دبیرکل سازمان ملل در ادامه تور خاورمیانه به ریاض سفر کرد
در جستوجوی ثبات
دسامبر سال گذشته با این ادعا که رفع بحران خاورمیانه بالاترین اولویت نهاد تحت نظرش خواهد بود، بر کرسی دبیرکلی سازمان ملل تکیه زد. حالا نیز که در کمتر از دو ماه موتورش راه افتاده، راه خاورمیانه را در پیش گرفته تا نشان دهد سازمان ملل شاید اینبار بهراستی همان قطعه گمشده صلح و امنیت در خاورمیانه باشد. دراینمیان، احتمالا هیچ کشوری بهتر از عربستان سعودی نمیتوانست اولین مقصد آنتونیو گوترش در سفرش به کشورهای عرب خاورمیانه باشد. نخستوزیر سابق پرتغال و دبیرکل کنونی سازمان ملل شنبهشب گذشته برای اولینبار وارد ریاض شد تا روز گذشته با ملک سلمان، پادشاه سعودی و ولیعهد او، محمد بننایف، دیدار کند؛ دیداری که بنا بر بیانیه دفتر محلی سازمان ملل، حول محور مسائل کلیدی منطقهای و بینالمللی انجام شده است. گوترش همچنین سفر یکروزه خود به عربستان را با گفتوگو با عادل الجبیر، وزیر خارجه سعودی، به پایان رسانده است تا از عصر روز گذشته ادامه تور خاورمیانه خود را در پیش گیرد؛ توری که بنابر بیانیه منتشرشده از سوی دفتر اطلاعرسانی سازمان ملل، مقاصدی مانند امارات متحده عربی، عمان، قطر و مصر را در بر میگیرد. انتظار میرود گوترش در سفر به امارات، ضمن دیدار با رهبران آن کشور، در نشست جهانی حکومتداری که امسال در دوبی برگزار خواهد شد، شرکت و سخنرانی کند. نشست جهانی حکومتداری که در واقع ابتکار بینالمللی اماراتیها بهعنوان یک پلتفرم جهانی دیالوگ است، گردهمایی سهروزه رهبران دولتی، دانشمندان، دانشگاهیان، محققان و کارشناسان مالی است که در قریب به چهار هزار هیئت از 139 کشور دنیا در امارات حضور خواهند داشت. دبیرکل سازمان ملل همچنین بناست پس از خاتمه سفر 10روزه خود به خاورمیانه، پنجشنبه راهی آلمان شود تا در نشست وزرای خارجه گروه 20 شرکت کند. در بیانیه سازمان ملل آمده است گوترش در نشست گروه 20 در بن آلمان، بر اهداف توسعه پایدار جهانی تأکید کرده و از لزوم اعتمادسازی در جامعه بینالملل برای غلبه بر چالشهای امنیتی سخن خواهد گفت. گوترش در پایان راهی مونیخ خواهد شد تا در کنفرانس امنیتی سالانه شرکت کرده و از نو بر ضرورت تقویت دیپلماسی برای تثبیت صلح و تعهد کشورهای جهانی بر چندجانبهگرایی و جلوگیری از بروز منازعات ملی و منطقهای تأکید کند. دیدار با اردوغان تمام آنچه گفته شد، برنامه آینده سفر دبیرکل سازمان ملل متحد بود؛ اما گوترش در واقع تور جهانی خود را با سفر جمعه گذشته به ترکیه و دیدار با مقامات آن کشور درباره معضلات و نگرانیهای منطقهای و بینالمللی آغاز کرد؛ سفری که روز اول آن به دیدار با نخستوزیر بنعلی ییلدریم گذشت و روز دوم نیز شاهد اولین گفتوگوی گوترش در مقام دبیرکل سازمان ملل با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، بود. به گزارش خبرگزاری رسمی سازمان ملل، گفتوگوی روز شنبه دو طرف بیش از هر چیز بر وضعیت بحرانی سوریه و تلاشهای دیپلماتیک جاری با هدف پایاندهی به منازعات متمرکز بوده است. گوترش در این گفتوگو ضمن ابراز خرسندی از برگزاری کنفرانس آستانه که به گفته او، پشتیبانی برای فرایند صلح ژنو بوده است، بر لزوم استمرار مبارزات علیه تروریسم و افراطیگری در سوریه تأکید کرده و البته خاطرنشان کرده چنین تلاشهایی بدون ارائه راهحلی سیاسی که مورد حمایت مردم آن کشور باشد، راه به جایی نخواهد برد. این در حالی است که بنا بود پس از برگزاری کنفرانس آستانه که سه کشور روسیه، ایران و ترکیه را متعهد به برپایی یک سازوکار سهجانبه نظارتی برای حفظ آتشبس در سوریه ساخت، دور جدید مذاکرات اینبار به رهبری سازمان ملل در تاریخ هشت فوریه برگزار شد که از سوی استفان دیمیستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه، دستکم تا 20 فوریه، یعنی یک هفته دیگر، به تعویق افتاده است؛ اما این فقط بحران سوریه نبود که موضوع گفتوگوی دبیرکل سازمان ملل با رئیسجمهوری ترکیه واقع شد. در گزارش خبرگزاری رسمی سازمان ملل همچنین آمده است گوترش علاوه بر ستایش از بخشندگی مثالزدنی ترکیه در پذیرش میلیونها پناهجوی گریخته از سوریه و عراق، سؤالهایی درباره ادامه عملیات آزادسازی موصل و دیگر بخشهای عراق از تصرف تروریستهای داعش و همکاریهای احتمالی آنکارا نیز مطرح کرده است. اینها همه جدای از آخرین تحولات در روند صلح قبرس است که اگرچه در مقابل باقی بحرانهای منطقهای رنگ باخته؛ اما باری دیگر نقش کلیدی ترکیه در بازگرداندن صلح و ثبات منطقهای را گوشزد میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.