جایزههایی که برای دلجویی زیاد میشود
محسن هاشمی-کارشناس فرهنگی
جشنوارههای سینمایی در همهجای جهان آدابی کموبیش یکپارچه دارند. این آداب از نوع فیلمهای (طعم و بوی) جشنواره گرفته تا ترکیب هیئت داوری، تعداد فیلمهای بخش مسابقه و سایر بخشهای نمایشی را شامل میشود.
جشنواره فیلم فجر اگرچه بر سنت دیرپای سینمای ایران بالید، اما پس از آنی که سینما خود را با مدار و ارزشهای برآمده از انقلاب اسلامی 57 تنظیم کرد، شکل گرفت. بههمینسبب نیز بانیانش زمان برگزاری را در دهه فجر انقلاب پیشبینی کردند. این هم زمانی برپایی جشنواره فیلم فجر با دهه فجر انقلاب اسلامی ناگزیر ملاحظاتی را بر جشنواره تحمیل میکند که با آداب برگزاری جشنوارهها در جهان متفاوت است. الف) مخاطبان: در جشنوارههای فیلم غالب مخاطبان جشنواره دستاندرکاران صنعت سینما، اصحاب رسانههای سینمایی و هنرمندانند. در جشنواره فیلم فجر غالب مخاطبان، مردم و مقامات دولتی هستند. ب) تعداد نمایش یک فیلم در جشنوارهها سه نوبت بهاضافه یک نوبت پیش از همه برای رسانههاست. در جشنواره فیلم فجر این تعداد به دستکم 14 اکران و گاه تا 23 اکران در طول جشنواره برای یک فیلم میرسد. پ) انتخاب فیلمها در جشنوارههای فیلم از سوی دبیرخانه دائمی جشنواره و به سرپرستی دبیر یا رئیس جشنواره انجام میشود. این انتخاب البته با طعم و عطر هر جشنواره همخوان است. در جشنواره فیلم فجر هرساله هیئت انتخابی مرکب از مدیران دولتی و تعدادی سینماگر، امر انتخاب فیلمها را با رعایت ملاحظات رسمي و البته با رعایت دورهمبودن در جشن انقلاب برمیگزینند. البته که در سایر جشنوارهها پس از انتخابنشدن فیلمی در جشنواره، فیلمسازی در اعتراض بیانیه نمیدهد و البته که دبیرخانه جشنواره نیز ملزم به پاسخگویی نیست! ت) ترکیب و اعضای هیئت داوران جشنوارههای سینمایی پس از رایزنی با رئیس هیئت داوران که از سوی دبیر جشنواره پیشتر تعیین میشود، معلوم میشود. در جشنواره فیلم فجر رئیس و دبیر جشنواره روی تکتک اعضای هیئت داوری بدون نیاز به رعایت طعم و عطر یکپارچه نسبت به برگزیدن تکتک داوران اقدام میکنند و عمدتا میکوشند انتخابهایشان صبغه دلجویی، منزلت پیشکسوتانه و منزلت حرفهای توأمان را داشته باشد. ث) تعداد فیلمهای بخش مسابقه در جشنوارهها عدد ثابتی است و بهندرت در سالیان شاهد تغییر در تعداد فیلمهای بخش مسابقه هستیم. در جشنواره فیلم فجر اما هر سال تعداد فیلمها بسته به سلیقه دبیر (یا رئیس جشنواره) براساس همان اصول دورهمبودن برای جشن انقلاب و دلجویی افزایش مییابد. ج) تعداد جوایز اهدایی جشنوارههای سینمایی کاملا محدود و عمدتا بهترین فیلم، کارگردانی، فیلمنامه، بازیگران نقشهای اول و مکمل را شامل میشود. در جشنواره فیلم فجر این تعداد سهبرابر و هرازگاهی از سوی دبیر جشنواره حتی در دوره جشنواره افزایش یافته است. آنچه برشمرده شد، نه موجب کاهش منزلت جشن فیلم فجر است و نه بهتنهایی امتیاز این جشنواره استثنایی شمرده میشود. جشنواره فیلم فجر تنها شادمانی هنری فراگیر جشنهای پیروزی انقلاب اسلامی است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.