دعوت شده در روزهای 15 و 16 فوریه (27 و 28 بهمن) برای شرکت در نشست به آستانه سفر کنند. هدف نشست‌های آستانه در اصل تحکیم آتش‌‌بسی بود که از اواخر ماه دسامبر در سوریه اجرا شد؛ اما آتش‌بس رفته‌رفته در ماه گذشته شکسته شد و دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردند. یکی دیگر از اهداف مهم مذاکرات آستانه، هموارکردن راه مذاکرات صلح ژنو هم بود، هدفی که تاکنون محقق نشده است. برقراری آتش‌بس یک‌و‌نیم‌ماهه آن‌طور که «میخائیل بوگدانف»، معاون وزیر خارجه روسیه، روز گذشته اعلام کرد، هیئت‌های حاضر در مذاکرات آتی آستانه بر آتش‌بس یک‌و‌نیم‌ماهه در سوریه تمرکز خواهند کرد. این مقام روس به خبرنگاران گفت: هدف ما از انجام این نشست در آستانه تقویت آتش‌بس در چارچوب توافق‌های امضاشده میان گروه‌های مسلح شورشی سوریه و دولت دمشق است. بر پایه فهرست دعوت‌شدگان برای سومین دور مذاکرات در آستانه که وزارت خارجه قزاقستان منتشر کرده، هیئت نمایندگان دولت و مخالفان مسلح هم دیده می‌شوند، هرچند بعید به نظرمی رسد دو طرف به‌طور مستقیم با یکدیگر گفت‌و‌گو کنند. وزارت امور خارجه قزاقستان روز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد: در نشست «آستانه 3» هیئت‌های ایران، روسیه و ترکیه، دولت سوریه، نمایندگان مخالفان مسلح، «استفان دی‌میستورا»، نماینده دبیر کل سازمان ملل در سوریه و نمایندگانی از آمریکا و اردن نیز شرکت می‌کنند. در ادامه بیانیه آمده است: بنا به اعلام ایران، روسیه و ترکیه کشورهای بانی مذاکرات آستانه، در این نشست مسائل مربوط به رعایت آتش‌بس در سوریه، اقدام‌ها برای تثبیت اوضاع در مناطق معینی از این کشور و نیز مسائل مربوط به مذاکرات آتی سوری در ژنو مطرح و بررسی می‌شود. برنامه ازسرگیری مذاکرات سوری در ژنو پس از حدود هشت ماه تأخیر برای بیستم فوریه (دوم اسفند) برنامه‌ریزی شده است. تلاش برای بازپس‌گیری پالمیرا گروه‌های مختلف درگیر در سوریه در حالی خود را برای حضور در دور جدید مذاکرات در آستانه آماده می‌کنند که پیشروی‌های میدانی نیروهای دولتی سوریه نیز برای بازپس‌گیری پالمیرا ادامه دارد. به گفته وزارت دفاع روسیه، ارتش سوریه در مسافت کمتر از ۲۰ کیلومتری شهر پالمیرا قرار دارد. در بیانیه وزارت دفاع روسیه آمده است: اقدامات تروریست‌های داعش در شهر پالمیرا نشان می‌دهد این گروه برای منهدم‌‌کردن بیشترین مقدار ممکن از آثار تاریخی باقی‌مانده تلاش می‌کند. در ادامه بیانیه وزارت دفاع روسیه آمده است، در پی پیشروی موفقیت‌آمیز نیروهای سوری به سمت پالمیرا، پهپادهای روسی تحرکات کامیون‌های تروریست‌ها در نزدیکی این شهر باستانی را رصد کردند و رصد تحرکات داعش نشانگر قصد این گروه برای انتقال مواد منفجره جهت منهدم‌کردن بیشترین حد ممکن از آثار تاریخی پالمیرا قبل از عقب‌نشینی‌شان از این شهر باستانی است. وزارت دفاع روسیه تصاویر ویدئویی را منتشر کرد که نشان می‌دهد افراد مسلح داعش آثار باستانی را در پالمیرا منهدم می‌کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.