|

حق به حق‌دار رسید

سیدابوالحسن مختاباد

انتخاب کتاب «تحلیل ردیف؛ براساس نت‌نویسی ردیف میرزا عبدالله با نمودارهای تشریحی» به‌عنوان کتاب سال بخش هنر و اعطای جایزه از سوی رئيس‌جمهور به استاد داریوش طلایی، برای اهل موسیقی رخدادی مهم است، از دو منظر؛ نخست انتخاب کتابی در حوزه موسیقی در بخش جایزه کتاب سال است. اگر به تاریخ بیش از سه‌دهه‌ای جایزه کتاب سال نگاهی بیندازیم، برگزیده‌شدن کتاب موسیقی در بخش اصلی و نه تقدیری، بسیار کم رخ داده است. تا آنجایی که در خاطر دارم، یک‌بار کتاب «پیوند شعر و موسیقی» استاد دهلوی در سال‌های اولیه دهه 80 این جایزه را به حیطه موسیقی آورد و پس از آن اگر کتابی برنده شد بیشتر در بخش تقدیری بود و نه اصلی.

دوم از این منظر که مجموعه دست‌اندرکاران کتاب سال اهمیت این کتاب را دریافتند و برخلاف نگاه محفلی خانه موسیقی که این کتاب را حتی به مرحله اول خود راه ندادند، آن را به‌عنوان اثری برگزیده و نه حتی تقدیری، معرفی کردند تا نشان دهند که اثری با این درجه از اهمیت نباید و نمی‌تواند نادیده انگاشته شود؛ حتی اگر برخی بخواهند به عمد آن را به حاشیه برانند یا با برخی داستان‌های ساختگی از شأن و جایگاه این کتاب و مؤلف آن بکاهند. داریوش طلایی در زمینه دانش ردیفی، نواختن ردیف، آشنایی عمیق با سنت ‌موسیقایی و درک محضر شاخص‌ترین استادان موسیقی ایران تقریبا بی‌همتاست و کتاب حاضر را می‌توان عصاره ۵۰ سال درک او از ردیف دانست که با آموزه‌هایش از تحلیل موسیقی در غرب درآمیخت و نتیجه، شد اثری که با روشی مدرن و نوین ردیف موسیقی ایرانی را به علاقه‌مندان آموزش می‌دهد. نگارنده این بخت‌یاری را داشت که باوجود بعد مسافت، کتاب را در همان چاپ نخست از طریق استاد طلایی دریافت کند (زمستان سال قبل) و در مقایسه آن با کتاب دو دهه قبل دریافت که او حاصل تأملات دودهه‌ای در ‌آن کتاب و درس‌گفتارها و یادداشت‌برداری‌هایش در حاشیه‌های همان کتاب را اینک به شکلی منسجم‌تر و روزآمدتر و با بیانی رساتر عرضه کرده است که حاصل کتابی تازه شده است. از سوی دیگر و دورادور حاشیه‌هایی را که از سوی برخی برای این کتاب برپا شده بود نیز دنبال می‌کردم و در نهایت این بخت‌یاری نصیبم شد که از نزدیک و برای کاری مشترک، با آقای علی صمدپور، از موزیسین‌های خوش‌نام و آینده‌دار، چندروزی را بگذرانم و روایت او را هم بشنوم؛ اویی که در سال‌های اولیه دهه 70، به‌نوعی دستیار آقای طلایی بود برای آن کتاب که نسخه انگلیسی‌اش ابتدا در آمریکا منتشر شد. روایت آقای صمدپور نشان می‌داد که آقای طلایی در همان دوونیم دهه قبل بسیاری از این مطالب را به صورت شفاهی بیان می‌کرده است و تنها فرصت سروسامان‌دادن نوشتاری و انتشار آن به صورت کتاب فراهم نشده بود که خوشبختانه این امکان از سوی خود ایشان و البته نشر نی که بخش موسیقی آن قابل اعتناست، فراهم و به بازار کتاب عرضه شد تا جامعه موسیقی از یکی از آثار درخشان تألیفی بهره‌مند شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.